Tập đoàn Coca-Cola chuẩn bị đối mặt với phiên xử tại Tòa Phúc thẩm Liên bang Khu vực 11 ở Miami trong tuần này, liên quan đến cuộc chiến thuế kéo dài hơn một thập kỷ với Cơ quan Thuế vụ Mỹ (IRS). Khoản tiền tranh chấp lên tới hơn 20 tỷ USD, vượt xa lợi nhuận ròng của công ty trong năm 2025.
Hóa đơn thuế hơn 20 tỷ USD
Theo tờ Wall Street Journal, vụ tranh chấp xoay quanh việc Coca-Cola có báo cáo quá nhiều lợi nhuận ở nước ngoài và quá ít lợi nhuận tại Mỹ hay không. Nếu thắng kiện, Coca-Cola sẽ được hoàn trả khoảng 6 tỷ USD tiền thuế và lãi đã nộp sau thất bại tại Tòa Thuế vụ năm 2020, đồng thời tạo tiền lệ tích cực cho các tập đoàn đa quốc gia khác. Ngược lại, nếu thua, công ty có thể phải thanh toán thêm 14 tỷ USD cho giai đoạn 2010-2025, cùng với mức thuế suất thực tế tăng thêm 3,8 điểm phần trăm trong năm 2026.
IRS đã giành chiến thắng ở vòng đầu tiên vào năm 2020, đánh dấu một trong những chiến thắng hiếm hoi trước các tập đoàn lớn. Ông Reuven Avi-Yonah, Giáo sư luật tại Đại học Michigan, nhận định nếu chính phủ Mỹ thất bại, đó sẽ là một đòn giáng mạnh vào nỗ lực kiểm soát các tập đoàn đa quốc gia của IRS.
Cuộc chiến kéo dài qua ba đời CEO
Vụ kiện đã kéo dài qua ba đời CEO của Coca-Cola và 12 đời lãnh đạo IRS, dưới cả chính quyền Cộng hòa lẫn Dân chủ. Đến năm 2026, hai bên vẫn tranh cãi về các tờ khai thuế từ giai đoạn 2007-2009. Mấu chốt vụ việc nằm ở thỏa thuận năm 1996 giữa Coca-Cola và IRS, liên quan đến các giao dịch nội bộ xuyên biên giới. Ông Matt Gardner, chuyên gia cao cấp tại Viện Nghiên cứu Chính sách Thuế và Kinh tế, cho biết: "Có lẽ IRS vẫn kiên trì theo đuổi vụ này vì các dữ kiện thực tế cho thấy quá rõ dấu hiệu né tránh thuế. Nếu không xử lý kiểu né thuế này thì khi nào mới xử lý?".
Coca-Cola thể hiện sự tự tin lớn trong các báo cáo gửi nhà đầu tư, khẳng định không đồng ý với quan điểm của IRS. Giám đốc tài chính John Murphy cho biết hồi tháng 4 rằng công ty sẽ quản lý bảng cân đối kế toán một cách thận trọng trước khi có phán quyết cuối cùng. Vào ngày 25/6, ba thẩm phán sẽ xem xét vụ việc, với luật sư đại diện cho Coca-Cola là ông Gregory Garre, cựu Tổng Biện lý Mỹ. Phán quyết có thể mất nhiều tháng, và bên thua kiện có thể yêu cầu xem xét lại bởi toàn bộ hội đồng thẩm phán hoặc Tòa án Tối cao Mỹ.
Rủi ro tài chính khổng lồ
Khoản rủi ro tiềm tàng 20 tỷ USD đã tích tụ trong nhiều năm. Coca-Cola đã nộp khoảng 6 tỷ USD tiền thuế và lãi sau thất bại năm 2020. Nếu thua hoàn toàn, công ty có thể phải nộp thêm 14 tỷ USD cho giai đoạn 2010-2025, lớn hơn lượng tiền mặt công ty nắm giữ tính đến ngày 3/4, buộc công ty phải vay nợ. Tuy nhiên, giới phân tích vẫn khá bình tĩnh. Ông Carlos Laboy, chuyên gia phân tích tại HSBC, nhận định: "Dù kết quả thế nào, công ty khó có khả năng cắt giảm chi tiêu cho thương hiệu hay đổi mới sản phẩm. Chi tiêu vốn vẫn an toàn và cổ tức cũng vậy".
Phương pháp '10-50-50' gây tranh cãi
Phương pháp tính thuế của Coca-Cola bắt nguồn từ thỏa thuận năm 1996, được gọi là '10-50-50'. Theo đó, các trung tâm cung ứng quốc tế tại Brazil, Costa Rica, Ireland và Mexico được hưởng 10% doanh thu gộp, cộng thêm 50% phần lợi nhuận còn lại. Thẩm phán Albert Lauber của IRS cho rằng các giao dịch nội bộ đã bị thiết kế thiên lệch, khiến các đơn vị ở nước ngoài nhận phần lợi nhuận đáng lẽ thuộc về công ty mẹ. IRS nhấn mạnh thỏa thuận năm 1996 không áp dụng cho các năm sau đó, chỉ giúp Coca-Cola tránh bị phạt chứ không miễn trừ thuế vô thời hạn. Coca-Cola cho rằng IRS đã thay đổi lập trường không công bằng, và các công ty con ở nước ngoài thực sự tạo ra giá trị bằng việc phát triển thị trường.
