Ngành hàng không toàn cầu đang chịu áp lực nặng nề khi giá nhiên liệu tăng cao kỷ lục, buộc các hãng bay phải cắt giảm khoảng 2 triệu ghế trong tháng 5. Theo The Guardian, dữ liệu từ công ty phân tích Cirium cho thấy khoảng 13.000 chuyến bay trên thế giới sẽ bị hủy trong tháng này, chiếm chưa tới 2% tổng năng lực vận tải hàng không. Tuy nhiên, giới chuyên môn lo ngại tình trạng gián đoạn nguồn cung nhiên liệu có thể kéo dài sang mùa hè, dẫn tới nhiều đợt cắt giảm hơn nữa.
Nguyên nhân từ xung đột Trung Đông
Giá nhiên liệu máy bay đã tăng hơn gấp đôi kể từ khi xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran nổ ra, cùng với việc eo biển Hormuz bị đóng cửa. Điều này khiến các hãng hàng không phải điều chỉnh hoạt động, bao gồm hủy chuyến và chuyển sang sử dụng máy bay nhỏ hơn. Istanbul và Munich là hai điểm ghi nhận mức giảm chuyến lớn nhất, khi Turkish Airlines và Lufthansa thực hiện các đợt cắt giảm mạnh.
Tác động tại Anh
Tại Anh, các hãng hàng không đã được thông báo có thể linh hoạt hơn trong việc gộp chuyến trên các đường bay đông khách nhằm tối ưu tải cung ứng. Phần lớn hãng bay chặng ngắn tại Anh đã thực hiện phòng hộ giá nhiên liệu, nên chưa chịu áp lực chi phí ngay lập tức. EasyJet và Wizz Air vẫn cam kết duy trì đầy đủ lịch bay mùa hè, dù phần nhiên liệu chưa được bảo hiểm giá đang tạo áp lực nhất định.
Ngành hàng không cho biết hiện chưa xảy ra tình trạng thiếu hụt nhiên liệu, nhờ khả năng dự báo nguồn cung trong khoảng 6 tuần. Tuy nhiên, các tổ chức quốc tế cảnh báo châu Âu có thể đối mặt với nguy cơ thiếu nhiên liệu bay nếu xung đột Trung Đông kéo dài. Theo các nhà phân tích của Goldman Sachs, Anh là quốc gia dễ bị tổn thương nhất tại châu Âu do phụ thuộc lớn vào nhập khẩu nhiên liệu bay, tồn kho thấp và năng lực lọc dầu trong nước suy giảm.
Biện pháp ứng phó của chính phủ Anh
Trước rủi ro này, chính phủ Anh cho biết có thể triển khai các biện pháp đặc biệt nhằm tránh gián đoạn cho hành khách trong mùa cao điểm hè, bao gồm gộp các chuyến bay cùng tuyến trong một ngày. Quy định “use-it-or-lose-it” đối với slot cất hạ cánh cũng sẽ được nới lỏng, cho phép hãng bay hủy các chuyến có tỷ lệ lấp đầy thấp mà không mất quyền khai thác ở mùa sau. Các chuyến bay ít khách cũng có thể bị hủy để tránh lãng phí nhiên liệu khi vận hành máy bay gần như trống chỗ.
Bộ trưởng Giao thông Anh Heidi Alexander cho biết hiện chưa có vấn đề nguồn cung ngay lập tức, nhưng chính phủ đang chủ động chuẩn bị để đảm bảo ổn định dài hạn và tránh gián đoạn hoạt động hàng không trong mùa hè. Các nhà máy lọc dầu tại Anh được yêu cầu tối đa hóa sản lượng nhiên liệu máy bay theo các kịch bản dự phòng. Tuy nhiên, chính phủ vẫn chưa chấp thuận đề xuất từ ngành hàng không về việc cắt giảm thuế và nới lỏng các quy định môi trường và tiếng ồn.
Tác động đến các khu vực khác
Không chỉ Anh, nhiều hãng bay châu Á cũng đồng loạt cắt giảm chuyến bay, tạm ngừng đường bay do giá nhiên liệu tăng vọt. Trong khi đó, nhu cầu sang châu Âu tăng mạnh, giúp một số hãng hưởng lợi. Tại Mỹ, giá xăng đã tăng lên mức cao nhất trong 4 năm, với bang California có giá trung bình vượt 6 USD/gallon.
Áp lực từ thị trường năng lượng toàn cầu buộc nhiều hãng hàng không tính toán điều chỉnh giá vé, song doanh nghiệp cho biết sẽ không chuyển toàn bộ gánh nặng sang hành khách. Tuy nhiên, nếu xung đột tiếp diễn, ngành hàng không có thể đối mặt với những thách thức lớn hơn trong thời gian tới.
