Tổng Điều Tra Kinh Tế 2026: Bức Tranh Toàn Diện Cho Chiến Lược Phát Triển Mới

Tại hội nghị triển khai và rà soát kế hoạch Tổng điều tra kinh tế năm 2026 diễn ra vào sáng ngày 9/2, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng, đồng thời là Trưởng Ban chỉ đạo Tổng điều tra kinh tế Trung ương năm 2026, đã nhấn mạnh tầm quan trọng đặc biệt của cuộc điều tra này. Sự kiện nhằm thu thập thông tin đầy đủ và toàn diện về các đơn vị kinh tế, bao gồm doanh nghiệp, cơ sở sản xuất kinh doanh cá thể, cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng, đơn vị sự nghiệp ngoài công lập, hội, hiệp hội, và tổ chức phi chính phủ nước ngoài được cấp phép hoạt động tại Việt Nam.

Ý Nghĩa Chiến Lược Và Định Kỳ Quốc Gia

Tổng điều tra kinh tế là một trong ba cuộc tổng điều tra thống kê quốc gia theo quy định của Luật Thống kê, được thực hiện định kỳ 5 năm một lần. Cho đến nay, Việt Nam đã tiến hành 6 kỳ tổng điều tra, và năm 2026 sẽ đánh dấu kỳ thứ 7. Cuộc điều tra này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng vì được triển khai vào năm đầu tiên thực hiện Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026 - 2030. Kết quả sẽ cung cấp một bức tranh toàn diện, đầy đủ và cập nhật về thực trạng nền kinh tế, phục vụ trực tiếp cho công tác đánh giá, hoạch định và điều hành các chính sách phát triển kinh tế - xã hội.

Thông Tin Chi Tiết Và Ứng Dụng Công Nghệ

Cụ thể, Tổng điều tra kinh tế năm 2026 sẽ cung cấp thông tin tổng thể về quy mô, cơ cấu ngành nghề, lao động, tài sản, nguồn vốn và kết quả sản xuất kinh doanh của các loại hình cơ sở kinh tế. Đồng thời, nó phản ánh mức độ ứng dụng công nghệ thông tin, thương mại điện tử và chuyển đổi số trong nền kinh tế. Đây cũng là nguồn dữ liệu quan trọng để tính toán các chỉ tiêu kinh tế chủ yếu như GDP, GRDP, xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung, và tạo dàn mẫu tổng thể cho các cuộc điều tra tiếp theo, qua đó nâng cao hiệu quả và chất lượng công tác thống kê.

Bên cạnh ý nghĩa chuyên môn, Tổng điều tra kinh tế năm 2026 còn góp phần hình thành cơ sở dữ liệu quốc gia, phục vụ xây dựng Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số trong giai đoạn phát triển mới.

Tiến Độ Triển Khai Và Các Điểm Mới Nổi Bật

Để triển khai thực hiện Tổng điều tra kinh tế năm 2026, công tác chuẩn bị đã được khẩn trương thực hiện ngay từ đầu năm 2025. Đến nay, đã hoàn thành 7 công việc, với 3 công việc khác đang được triển khai để tổng hợp số liệu và xây dựng các báo cáo tổng điều tra.

Theo Cục Thống kê thuộc Bộ Tài chính, tính đến 7 giờ sáng ngày 9/2/2026, tiến độ thu thập thông tin giai đoạn 1 đạt 57,6%. Trong đó, phiếu cơ sở sản xuất kinh doanh cá thể đạt 57,8%, phiếu cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng đạt 41,4%, và phiếu tổ hợp tác đạt 34,7%. Một số tỉnh, thành phố có tiến độ thu thập thông tin đạt mức cao, chẳng hạn như Đồng Tháp (92,9%), Quảng Trị (86,3%), và Đắk Lắk (84,2%).

Hiện tại, Bộ Tài chính đang lập danh sách và chuẩn bị tập huấn cho giai đoạn 2, đồng thời thực hiện thu thập thông tin đối với các đơn vị điều tra bao gồm doanh nghiệp, tập đoàn, tổng công ty, đơn vị sự nghiệp ngoài công lập, hội, hiệp hội, và tổ chức phi chính phủ nước ngoài được cấp giấy phép hoạt động tại Việt Nam.

Tại hội nghị, bà Nguyễn Thị Hương, Cục trưởng Cục Thống kê thuộc Bộ Tài chính, đã chia sẻ về 5 điểm mới nổi bật của cuộc Tổng điều tra kinh tế năm 2026:

Mở rộng đối tượng điều tra: Cuộc điều tra đã mở rộng thu thập thông tin đối với tổ hợp tác và cơ sở sản xuất, kinh doanh cá thể có hình thức kinh doanh trực tuyến, đây là hai đối tượng chưa được thu thập trong các cuộc tổng điều tra trước đây.
Cập nhật nội dung điều tra: Mở rộng và cập nhật nội dung để phản ánh rõ hơn quá trình chuyển đổi số, ứng dụng khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Triển khai sớm công tác lập bảng kê: Công tác lập bảng kê cơ sở sản xuất, kinh doanh cá thể đã được triển khai sớm vào tháng 10/2025, giúp bảo đảm điều tra đầy đủ và phân loại đúng ngành kinh tế, đặc biệt là đối với khu vực cá thể có nhiều biến động.
Ứng dụng công nghệ thông tin và AI: Tổng điều tra kinh tế năm 2026 ứng dụng công nghệ thông tin trong tất cả các khâu, từ chuẩn bị, thu thập, kiểm tra, xử lý đến nghiệm thu dữ liệu. Đồng thời, tăng cường điều hành, chỉ đạo trên môi trường số, trong đó áp dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để xác định mã ngành và bản đồ số theo dõi tiến độ điều tra theo thời gian thực.
Tăng cường liên thông dữ liệu: Tăng cường liên thông và đồng bộ cơ sở dữ liệu giữa tổng điều tra và các nguồn dữ liệu hành chính như đăng ký kinh doanh, thuế, và dữ liệu hải quan.

Những điểm mới này không chỉ nâng cao hiệu quả của cuộc điều tra mà còn đóng góp vào việc xây dựng một nền kinh tế số hóa và hiện đại hơn cho Việt Nam trong thời gian tới.