Xung Đột Iran Đẩy Giá Dầu Bùng Nổ, Thế Giới Thiệt Hại Hơn 100 Tỷ USD
Theo phân tích mới nhất từ tổ chức môi trường 350.org, cuộc xung đột leo thang giữa Mỹ, Israel và Iran đã gây ra cú sốc năng lượng toàn cầu. Trong tháng đầu tiên của cuộc chiến, giá dầu và khí đốt tăng vọt đã khiến người tiêu dùng và doanh nghiệp trên khắp thế giới thiệt hại ước tính lên tới 111 tỷ USD. Con số này chưa bao gồm các tác động lan tỏa như giá phân bón và thực phẩm tăng cao, đồng nghĩa với thiệt hại thực tế có thể lớn hơn đáng kể.
Lợi Nhuận Khổng Lồ và Kêu Gọi Áp Thuế
Phân tích của 350.org chỉ ra rằng các tập đoàn năng lượng lớn như Chevron, Shell và ExxonMobil đang đứng trước cơ hội thu về khoản lợi nhuận khổng lồ từ cuộc khủng hoảng. Tổ chức này kêu gọi các chính phủ áp dụng thuế "lợi nhuận bất thường" và sử dụng nguồn thu để giảm bớt áp lực chi phí cho người dân. Đồng thời, 350.org nhấn mạnh rằng đầu tư vào năng lượng tái tạo là giải pháp hiệu quả nhất để ổn định giá cả, củng cố an ninh năng lượng và giảm thiểu rủi ro trước các cú sốc trong tương lai.
Phản Ứng Chính Sách Tại Châu Á và Cảnh Báo Từ IMF
Tại châu Á, một số quốc gia đã bắt đầu có những động thái phản ứng chính sách. Philippines đề xuất áp thuế lợi nhuận bất thường, Ấn Độ tái áp dụng thuế đối với xuất khẩu dầu, trong khi Indonesia thúc đẩy kế hoạch phát triển 100 GW điện mặt trời nhằm tăng cường độc lập năng lượng. Song song đó, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cảnh báo rằng dù cuộc chiến diễn biến theo bất kỳ kịch bản nào, hệ quả chung vẫn là chi phí sinh hoạt tăng cao và tốc độ phát triển kinh tế chậm lại. Các doanh nghiệp buộc phải tăng giá bán để bù đắp chi phí, có thể đẩy các ngân hàng trung ương vào thế phải nâng lãi suất để kiềm chế lạm phát.
Diễn Biến Căng Thẳng và Tác Động Đến Thị Trường
Cuộc xung đột đang trực tiếp bóp nghẹt các tuyến hàng hải chiến lược, đặc biệt là eo biển Hormuz - nơi vận chuyển khoảng 1/3 sản lượng phân bón thế giới. Giá lương thực toàn cầu dự kiến tăng trung bình từ 15% đến 20% trong nửa đầu năm 2026. Giá khí tự nhiên tại Anh đã tăng hơn gấp đôi kể từ tháng 12/2025, trong khi giá dầu Brent có thời điểm vượt ngưỡng 116 USD/thùng. Mặc dù Mỹ là quốc gia xuất khẩu ròng dầu khí và có thể hưởng lợi từ giá nhiên liệu hóa thạch cao, nhưng mức sống của hộ gia đình vẫn bị đe dọa bởi giá xăng dầu và thực phẩm tăng vọt.
Các Động Thái Quân Sự và Ngoại Giao
Trong bối cảnh căng thẳng, Tổng thống Mỹ Donald Trump đang cân nhắc kế hoạch kết thúc chiến dịch quân sự tại Iran, thậm chí ngay cả khi eo biển Hormuz chưa được mở lại. Thông tin này đã ngay lập tức hạ nhiệt giá dầu, với giá dầu thô WTI giảm xuống dưới mức 102 USD/thùng. Đồng thời, Israel tiếp tục các đợt không kích quy mô lớn nhắm vào Tehran, trong khi Iran áp dụng phí quá cảnh tại eo biển Hormuz và thực hiện các cuộc tấn công trả đũa. Các nước như Tây Ban Nha đã lên tiếng phản đối bằng cách đóng cửa không phận đối với máy bay quân sự Mỹ.
Triển Vọng và Rủi Ro Trong Tương Lai
Chuyên gia Ipek Ozkardeskaya từ Swissquote nhận định nếu chiến tranh kéo dài, giá dầu có thể chạm ngưỡng 150-200 USD/thùng, gây ra tình trạng suy thoái kinh tế toàn cầu. Báo cáo của IMF được xem là lời cảnh báo trực tiếp gửi tới Nhà Trắng, nhấn mạnh rằng những quyết định quân sự có thể dẫn đến hệ lụy kinh tế thảm khốc cho các hộ gia đình trên toàn thế giới. Trong khi đó, các nỗ lực ngoại giao và thương lượng vẫn đang được triển khai, nhưng triển vọng hòa bình vẫn còn nhiều bất định.
