Tăng trưởng kinh tế quý I 2026 chưa đạt mục tiêu, Cục Thống kê đề xuất kịch bản cập nhật
Theo số liệu thống kê mới nhất, nền kinh tế Việt Nam trong quý I năm 2026 đã ghi nhận mức tăng trưởng nhưng vẫn chưa đạt được các mục tiêu đề ra trong kế hoạch. Cụ thể, khu vực công nghiệp và xây dựng tiếp tục là động lực chính với mức tăng ước tính 8,92%, trong đó ngành công nghiệp tăng 9,01% và công nghiệp chế biến chế tạo tăng 9,73%. Tuy nhiên, những con số này đều thấp hơn so với mục tiêu kế hoạch đã đặt ra.
Khu vực dịch vụ và nông nghiệp: Phục hồi ổn định nhưng còn hạn chế
Khu vực dịch vụ cũng cho thấy sự phục hồi khá tích cực với mức tăng 8,18%, phản ánh tiêu dùng và các hoạt động thương mại, du lịch đang dần ổn định. Tuy vậy, tương tự như công nghiệp, kết quả này vẫn chưa đạt được mục tiêu kế hoạch. Trong khi đó, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản ước tăng 3,58%, duy trì mức tăng trưởng ổn định và sát với mục tiêu, tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc bảo đảm an ninh lương thực và phục vụ xuất khẩu.
Nguyên nhân tăng trưởng thấp hơn kịch bản
Cục Thống kê đã lý giải rằng, kết quả tăng trưởng quý I thấp hơn so với kịch bản đề ra tại Nghị quyết 01 của Chính phủ là do sự cộng hưởng giữa các áp lực bên ngoài và năng lực hấp thu nội tại còn hạn chế. Các yếu tố cụ thể bao gồm:
- Rào cản thương mại mới và biến động tỷ giá, lãi suất toàn cầu đã đẩy chi phí đầu vào lên cao, làm hẹp biên lợi nhuận của doanh nghiệp xuất khẩu.
- Khu vực tư nhân chưa kịp hấp thụ vốn hiệu quả và các dự án đầu tư công trọng điểm vẫn đang ở giai đoạn khởi động, chưa tạo ra sức lan tỏa mạnh mẽ lên giá trị gia tăng toàn nền kinh tế.
Sự thiếu hụt này phản ánh thực tế rằng mô hình tăng trưởng đang trong giai đoạn chuyển đổi sang hướng xanh và số, đòi hỏi thời gian tích lũy để thích ứng với các tiêu chuẩn quốc tế khắt khe thay vì bứt phá ngay lập tức.
Đề xuất kịch bản kinh tế cập nhật cho quý II và năm 2026
Cục Thống kê nhận định, mục tiêu tăng trưởng hai con số cho cả năm 2026 là một thách thức lớn và mang tính lịch sử. Tuy nhiên, nếu các động lực tăng trưởng được kích hoạt mạnh mẽ và đồng bộ trong các quý còn lại, vẫn có cơ sở để bám sát mục tiêu đã đề ra. Từ diễn biến thực tiễn, Cục Thống kê đã đề xuất kịch bản kinh tế cập nhật với các mục tiêu cụ thể:
- Quý II: GDP ước đạt 10,5%.
- Quý III: GDP ước đạt 10,6%.
- Quý IV: GDP ước đạt 10,74%.
Kịch bản này kỳ vọng dựa trên sự tăng tốc của xuất khẩu, phục hồi mạnh mẽ của sức mua nội địa, cùng với đóng góp ngày càng rõ nét từ các lĩnh vực kinh tế mới như công nghệ bán dẫn và kinh tế xanh. Đồng thời, cần tháo gỡ triệt để các rào cản pháp lý, đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công và khơi thông hiệu quả dòng vốn đầu tư tư nhân. Ngoài ra, việc xung đột Trung Đông sớm chấm dứt và giá dầu bình ổn trở lại cũng là điều kiện cần để bảo đảm tăng trưởng kinh tế có thể tiệm cận mục tiêu đặt ra.
Năm động lực chính phục vụ tăng trưởng tới đây
Qua tổng hợp thống kê, một số động lực chính phục vụ tăng trưởng quý II và cả năm 2026 được nhìn nhận bao gồm:
- Đầu tư công tiếp tục là vốn mồi dẫn dắt năng lực sản xuất dài hạn: Tập trung vào các siêu dự án hạ tầng như Sân bay Long Thành, đường sắt cao tốc, và Khu đô thị thể thao Olympic, tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ, giảm chi phí logistics và kích thích dòng vốn FDI.
- Tiêu dùng nội địa dự báo cải thiện: Nhờ chính sách cải cách tiền lương và kích cầu tiêu dùng, sức mua của thị trường hơn 100 triệu dân sẽ thúc đẩy các ngành dịch vụ, thương mại điện tử phát triển.
- Chính sách tài khóa linh hoạt song hành với chính sách tiền tệ: Sử dụng công cụ thuế xăng dầu và Quỹ bình ổn giá để kiềm chế lạm phát, hỗ trợ doanh nghiệp và bảo vệ sức mua người dân.
- Động lực về công nghệ số và AI: Ứng dụng AI và tự động hóa giúp doanh nghiệp chuyển sang thâm dụng tri thức, cải thiện năng suất và tạo dư địa tăng trưởng mới.
- Dư địa trong các ngành công nghiệp xuất khẩu: Tận dụng FTA và dịch chuyển chuỗi cung ứng để nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu, đặc biệt ở các ngành điện tử, linh kiện và dệt may xanh.
Những động lực này được kỳ vọng sẽ giúp nền kinh tế Việt Nam vượt qua thách thức và đạt được mục tiêu tăng trưởng trong năm 2026.
