Lao động nam được nghỉ và hưởng tiền chế độ thai sản khi vợ sinh con: Quyền lợi không thể bỏ qua
Khi nói đến thai sản, nhiều người thường chỉ nghĩ ngay đến quyền lợi của lao động nữ. Tuy nhiên, theo quy định hiện hành, lao động nam đang tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc cũng có quyền nghỉ việc và nhận trợ cấp khi vợ sinh con. Đây là một chế độ thiết thực nhưng không phải gia đình nào cũng nắm rõ, dẫn đến việc bỏ lỡ khoản hỗ trợ tài chính hợp pháp.
Quy định về số ngày nghỉ cho lao động nam khi vợ sinh con
Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024 và thông tin từ BHXH Việt Nam, lao động nam được nghỉ việc hưởng chế độ thai sản dựa trên từng trường hợp cụ thể:
- Nếu vợ sinh thường một con, chồng được nghỉ 5 ngày làm việc.
- Nếu vợ sinh phải phẫu thuật hoặc con dưới 32 tuần tuổi, thời gian nghỉ là 7 ngày làm việc.
- Trường hợp vợ sinh đôi, người chồng được nghỉ 10 ngày làm việc; từ sinh ba trở lên thì được nghỉ thêm 3 ngày làm việc cho mỗi con tính từ con thứ ba.
- Nếu vợ sinh đôi phải phẫu thuật, người chồng được nghỉ 14 ngày làm việc; từ sinh ba trở lên mà phải phẫu thuật thì cũng được nghỉ thêm 3 ngày làm việc cho mỗi con từ con thứ ba trở đi.
Đáng chú ý, ngày bắt đầu nghỉ phải nằm trong khoảng 60 ngày kể từ ngày vợ sinh con. Nếu nghỉ nhiều lần, lần nghỉ cuối cùng cũng phải bắt đầu trong khoảng thời gian này và tổng thời gian nghỉ không vượt quá mức luật cho phép.
Cách tính tiền trợ cấp thai sản cho lao động nam
Khoản tiền này gắn liền với thời gian người chồng nghỉ việc để hưởng chế độ. Theo Điều 59 của Luật Bảo hiểm xã hội 2024, trợ cấp thai sản một tháng bằng 100% mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc của 6 tháng gần nhất trước khi nghỉ việc. Đối với lao động nam nghỉ khi vợ sinh con, trợ cấp một ngày được tính bằng mức trợ cấp thai sản một tháng chia cho 24 ngày.
Công thức đơn giản như sau: Mức hưởng một ngày = Mức bình quân tiền lương đóng BHXH của 6 tháng gần nhất ÷ 24. Sau đó, lấy kết quả này nhân với số ngày được nghỉ để ra tổng số tiền nhận được.
Ví dụ minh họa: Nếu mức bình quân tiền lương đóng BHXH của 6 tháng gần nhất là 6 triệu đồng mỗi tháng, thì mức hưởng một ngày sẽ là khoảng 250.000 đồng. Khi đó:
- Nghỉ 5 ngày: nhận khoảng 1,25 triệu đồng.
- Nghỉ 7 ngày: nhận khoảng 1,75 triệu đồng.
- Nghỉ 10 ngày: nhận khoảng 2,5 triệu đồng.
- Nghỉ 14 ngày: nhận khoảng 3,5 triệu đồng.
Phân biệt với trợ cấp một lần khi sinh con
Cần lưu ý rằng khoản trợ cấp một lần khi sinh con không phải ai cũng có. Theo hướng dẫn mới của BHXH Việt Nam, trường hợp phổ biến là khi người mẹ không đủ điều kiện về thời gian đóng BHXH, người chồng phải đã đóng BHXH bắt buộc từ đủ 6 tháng trở lên trong vòng 12 tháng trước khi vợ sinh con mới được hưởng. Vì vậy, với đa số lao động nam, khoản dễ gặp nhất vẫn là tiền chế độ tính theo số ngày nghỉ chăm vợ sinh con.
Thủ tục và hồ sơ để nhận tiền chế độ thai sản
Muốn nhận tiền, người lao động cần nộp hồ sơ đúng hạn. Quy trình cụ thể như sau:
- Người lao động nộp hồ sơ cho người sử dụng lao động chậm nhất là 45 ngày kể từ ngày hết thời gian nghỉ việc hưởng chế độ thai sản.
- Người sử dụng lao động có 7 ngày làm việc để lập danh sách và nộp cho cơ quan BHXH.
- Cơ quan BHXH giải quyết trong tối đa 7 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ.
Hồ sơ đối với lao động nam khi vợ sinh con bao gồm:
- Bản sao giấy khai sinh, trích lục khai sinh hoặc giấy chứng sinh của con.
- Nếu giấy chứng sinh không thể hiện việc sinh mổ hoặc sinh con dưới 32 tuần tuổi, cần bổ sung giấy tờ từ cơ sở khám chữa bệnh để chứng minh.
Trong bối cảnh chi phí sinh nở và chăm sóc mẹ và bé ngày càng tăng, việc hiểu đúng quyền lợi BHXH giúp gia đình chủ động hơn về tài chính và tránh bỏ lỡ khoản hỗ trợ hợp pháp. Các ông bố sắp đón con chào đời cần nhớ không chỉ số ngày nghỉ, mà còn cả cách nghỉ, thủ tục nộp hồ sơ và tính tiền để đảm bảo quyền lợi của mình.
