Làn sóng tăng giá bán ô tô đang lan rộng trên thị trường xe năng lượng mới (NEV) của Trung Quốc. Theo hãng truyền thông Trung Quốc Jiemian News, hơn 15 nhà sản xuất ô tô quy mô lớn, bao gồm BYD, Xiaomi và nhiều liên doanh, đã thông báo tăng giá xe hoặc các cấu hình tùy chọn do chi phí chip lưu trữ và nguyên vật liệu như lithium carbonate tăng vọt.
BYD và các hãng lớn điều chỉnh giá
Từ cuối tháng 4 năm 2026, BYD thông báo tùy chọn cảm biến laser ADAS "God's Eye B" cho các dòng xe Dynasty, Ocean và Fangchengbao sẽ tăng giá từ 9.900 nhân dân tệ (khoảng 1.500 USD) lên 12.000 nhân dân tệ (khoảng 1.800 USD), áp dụng từ tháng 5 năm 2026.
Changan Nevo (Qiyuan) cũng thông báo giá bán lẻ đề xuất cho mẫu Q07 SDA Intelligent Laser Edition sản xuất sau ngày 7 tháng 5 sẽ tăng thêm 3.000 nhân dân tệ (khoảng 400 USD). Trong cùng thời gian, GAC Aion tăng giá các mẫu Aion Y Younger và Aion S Plus từ 3.000 nhân dân tệ (400 USD) lên 6.000 nhân dân tệ (khoảng 900 USD).
Mẫu SU7 của Xiaomi ra mắt tháng 3 cũng tăng 4.000 nhân dân tệ (khoảng 600 USD) cho tất cả các phiên bản Standard, Pro và Max. Các thương hiệu liên doanh như Volkswagen tăng giá dòng ID. từ 4.000 đến 7.000 nhân dân tệ (600-1.000 USD), trong khi Toyota bZ4X tăng 6.000 nhân dân tệ (900 USD).
Tesla bác bỏ tin đồn tăng giá
Mặc dù có tin đồn Tesla sẽ tăng giá Model Y Long Range và Performance lần lượt 18.000 và 20.000 nhân dân tệ (2.600-2.900 USD), Tesla Trung Quốc đã chính thức bác bỏ vào ngày 15 tháng 5. Tuy nhiên, hãng thắt chặt các ưu đãi tài chính: chương trình lãi suất thấp 7 năm hết hạn ngày 30 tháng 4, thay bằng chương trình "vay dễ dàng" 5 năm với lãi suất và khoản trả trước khác nhau, làm tăng tổng chi phí sở hữu. Các thương hiệu như Zeekr và Avatr cũng thu hẹp ưu đãi tài chính.
Nguyên nhân: Chi phí chuỗi cung ứng leo thang
Theo Car News China, nguyên nhân chính là chi phí chuỗi cung ứng tăng cao. Lithium cacbonat dùng cho pin từ 75.000 nhân dân tệ/tấn (11.000 USD/tấn) vào tháng 7 năm ngoái đã tăng lên gần 200.000 nhân dân tệ (29.400 USD/tấn) chỉ trong chưa đầy một năm. Tính đến ngày 15 tháng 5, giá giao dịch khoảng 194.000 nhân dân tệ/tấn (28.500 USD/tấn).
Sự bùng nổ trí tuệ nhân tạo tạo sinh (generative AI) đã chuyển hướng sản xuất chip sang máy chủ AI, làm giảm nguồn cung chip lưu trữ cho ô tô. Giá các chip này tăng khoảng 180% trong ba tháng qua, với bộ nhớ DDR5 cao cấp tăng hơn 300%. Theo ước tính của UBS, riêng việc tăng giá chip đã làm tăng thêm từ 3.000 đến 7.000 nhân dân tệ (400-1.000 USD) vào chi phí mỗi xe.
Các mặt hàng như nhôm và đồng đạt mức giá cao kỷ lục: nhôm vượt 25.000 nhân dân tệ/tấn (3.700 USD/tấn), đồng đạt 100.000 nhân dân tệ/tấn (14.700 USD/tấn). Chi phí nguyên vật liệu cho một xe điện cỡ trung tăng khoảng 1.800 nhân dân tệ (300 USD).
Áp lực lên ngành công nghiệp ô tô
Dữ liệu từ Hiệp hội ô tô hành khách Trung Quốc (CPCA) cho thấy tỷ suất lợi nhuận ngành giảm xuống 3,2% trong quý 1 năm 2026, riêng tháng 1-2 đạt 2,9% thấp nhất trong khoảng 10 năm. Tổng lợi nhuận quý 1 giảm 18% so với cùng kỳ năm ngoái, còn 78,4 tỉ nhân dân tệ (11,5 tỉ USD).
Ông Cui Dongshu, Tổng thư ký CPCA, nhận định các nhà sản xuất ô tô điện cao cấp với biên lợi nhuận trên 20% có thể chịu đựng tốt hơn, trong khi các nhà sản xuất phân khúc tầm trung và phổ thông đang vật lộn gần điểm hòa vốn. Các chuyên gia cho rằng nhiều thương hiệu như Leapmotor đang cân nhắc điều chỉnh giá. Dù khó xảy ra tăng giá đồng loạt do cạnh tranh gay gắt, nhưng kỷ nguyên giảm giá mạnh dường như nhường chỗ cho thời kỳ lạm phát do chi phí sản xuất.
