Ngân hàng Nhà nước đang lấy ý kiến về dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 24/2012 về quản lý hoạt động kinh doanh vàng. Theo đó, một thay đổi lớn sắp diễn ra trên thị trường vàng khi hoạt động sản xuất, gia công, mua bán vàng trang sức, mỹ nghệ chính thức không còn là ngành nghề kinh doanh có điều kiện.
Xóa bỏ giấy phép con đối với vàng trang sức
Trước đó, Chính phủ đã ban hành Nghị định 232 ngày 26/8/2025 sửa đổi, bổ sung Nghị định 24/2012, tập trung vào quản lý sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu vàng miếng. Dự thảo mới nhất do Ngân hàng Nhà nước đề xuất đưa hoạt động sản xuất, gia công, mua bán vàng trang sức, mỹ nghệ ra khỏi danh mục ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.
Điều này có nghĩa là các doanh nghiệp và cơ sở kinh doanh trong lĩnh vực này sẽ không còn phải xin giấy phép hoặc giấy chứng nhận đủ điều kiện từ Ngân hàng Nhà nước như trước đây. Thay vì quản lý bằng cơ chế cấp phép, dự thảo Nghị định quy định các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh vàng trang sức, mỹ nghệ phải tuân thủ đầy đủ các quy định của pháp luật về chất lượng hàng hóa, tiêu chuẩn đo lường, ghi nhãn, niêm yết giá, hóa đơn chứng từ, nghĩa vụ thuế, phòng cháy chữa cháy, bảo vệ môi trường, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, phòng chống rửa tiền và các quy định liên quan khác.
Để phù hợp với định hướng này, Ngân hàng Nhà nước đề xuất bãi bỏ hàng loạt quy định hiện hành về điều kiện sản xuất, kinh doanh vàng trang sức, mỹ nghệ cũng như trách nhiệm của doanh nghiệp trong lĩnh vực này. Đáng chú ý, hoạt động sản xuất và kinh doanh vàng trang sức, mỹ nghệ sẽ không còn thuộc phạm vi thanh tra, kiểm tra chuyên ngành của Ngân hàng Nhà nước. Theo dự thảo, cơ quan này chỉ thực hiện thanh tra, kiểm tra đối với các hoạt động thuộc phạm vi quản lý Nhà nước về vàng như sản xuất vàng miếng, kinh doanh mua bán vàng miếng, xuất nhập khẩu vàng miếng và vàng nguyên liệu. Việc chấp hành các quy định về cấp phép, hạn mức, chế độ báo cáo và sử dụng vàng nguyên liệu nhập khẩu cũng tiếp tục nằm trong diện giám sát.
Dự thảo đồng thời bổ sung cơ chế quản lý đối với hoạt động nhập khẩu vàng nguyên liệu phục vụ sản xuất hàng xuất khẩu. Theo đó, doanh nghiệp có đăng ký sản xuất, gia công vàng trang sức, mỹ nghệ và ký hợp đồng gia công với đối tác nước ngoài có thể được Ngân hàng Nhà nước xem xét cấp phép tạm nhập vàng nguyên liệu để sản xuất rồi tái xuất. Khối lượng vàng nhập khẩu phải phù hợp với hợp đồng gia công và chỉ được sử dụng cho mục đích thực hiện hợp đồng đã đăng ký.
Đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, Ngân hàng Nhà nước sẽ xem xét cấp hạn mức nhập khẩu vàng nguyên liệu hàng năm dựa trên năng lực sản xuất và kết quả thực hiện các hợp đồng gia công hoặc xuất khẩu. Số vàng nguyên liệu này chỉ được sử dụng để sản xuất hàng xuất khẩu và không được bán hoặc chuyển giao trên thị trường trong nước nếu chưa được cơ quan quản lý chấp thuận.
Một điểm đáng chú ý khác là các giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ đã được Ngân hàng Nhà nước cấp trước đây sẽ không còn là điều kiện bắt buộc để tổ chức, cá nhân tiếp tục hoạt động khi nghị định mới có hiệu lực.
Vẫn quản chặt vàng miếng
Trái với xu hướng nới lỏng quản lý đối với vàng trang sức, mỹ nghệ, dự thảo Nghị định mới vẫn giữ nguyên cơ chế kiểm soát chặt chẽ đối với vàng miếng. Theo đó, hoạt động sản xuất và kinh doanh mua bán vàng miếng tiếp tục là ngành nghề kinh doanh có điều kiện, chỉ được thực hiện khi có giấy phép của Ngân hàng Nhà nước.
Một điểm mới đáng chú ý là dự thảo bổ sung quy định về phương thức thanh toán trong các giao dịch vàng. Cụ thể, các giao dịch mua bán vàng có tổng giá trị từ 20 triệu đồng trở lên trong ngày của một khách hàng phải được thực hiện bằng hình thức thanh toán không dùng tiền mặt theo quy định của pháp luật. Đối với giao dịch vàng miếng, việc sử dụng thẻ tín dụng hoặc các phương thức thanh toán có nguồn tiền từ hoạt động cấp tín dụng phải tuân thủ các quy định hiện hành về cấp tín dụng.
Dự thảo cũng tăng cường yêu cầu quản lý dữ liệu đối với các đơn vị được cấp phép xuất nhập khẩu vàng. Theo đó, doanh nghiệp và ngân hàng phải xây dựng hệ thống công nghệ thông tin để quản lý, lưu trữ đầy đủ dữ liệu về nhập khẩu, xuất khẩu, mua bán, sử dụng và tồn kho vàng nguyên liệu. Các đơn vị đồng thời phải kết nối và cung cấp dữ liệu cho Ngân hàng Nhà nước theo quy định của Thống đốc.
