Bản án nghiêm khắc cho hành vi lừa đảo ngân hàng
Hôm nay, ngày 8 tháng 4, Tòa án Nhân dân Thành phố Hà Nội đã tuyên phạt bị cáo Vũ Văn Tiến, sinh năm 1976, trú tại xã Nam Thụy Anh, tỉnh Hưng Yên, mức án 16 năm tù về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Vụ án này liên quan đến một vụ vay vốn ngân hàng với giá trị lên tới 5 tỷ đồng, trong đó bị cáo đã sử dụng thủ đoạn tinh vi để qua mặt các cán bộ tín dụng.
Diễn biến vụ việc và thủ đoạn gian dối
Theo cáo trạng, vào năm 2015, vợ chồng bị cáo Tiến đã ký hợp đồng tín dụng với một ngân hàng để vay số tiền 5 tỷ đồng. Tài sản thế chấp cho khoản vay này là quyền sử dụng một mảnh đất có giá trị được định giá lên tới 6,7 tỷ đồng, tọa lạc tại phường Lĩnh Nam, quận Hoàng Mai (cũ), Hà Nội. Tuy nhiên, sau khi ngân hàng giải ngân số tiền, vợ chồng Tiến đã không thực hiện nghĩa vụ trả nợ và biến mất khỏi nơi cư trú.
Quá trình kiểm tra sau đó, ngân hàng phát hiện ra sự thật đáng kinh ngạc: địa chỉ thửa đất được thế chấp không chính xác. Thực tế, mảnh đất mà ngân hàng nhận thế chấp nằm sâu trong ngõ hẻm, với giá trị thẩm định lại chỉ hơn 1,3 tỷ đồng. Trong khi đó, bị cáo Tiến đã nhờ người đưa cán bộ ngân hàng đến thẩm định một bất động sản khác, thuộc sở hữu của người khác, tại vị trí mặt tiền đường Lĩnh Nam – nơi có giá trị cao gấp nhiều lần.
Chi tiết về thủ đoạn và hành vi phạm tội
Cụ thể, năm 2015, Tiến đã mua thửa đất nằm sâu trong ngõ với giá thỏa thuận hơn 1,9 tỷ đồng. Do không đủ tiền, bị cáo đã tìm cách vay ngân hàng. Để có thể vay được số tiền lớn, Tiến đã nhờ người tìm một mảnh đất ở mặt đường Lĩnh Nam, sau đó sử dụng chính người môi giới bất động sản để dẫn cán bộ ngân hàng xuống thẩm định tài sản đảm bảo.
Trong quá trình thẩm định, cán bộ ngân hàng đã đề xuất trong báo cáo rằng địa chỉ thực tế của tài sản và địa chỉ trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất khác nhau, cần bổ sung xác nhận từ cơ quan có thẩm quyền. Tuy nhiên, khi cán bộ ngân hàng đến bộ phận một cửa của UBND phường Lĩnh Nam vào khoảng tháng 8/2015 để xin xác nhận, họ được thông báo rằng phường không cấp giấy xác nhận địa chỉ thực tế cho thửa đất.
Vào thời điểm đó, ngân hàng không có quy định bắt buộc về việc phải lấy xác nhận địa chỉ thửa đất, do đó cán bộ tín dụng đã lập báo cáo đánh giá và đề xuất cấp tín dụng cho khách hàng, và đề xuất này đã được phê duyệt. Ngày 22 tháng 9 năm 2015, ngân hàng chính thức giải ngân số tiền 5 tỷ đồng.
Hậu quả và quá trình điều tra
Cáo trạng xác định, bị cáo Tiến đã sử dụng số tiền này để trả tiền mua bất động sản và cho các mục đích cá nhân khác, đồng thời hoàn toàn không thanh toán khoản nợ cho ngân hàng. Đến tháng 8 năm 2019, do không thể liên lạc được với Tiến, phía ngân hàng đã làm đơn tố cáo hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản ra cơ quan công an.
Đại diện theo ủy quyền của ngân hàng đã đề nghị xử lý bị cáo theo quy định pháp luật và yêu cầu Tiến trả lại hơn 5 tỷ đồng, bao gồm cả tiền gốc và tiền lãi. Quá trình điều tra cho thấy, sau khi chiếm đoạt thành công 5 tỷ đồng, bị cáo đã bỏ trốn vào miền Nam để làm ăn và không có nơi ở cố định.
Đáng chú ý, cơ quan điều tra xác định rằng vợ của bị cáo Tiến không được thông báo hoặc trao đổi về việc thửa đất thế chấp thực tế nằm trong ngõ, không phải ở mặt đường Lĩnh Nam, nhằm nâng giá trị tài sản đảm bảo. Do không được hưởng lợi từ hành vi phạm tội, vợ của bị cáo đã không bị xử lý.
Bản án cũ và tổng hình phạt
Trước đó, vào tháng 8 năm 2023, Tiến đã bị Tòa án Nhân dân huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình (cũ) xử phạt 3 năm 6 tháng tù về tội Làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức và Sử dụng con dấu, tài liệu giả của cơ quan tổ chức. Như vậy, cộng với bản án mới này, Tiến sẽ phải chấp hành tổng cộng 19 năm 6 tháng tù.
Vụ án này một lần nữa cảnh báo về những rủi ro trong hoạt động tín dụng và sự cần thiết của việc tăng cường giám sát để ngăn chặn các hành vi lừa đảo tinh vi, gây thiệt hại lớn cho ngân hàng và nền kinh tế.
