Ngày 19/5, Liên hợp quốc công bố báo cáo Tình hình và triển vọng kinh tế thế giới giữa năm 2026, điều chỉnh giảm dự báo tăng trưởng GDP toàn cầu từ 2,7% (dự báo tháng 1) xuống còn 2,5%. Trong kịch bản bất lợi, con số này có thể giảm xuống chỉ còn 2,1% - một trong những mức tăng trưởng thấp nhất trong thế kỷ này, chỉ cao hơn giai đoạn đại dịch Covid-19 và khủng hoảng tài chính năm 2008.
Ông Shantanu Mukherjee, Giám đốc phân tích kinh tế thuộc Vụ Kinh tế và xã hội của Liên hợp quốc, cho biết tại họp báo rằng thế giới chưa rơi vào suy thoái, nhưng cuộc sống của hàng tỷ người sẽ trở nên khó khăn hơn, và một số quốc gia có thể tăng trưởng âm. Nguyên nhân trực tiếp là việc phong tỏa eo biển Hormuz - tuyến hàng hải huyết mạch vận chuyển dầu mỏ, khí đốt, phân bón và các sản phẩm dầu mỏ khác.
Lạm phát toàn cầu được dự báo tăng lên 3,9% trong năm nay, cao hơn 0,8 điểm phần trăm so với dự báo đầu năm. Ông Mukherjee nhấn mạnh: "Giá năng lượng tăng là một nhân tố tác động mạnh, cùng với giá các sản phẩm lọc dầu - vốn đóng vai trò thiết yếu trong sản xuất công nghiệp và vận tải thương mại".
Ba kịch bản kinh tế do gián đoạn Hormuz
Liên hợp quốc nêu ba kịch bản về hệ lụy kinh tế toàn cầu do gián đoạn eo biển Hormuz. Khu vực Tây Á (21 quốc gia Arab, trong đó có các nước vùng Vịnh) chịu thiệt hại nặng nề nhất, với tăng trưởng kinh tế dự báo giảm từ 3,6% năm 2025 xuống 1,4% năm 2026, do cú sốc năng lượng kết hợp thiệt hại cơ sở hạ tầng và gián đoạn sản xuất dầu mỏ, thương mại, du lịch.
Châu Âu được đánh giá "dễ bị tổn thương hơn" do phụ thuộc nhiều vào năng lượng nhập khẩu. Tăng trưởng của Liên minh châu Âu (EU) dự kiến giảm từ 1,5% năm 2025 xuống 1,1% năm 2026. Vương quốc Anh chịu áp lực lớn hơn, tăng trưởng giảm từ 1,4% xuống 0,7%.
Ngược lại, kinh tế Mỹ được đánh giá "tương đối vững vàng" với mức tăng trưởng dự báo khoảng 2% trong năm nay, tương đương năm 2025. Tại châu Phi, tăng trưởng trung bình giảm nhẹ từ 4,2% xuống 3,9%, trong khi khu vực Mỹ Latinh và Caribe giảm từ 2,5% xuống 2,3%.
Châu Á vẫn giữ đà tăng trưởng
Trong bức tranh ảm đạm chung, châu Á vẫn duy trì tăng trưởng khá. Trung Quốc, nhờ cơ cấu năng lượng đa dạng, kho dự trữ chiến lược lớn và can thiệp kịp thời của chính phủ, chỉ giảm tăng trưởng từ 5% xuống 4,6%. Ấn Độ tiếp tục là một trong những nền kinh tế lớn tăng trưởng nhanh nhất thế giới với mức 6,4%, dù thấp hơn mức 7,5% của năm 2025.
Đối với các nước phát triển, lạm phát dự báo tăng từ 2,6% năm 2025 lên 2,9% năm 2026. Trong khi đó, tại các nước đang phát triển, lạm phát có thể tăng mạnh hơn từ 4,2% lên 5,2%, khi chi phí năng lượng, vận tải và hàng hóa nhập khẩu leo thang, bào mòn thu nhập thực tế của người dân.
