Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Việt Nam của Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae, sáng ngày 2 tháng 5, tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã chủ trì lễ đón chính thức và tiến hành hội đàm với người đồng cấp Nhật Bản. Hai nhà lãnh đạo đã nhất trí nhiều nội dung quan trọng nhằm đưa quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện giữa hai nước ngày càng đi vào chiều sâu, thực chất và hiệu quả.
Thúc đẩy quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện
Tại cuộc hội đàm, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhiệt liệt chào mừng Thủ tướng Takaichi và đoàn đại biểu cấp cao Nhật Bản. Ông nhấn mạnh việc Việt Nam là điểm đến đầu tiên tại châu Á của Thủ tướng Takaichi sau khi tái cử thể hiện sự quan tâm và ưu tiên cao của Nhật Bản đối với Việt Nam. Thủ tướng Lê Minh Hưng cũng chúc mừng Nhật Bản đã tổ chức thành công Hội nghị Thượng đỉnh Cộng đồng phát thải ròng bằng 0 châu Á (AZEC) mở rộng, khẳng định vai trò dẫn dắt của Nhật Bản trong giải quyết các vấn đề an ninh năng lượng toàn cầu.
Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định Việt Nam luôn coi Nhật Bản là một trong những đối tác chiến lược quan trọng hàng đầu, là người bạn chân thành và tin cậy. Ông bày tỏ tin tưởng chuyến thăm sẽ tạo động lực mới, thúc đẩy quan hệ song phương phát triển sâu sắc hơn trên mọi lĩnh vực, đặc biệt là kinh tế, thương mại, đầu tư, ODA, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, khoa học công nghệ, an ninh lương thực và năng lượng bền vững.
Về phía Nhật Bản, Thủ tướng Takaichi Sanae cảm ơn sự đón tiếp trọng thị của Việt Nam, chúc mừng Thủ tướng Lê Minh Hưng được tín nhiệm bầu giữ chức Thủ tướng Chính phủ. Bà đánh giá cao những thành tựu nổi bật của Việt Nam trong phát triển đất nước và vai trò quốc tế ngày càng được nâng cao. Thủ tướng Takaichi khẳng định Nhật Bản ủng hộ các nỗ lực phát triển của Việt Nam, sẵn sàng đồng hành cùng Việt Nam trong thực hiện các mục tiêu phát triển, đồng thời mong muốn tăng cường tính tự chủ và khả năng chống chịu của nền kinh tế hai nước.
Kinh tế là trụ cột, mở rộng hợp tác công nghệ cao
Hai nhà lãnh đạo nhất trí tiếp tục tăng cường tin cậy chính trị thông qua duy trì các chuyến thăm và tiếp xúc cấp cao hằng năm. Các cơ chế hợp tác cấp Bộ trưởng trong các lĩnh vực ngoại giao, thương mại, công nghiệp, năng lượng và nông nghiệp sẽ được triển khai hiệu quả. Hợp tác quốc phòng, an ninh cũng được đẩy mạnh, tập trung vào các lĩnh vực như biển, khắc phục hậu quả chiến tranh, an ninh mạng, gìn giữ hòa bình Liên Hợp Quốc (PKO), quân y và đào tạo, ứng phó với tội phạm xuyên quốc gia.
Về hợp tác kinh tế, hai Thủ tướng nhất trí làm sâu sắc hơn hợp tác kinh tế - trụ cột chính của quan hệ. Các biện pháp cụ thể được đưa ra nhằm sớm đưa đầu tư của Nhật Bản vào Việt Nam đạt 5 tỷ USD/năm và kim ngạch thương mại song phương đạt 60 tỷ USD vào năm 2030. Hai bên cũng nhất trí thúc đẩy mở cửa thị trường cho bưởi da xanh của Việt Nam và nho của Nhật Bản. Trong lĩnh vực ODA, các dự án ứng phó với biến đổi khí hậu sẽ được triển khai, đồng thời hai nước sẽ cụ thể hóa hợp tác trong khuôn khổ các sáng kiến như Cộng đồng phát thải ròng bằng 0 châu Á (AZEC) và Đối tác về khả năng chống chịu năng lượng và tài nguyên châu Á (POWERR ASIA). Về năng lượng, hai bên sẽ trao đổi về các dự án năng lượng hạt nhân, điện khí, và Nhật Bản sẽ hỗ trợ nguồn cung dầu thô cho Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn.
Thủ tướng Takaichi khẳng định Nhật Bản sẽ tiếp tục hỗ trợ Việt Nam thực hiện Dự án 1 triệu ha lúa giảm phát thải tại Đồng bằng sông Cửu Long. Thủ tướng Lê Minh Hưng chia sẻ các nỗ lực cải thiện môi trường đầu tư, cắt giảm thủ tục hành chính nhằm phát huy vai trò của khu vực kinh tế tư nhân và phát triển khu vực FDI. Ông cũng đề nghị xây dựng cơ chế mua bán sáp nhập giữa doanh nghiệp vừa và nhỏ hai nước, khuyến khích doanh nghiệp Nhật Bản đầu tư vào các dự án công nghệ cao, tăng tỷ lệ nội địa hóa và hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tham gia vào các dự án đầu tư của Chính phủ Nhật Bản.
Về khoa học - công nghệ, hai Thủ tướng nhất trí tái khởi động Ủy ban hỗn hợp Việt - Nhật về hợp tác khoa học - công nghệ trong năm 2026 và tổ chức sự kiện công - tư về công nghệ cao. Nhật Bản mong muốn hỗ trợ Việt Nam nâng cao năng lực tự chủ công nghệ trong các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, vũ trụ. Hai bên sẽ thúc đẩy đào tạo nhân lực chất lượng cao thông qua các chương trình học bổng và nghiên cứu chung như NEXUS và Sakura.
Tăng cường phối hợp khu vực, mở rộng giao lưu nhân dân
Hai nhà lãnh đạo nhất trí thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực lao động, địa phương, giao lưu nhân dân, văn hóa và du lịch. Diễn đàn hợp tác địa phương Việt - Nhật lần thứ 2 dự kiến được tổ chức trong năm 2026. Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị Nhật Bản đơn giản hóa thủ tục visa cho công dân Việt Nam, góp phần tăng gấp đôi số lượt khách du lịch hai chiều vào năm 2030. Hai bên cũng nhất trí hợp tác chặt chẽ đối với dự án Đại học Việt Nhật và sớm ký Hiệp định về trường Đại học Việt Nhật.
Về các vấn đề khu vực và quốc tế, hai Thủ tướng nhất trí phối hợp chặt chẽ trên các diễn đàn ASEAN, tiểu vùng Mê Công, Liên Hợp Quốc và trong khuôn khổ CPTPP khi Việt Nam là Chủ tịch năm 2026. Hai bên khẳng định tầm quan trọng của việc giải quyết tranh chấp trên Biển Đông bằng biện pháp hòa bình, trên cơ sở luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS 1982.
Thủ tướng Lê Minh Hưng đã mời Thủ tướng Takaichi tham dự Tuần lễ cấp cao APEC 2027 tại Phú Quốc và thông báo Việt Nam sẽ tham dự Triển lãm XANH thế giới (GREEN EXPO) 2027 tại Yokohama, Nhật Bản. Thủ tướng Nhật Bản cam kết hợp tác để đảm bảo thành công cho năm APEC tại Việt Nam.
Sau hội đàm, hai bên đã thông qua “Danh mục nội dung ưu tiên hợp tác giữa Việt Nam và Nhật Bản trong lĩnh vực khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và an ninh kinh tế” và phát biểu báo chí chung. Nhân dịp này, hai Thủ tướng đã chứng kiến lễ trao 6 văn kiện hợp tác song phương quan trọng trong các lĩnh vực khoa học - công nghệ, ODA ứng phó với biến đổi khí hậu, thủy lợi, vũ trụ và giảm phát thải.
