Lạm Phát Cao Bóp Nghẹt Người Tiêu Dùng Mỹ, 65% Cho Rằng Giá Cả Vượt Quá Thu Nhập
Trong bối cảnh giá cả leo thang không ngừng, một khảo sát mới đây của J.D. Power trên 4.000 người trưởng thành tại Mỹ đã tiết lộ một thực tế đáng lo ngại: 65% người tiêu dùng Mỹ cho biết mức tăng giá hiện nay vượt quá thu nhập của họ. Dữ liệu này càng trở nên nghiêm trọng hơn khi tỷ lệ lạm phát hàng năm tăng từ 2,4% trong tháng 2 lên 3,3% trong tháng 3, theo chỉ số giá tiêu dùng (CPI) được công bố vào thứ Sáu vừa qua.
Nguyên Nhân Chính Đến Từ Chi Phí Năng Lượng Tăng Mạnh
Nguyên nhân chủ yếu của đợt lạm phát này xuất phát từ việc chi phí năng lượng tăng mạnh, đặc biệt là giá xăng leo thang trong bối cảnh xung đột với Iran. Theo số liệu từ Bureau of Labor Statistics, riêng giá xăng đã tăng 21,2% trong tháng 3, đóng góp gần 3/4 mức tăng chung của chỉ số CPI. Dù lạm phát có xu hướng giảm trong những tháng trước đó, mức này vẫn cao hơn mục tiêu 2% của Federal Reserve và chưa từng xuống dưới ngưỡng này kể từ tháng 2/2021.
Tính tổng thể, giá cả đã tăng khoảng 16% trong vòng 4 năm qua, theo CPI. Trong khi đó, thu nhập chỉ tăng khiêm tốn. Sau khi điều chỉnh theo lạm phát, thu nhập theo giờ thực tế chỉ tăng khoảng 1,4% trong năm qua, cho thấy sức mua của người lao động hầu như không được cải thiện đáng kể, theo dữ liệu từ Bureau of Labor Statistics.
Người Tiêu Dùng Buộc Phải Cắt Giảm Chi Tiêu
Hệ quả là nhiều người tiêu dùng cảm thấy bị “bóp nghẹt” về tài chính. Khoảng 56% người Mỹ cho biết chi phí sinh hoạt hàng ngày trở nên đắt đỏ hơn trong năm qua, buộc họ phải cắt giảm chi tiêu như ăn ngoài hay mua thực phẩm để giữ ngân sách, theo khảo sát quý của CNBC và SurveyMonkey, công bố tháng 4 với 3.494 người tham gia.
Gregory Guenther, một chuyên gia hoạch định tài chính tại New Jersey, nhận định: “Ngay cả với những người có thu nhập cao hơn, cảm giác chi phí sinh hoạt tăng lên một cách âm thầm theo thời gian ngày càng rõ rệt. Vấn đề không phải là họ kiếm được ít hơn, mà là đồng tiền của họ không còn ‘đi xa’ như trước.”
Xu Hướng Thắt Chặt Chi Tiêu Lan Rộng
Theo Guenther, “khi mọi người cảm thấy mình làm việc chăm chỉ nhưng không tiến lên được, điều đó gây ra sự căng thẳng và khiến họ phải cân nhắc lại cả chi tiêu ngắn hạn lẫn các quyết định dài hạn.” Ngoài việc cắt giảm chi phí thực phẩm, người Mỹ đang áp dụng nhiều biện pháp tiết kiệm:
- Khoảng một nửa người Mỹ cho biết họ trì hoãn mua sắm quần áo và đồ gia dụng.
- 42% giảm chi cho các dịch vụ chăm sóc cá nhân như cắt tóc hay làm móng.
- 22% cắt giảm chi cho phòng gym.
- 21% giảm chi tiêu cho rượu bia.
- 14% hạn chế sử dụng dịch vụ gọi xe.
Những xu hướng này cũng phù hợp với dữ liệu từ J.D. Power, cho thấy khoảng một nửa người Mỹ đang mua ít hàng hóa hơn để duy trì ngân sách.
Xoay Xở Bằng Thẻ Tín Dụng Và Tâm Lý Lo Lắng
Các hộ gia đình cũng tìm đến những cách khác để xoay xở. Khoảng 39% cho biết họ phải dùng thẻ tín dụng để chi trả cho thực phẩm hoặc các nhu yếu phẩm vì không đủ khả năng thanh toán bằng tiền mặt, theo khảo sát của CNBC.
Tâm lý kinh tế nói chung đã suy giảm kể từ đầu năm 2025. Niềm tin tiêu dùng trong tháng 4 giảm xuống mức thấp nhất từng ghi nhận trong khảo sát lâu năm của University of Michigan, với nhiều người cho rằng xung đột với Iran đã khiến tình hình kinh tế trở nên xấu đi. Chỉ số niềm tin tiêu dùng tổng hợp giảm mạnh xuống còn 47,6 điểm, thấp hơn 10,7% so với tháng 3 và là mức thấp nhất từng ghi nhận.
“Một nguyên nhân lớn dẫn đến tâm lý lo lắng này là sự kết hợp giữa lạm phát kéo dài, chi phí vay cao và những bất ổn về việc làm cũng như nền kinh tế nói chung,” Guenther nói. “Tất cả những điều đó lại diễn ra trong bối cảnh thế giới đầy biến động.”
Kỳ Vọng Và Triển Vọng Tương Lai
Người được khảo sát dự đoán giá cả sẽ tăng 4,8% trong một năm tới - tăng thêm 1 điểm phần trăm so với tháng 3 và là mức cao nhất kể từ tháng 8/2025. Giám đốc khảo sát, bà Joanne Hsu, cho biết các ý kiến thu thập được “cho thấy nhiều người tiêu dùng quy trách nhiệm cho xung đột Iran về những biến động tiêu cực của nền kinh tế”.
Tuy nhiên, bà Hsu cũng lưu ý rằng phần lớn các cuộc phỏng vấn được thực hiện trước thời điểm lệnh ngừng bắn ngày 7/4 có hiệu lực, do đó khảo sát chủ yếu phản ánh tình hình trong tháng 3. “Các kỳ vọng kinh tế nhiều khả năng sẽ cải thiện khi người tiêu dùng tin rằng những gián đoạn nguồn cung do xung đột Iran đã chấm dứt và giá xăng hạ nhiệt,” bà nói.
Theo: CNBC, Reuters Vũ Anh
