Bà Đặng Thị Hường (75 tuổi, trú tại phường Tứ Hạ, thành phố Huế) vào năm 2012 được thừa kế một thửa đất rộng khoảng 202m² tại phường Hương Văn, thị xã Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là phường Hương Trà, thành phố Huế). Khi chính quyền địa phương thực hiện quy hoạch mở rộng đường Ngô Tất Tố, một phần diện tích 46m² đã bị thu hồi, phần còn lại khoảng 156,5m² được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Thửa đất méo mó, khó xây dựng
Theo giấy chứng nhận, thửa đất có các cạnh dài khoảng 15,5m và 16,29m, mặt tiền tiếp giáp đường Ngô Tất Tố được chia thành hai đoạn dài 10,97m và 10,89m. Tuy nhiên, phần đất bị thu hẹp dần về phía sau, tạo thành hình dạng tam giác méo. Theo quy định hiện hành, diện tích tối thiểu để hình thành thửa đất ở khu vực nông thôn là 60m², do đó thửa đất của bà Hường vẫn đáp ứng điều kiện pháp lý về diện tích.
Dù vậy, bà Hường cho biết đất bị "tóp hậu, méo góc", gây khó khăn trong việc xây dựng công trình theo thiết kế thông thường. Một kiến trúc sư tại Huế nhận định, khi cộng thêm khoảng lùi xây dựng và hành lang kỹ thuật khoảng 3m, phần diện tích thực tế có thể sử dụng không còn nhiều. Nếu xây dựng, công trình buộc phải thiết kế méo theo nền đất, phát sinh diện tích chết và khó bố trí không gian thờ cúng.
Kiến trúc sư đã thử vẽ một ngôi nhà nhỏ 5x7m kết hợp mái hiên 2m trên thửa đất, nhưng vẫn vi phạm khoảng lùi xây dựng. Gia đình bà Hường từng thuê thiết kế nhà nhưng không khả thi. Kiến trúc sư phác thảo ngôi nhà tối thiểu 5mx7m vuông vắn với mái hiên 2m, song kết quả vẫn không đáp ứng yêu cầu.
Kiến nghị nhiều năm chưa được giải quyết
Năm 2022, bà Hường gửi đơn đến Bí thư Thị ủy Hương Trà phản ánh bất cập của thửa đất. Sau đó, Thị ủy chuyển đơn sang Ủy ban nhân dân thị xã xem xét giải quyết. Văn bản trả lời của Ủy ban nhân dân thị xã Hương Trà cho thấy địa phương đã ghi nhận bất cập và thống nhất chủ trương thu hồi thửa đất hiện tại để bố trí lô đất có ranh giới rộng hơn tại khu quy hoạch xen ghép Sen Thượng.
Tuy nhiên, đến nay khi phường Hương Văn đã sáp nhập thành phường Hương Trà theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, vụ việc vẫn chưa được giải quyết dứt điểm. Ngày 15/5, ông Nguyễn Viết Hà, Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Hương Trà, thành phố Huế cho biết trước Tết Nguyên đán năm nay, bà Hường tiếp tục đến Ủy ban nhân dân phường trình bày nguyện vọng điều chỉnh lô đất. Theo ông Hà, địa phương đang xem xét xử lý.
Theo bà Hường, gia đình đã gửi kiến nghị suốt nhiều năm qua nhưng vẫn chưa có mốc giải quyết cụ thể.
Bài học từ vụ việc
Từ vụ việc này có thể thấy, một thửa đất "thừa chuẩn" trên giấy tờ nhưng khó sử dụng trong thực tế thì quyền lợi người dân vẫn bị ảnh hưởng. Khi quy hoạch, thu hồi đất, ngoài bảo đảm tiến độ, chính quyền cần chú ý khả năng sử dụng thực tế của thửa đất để tránh phát sinh bất cập. Trách nhiệm của chính quyền cơ sở không chỉ dừng ở việc trả lời đúng quy định, mà cần chủ động tháo gỡ để bảo đảm quyền lợi chính đáng cho người dân.
DƯƠNG QUANG TIẾN
