Tổng thống Donald Trump đang âm thầm khởi động lại 'cỗ máy' thuế quan của mình, với một cách tiếp cận mới: lặng lẽ, có phương pháp và kiên nhẫn. Không còn những bài đăng ồn ào lúc nửa đêm trên Truth Social, ông Trump giờ đây hành động có chủ đích và chính xác hơn.
Báo cáo 98 trang hé lộ danh sách các nước bị áp thuế
Tối muộn thứ Ba vừa qua, Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer công bố một báo cáo dài 98 trang, kết quả của cuộc điều tra kéo dài nhiều tháng về chính sách của các đối tác thương mại liên quan đến hàng hóa sản xuất bằng lao động cưỡng bức. Báo cáo chỉ ra rằng 60 nền kinh tế có quan hệ thương mại với Mỹ đã không áp đặt hoặc không thực thi hiệu quả các lệnh cấm nhập khẩu hàng hóa sản xuất bởi lao động trái phép.
Greer nhấn mạnh: 'Việc các đối tác thương mại quan trọng nhất của chúng ta không xử lý vấn đề nhập khẩu hàng hóa được sản xuất bằng lao động trái phép là điều không thể chấp nhận. Điều này tạo ra một động lực trong đó người lao động Mỹ bị buộc phải cạnh tranh trên toàn cầu trong một sân chơi không công bằng.'
Đề xuất mức thuế mới: 10% và 12,5%
Để khắc phục tình trạng này, Greer đề xuất áp mức thuế tối thiểu 10% trên diện rộng đối với tất cả các đối tác thương mại bị điều tra, viện dẫn thẩm quyền theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974. Các nền kinh tế như Canada, Mexico, Liên minh châu Âu, Ecuador, Indonesia và Pakistan sẽ chịu mức thuế 10% này. Trong khi đó, Trung Quốc, Brazil, Nhật Bản và Ấn Độ sẽ phải đối mặt với mức thuế cao hơn, 12,5%, do được đánh giá là chưa có bước đi ban đầu nào để loại bỏ lao động cưỡng bức khỏi nền kinh tế nhập khẩu của họ.
Các mức thuế này chưa có hiệu lực ngay lập tức. Chúng đang trong giai đoạn lấy ý kiến công chúng kéo dài đến ngày 6/7, và USTR sẽ tổ chức các phiên điều trần vào ngày 7/7.
Tại sao ông Trump chọn cách tiếp cận mới?
Ông Trump từ lâu đã phát tín hiệu sẽ sử dụng các phương pháp thay thế để áp thuế quan, đặc biệt sau khi Tòa án Tối cao vào tháng 2 tuyên bố ông không có thẩm quyền sử dụng quyền khẩn cấp để áp thuế nhập khẩu. Ngay sau phán quyết này, ông Trump công bố mức thuế phổ quát 10% trong 150 ngày theo Mục 122, nhưng một hội đồng thẩm phán tại Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ đã kết luận rằng chính quyền thiếu cơ sở biện minh.
Biện pháp theo Mục 122 vốn chỉ là tạm thời, và chính quyền đã chuyển sang Mục 301 như một giải pháp lâu dài hơn. Mục 301 cho phép USTR điều tra các quốc gia có hành vi vi phạm thỏa thuận thương mại hoặc gây tổn hại cho doanh nghiệp Mỹ. Khác với Mục 122, không có giới hạn về mức thuế hay thời hạn áp dụng đối với các mức thuế phát sinh từ điều tra Mục 301.
Những động thái tiếp theo
Chính quyền chưa dừng lại. USTR cũng đang điều tra hơn một chục quốc gia về tình trạng dư thừa năng lực sản xuất. Ngoài ra, vào thứ Ba, chính quyền đã nộp đơn kháng cáo phán quyết của một thẩm phán liên bang yêu cầu hoàn trả toàn bộ 166 tỷ USD tiền thuế đã thu theo thẩm quyền khẩn cấp bị bác bỏ. Chính quyền đã bắt đầu hoàn trả từ tháng 4, nhưng cho biết sẽ không lập tức hoàn lại hàng chục tỷ USD tiền thuế phức tạp. Chính phủ cũng kháng cáo phán quyết yêu cầu Ủy viên Hải quan và Biên phòng Rodney Scott ra làm chứng, đề xuất các quan chức khác có hiểu biết sâu hơn về quy trình hoàn trả.
