IMF Cảnh Báo: Xung Đột Trung Đông Đe Dọa Gây 'Vết Sẹo Lâu Dài' Cho Kinh Tế Toàn Cầu
Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) vừa đưa ra phân tích sâu về hệ lụy của cuộc xung đột tại Trung Đông đối với nền kinh tế toàn cầu. Tổ chức này khẳng định rằng nếu tình trạng tắc nghẽn nguồn cung dầu mỏ, khí đốt và phân bón từ vùng Vịnh tiếp diễn, thế giới sẽ phải gánh chịu những "vết sẹo lâu dài" về kinh tế. Báo cáo nhấn mạnh rằng dù cuộc chiến diễn biến theo bất kỳ kịch bản nào, hệ quả chung vẫn là chi phí sinh hoạt tăng cao và tốc độ phát triển kinh tế chậm lại.
Tác Động Trực Tiếp Đến Giá Cả và Lạm Phát
Cuộc xung đột đang trực tiếp bóp nghẹt các tuyến hàng hải chiến lược, đặc biệt là eo biển Hormuz, nơi khoảng 1/3 sản lượng phân bón thế giới đi qua. Điều này dẫn đến những biến động mạnh trên thị trường toàn cầu:
- Giá lương thực toàn cầu dự kiến tăng trung bình từ 15% đến 20% trong nửa đầu năm 2026.
- Giá khí tự nhiên tại Anh đã tăng hơn gấp đôi kể từ tháng 12/2025.
- Giá dầu Brent có thời điểm vượt ngưỡng 116 USD/thùng trước khi điều chỉnh nhẹ.
Nhà kinh tế hàng đầu Pierre-Olivier Gourinchas của IMF cho biết các doanh nghiệp buộc phải tăng giá bán để bù đắp chi phí, có thể đẩy các ngân hàng trung ương vào thế phải nâng lãi suất để kiềm chế lạm phát. Ông cũng cảnh báo rằng các chính phủ đang gánh mức nợ cao sẽ gặp khó khăn trong việc huy động nguồn lực để trợ cấp hoặc giảm thiểu tác động tiêu cực cho người dân.
Phản Ứng Của Các Quốc Gia và Diễn Biến Chiến Sự
Báo cáo của IMF được xem là lời cảnh báo trực tiếp gửi tới Nhà Trắng sau những tuyên bố cứng rắn của Tổng thống Donald Trump, nhấn mạnh rằng những quyết định quân sự có thể dẫn đến hệ lụy kinh tế thảm khốc. Trong bối cảnh đó, một số diễn biến nổi bật đã xảy ra:
- Israel tăng cường không kích: Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) thông báo hoàn tất đợt không kích quy mô lớn nhắm vào thủ đô Tehran, phá hủy nhiều cơ sở quân sự trọng yếu.
- Iran áp phí quá cảnh: Quốc hội Iran chính thức thông qua đạo luật thu phí quá cảnh đối với tàu thương mại qua eo biển Hormuz, cấm các tàu liên quan đến Mỹ và Israel.
- Phản ứng quốc tế: Tây Ban Nha đóng cửa không phận đối với máy bay quân sự Mỹ, trong khi Pakistan, Trung Quốc và Ấn Độ có tàu băng qua eo biển Hormuz sau thỏa thuận với Iran.
Triển Vọng và Nguy Cơ Kinh Tế
Là quốc gia xuất khẩu ròng dầu khí, Mỹ có thể hưởng lợi từ giá nhiên liệu hóa thạch cao, nhưng mức sống của hộ gia đình vẫn bị đe dọa bởi giá xăng dầu và thực phẩm tăng vọt. Bóng ma khủng hoảng năng lượng 2021-2022 đang quay trở lại, với Anh và Ý bị ảnh hưởng nặng do phụ thuộc lớn vào điện khí, trong khi Pháp và Tây Ban Nha nhờ ưu thế về năng lượng hạt nhân và tái tạo nên có khả năng chống chịu cao hơn.
Chuyên gia Ipek Ozkardeskaya từ Swissquote nhận định nếu chiến tranh kéo dài, giá dầu có thể chạm ngưỡng 150-200 USD/thùng, gây ra tình trạng suy thoái kinh tế toàn cầu. Báo cáo của IMF kết luận rằng thế giới cần sẵn sàng cho những thách thức kinh tế nghiêm trọng nếu xung đột không sớm được giải quyết.
