Sau kỳ nghỉ lễ 30.4 - 1.5, các doanh nghiệp Việt Nam sẽ chuẩn bị lô bưởi đầu tiên xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc, với sự hỗ trợ từ Tổ chức Phát triển Công nghiệp Liên Hiệp Quốc (UNIDO) và Viện Cơ điện nông nghiệp và công nghệ sau thu hoạch. Ông Nguyễn Mạnh Hiểu, chuyên gia quốc gia về chuỗi giá trị của UNIDO tại Việt Nam, cho biết điều này trong chia sẻ với Thanh Niên.
Yêu cầu kiểm dịch thực vật từ Trung Quốc
Ngày 15.4, Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam và Tổng cục Hải quan Trung Quốc đã ký nghị định thư về kiểm dịch thực vật đối với bưởi và chanh tươi xuất khẩu. Theo đó, bưởi Việt Nam phải đảm bảo không có sinh vật sống thuộc diện kiểm dịch, không có lá hay đất. Nếu vi phạm, vườn trồng hoặc cơ sở đóng gói sẽ bị đình chỉ xuất khẩu trong phần còn lại của mùa vụ và phải cung cấp hồ sơ dịch hại theo yêu cầu. Đặc biệt, bưởi phải được bọc trong túi giấy ít nhất 60 ngày trước khi thu hoạch.
Lợi thế cạnh tranh của bưởi Việt Nam
Việt Nam hiện có hơn 110.000 ha bưởi, sản lượng khoảng 1,2 triệu tấn/năm. Bưởi Việt đã xuất khẩu sang 14 quốc gia, bao gồm các thị trường khó tính như Mỹ, Úc, New Zealand. Giá trị xuất khẩu năm 2024 đạt trên 60 triệu USD, năm 2025 tăng lên hơn 70 triệu USD.
Ông Nguyễn Quang Hiếu, Cục phó Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, nhận định nhu cầu nhập khẩu bưởi của Trung Quốc đang gia tăng. Các nguồn cung chính hiện nay gồm Lào, Thái Lan, Đài Loan và Israel. Bưởi Việt Nam có lợi thế sản xuất rải vụ, nguồn cung ổn định quanh năm, chi phí sản xuất thấp. Về logistics, Quảng Tây là cửa ngõ chính, giúp bưởi Việt có thể thu hoạch trong ngày và giao hàng sang Quảng Tây vào hôm sau, đảm bảo độ tươi và giảm chi phí vận chuyển. Đây là lợi thế so với các nguồn cung xa như Israel.
Đối thủ cạnh tranh chính
Theo ông Hiếu, đối thủ lớn nhất của bưởi Việt Nam tại Trung Quốc là Lào và Thái Lan. Lào đang tăng thị phần nhờ lợi thế địa lý tương đồng, trong khi Thái Lan có thương hiệu mạnh và hệ thống phân phối sẵn có. Tuy nhiên, bưởi Việt Nam có khả năng cạnh tranh tốt ở phân khúc trung cấp - khá, đặc biệt tại các tỉnh phía nam Trung Quốc như Quảng Tây, Quảng Đông, Vân Nam, nơi có nhu cầu tiêu thụ lớn và thuận lợi về vận chuyển.
"Việt Nam cần cạnh tranh với Lào về lợi thế địa lý và chi phí; cạnh tranh với Thái Lan về thương hiệu, chuỗi cung ứng và chất lượng ổn định. Ngoài ra, Trung Quốc cũng sản xuất quả có múi quy mô lớn, do đó bưởi Việt Nam phải có sự khác biệt rõ rệt về chất lượng, mùa vụ, độ tươi và giá thành", ông Hiếu nhấn mạnh.
