Căng thẳng Iran leo thang: Không kích, đàm phán và phản ứng quốc tế
Khói bốc lên sau cuộc không kích của quân đội Israel nhằm vào trụ sở lực lượng Basij tại Tehran, đánh dấu một diễn biến mới trong chuỗi xung đột leo thang tại khu vực Trung Đông. Tình hình an ninh trở nên căng thẳng hơn bao giờ hết với hàng loạt sự kiện diễn ra trong những ngày gần đây.
Đàm phán ngoại giao và không kích quân sự
Theo tờ Wall Street Journal, ông Ali Larijani, Thư ký Hội đồng an ninh quốc gia Iran, đang tìm cách trở lại bàn đàm phán với Mỹ thông qua các nhà trung gian Oman. Ông Larijani, người đứng đầu cơ quan an ninh quan trọng nhất Iran, đóng vai trò trung tâm trong tiến trình chuyển tiếp quyền lực, phụ trách điều phối các chính sách quốc phòng, an ninh và đối ngoại chiến lược.
Tuy nhiên, bối cảnh đàm phán bị che phủ bởi những cuộc tấn công quân sự. Tối 1-3 theo giờ địa phương, một bệnh viện ở phía bắc thủ đô Tehran đã bị hư hại nghiêm trọng do không kích, buộc phải sơ tán các bệnh nhân, bao gồm cả trẻ sơ sinh. Hai nguồn thạo tin của Reuters tiết lộ Israel đã thực hiện cuộc không kích này, trong khi Tổng Giám đốc WHO Tedros Ghebreyesus bày tỏ lo ngại sâu sắc về thiệt hại.
Phản ứng từ các quốc gia và tổ chức quốc tế
Ngày 2-3, Bộ Quốc phòng Anh xác nhận căn cứ không quân Hoàng gia tại Cyprus bị tấn công bằng một drone nghi là của Iran, gây thiệt hại hạn chế và không có thương vong. Bộ trưởng Quốc phòng Anh John Healey nhấn mạnh London chỉ tham gia các hoạt động phòng thủ liên quan đến xung đột Mỹ - Israel và Iran.
Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi kêu gọi Iran chấm dứt tấn công vào các nước láng giềng và tìm kiếm giải pháp ngoại giao, đồng thời bày tỏ lo ngại về tác động đến thương mại và nguồn cung năng lượng.
Bộ Tư lệnh trung tâm Mỹ (CENTCOM) công bố video từ Chiến dịch Epic Fury, tuyên bố tiếp tục không kích Iran để loại bỏ các mối đe dọa. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi gửi thư lên Liên hợp quốc, lên án vụ sát hại Lãnh tụ Ali Khamenei là hành động khủng bố và vi phạm luật pháp quốc tế.
Tuyên bố chung và leo thang xung đột
Mỹ và các quốc gia vùng Vịnh, bao gồm Bahrain, Jordan, Kuwait, Qatar, Saudi Arabia và UAE, ra tuyên bố chung lên án các cuộc tấn công bằng tên lửa và drone của Iran, coi đó là sự leo thang nguy hiểm đe dọa ổn định khu vực.
Tổng thống Mỹ Donald Trump so sánh tình hình Iran với Venezuela, tiết lộ đã có danh sách rút gọn ba ứng viên lãnh đạo Iran sau chiến dịch quân sự. Giới phân tích nhận định chiến dịch này phức tạp hơn do Iran duy trì chương trình làm giàu uranium.
Thiệt hại dân sự và đáp trả quân sự
Truyền thông Iran đưa tin các vụ nổ ở miền đông và miền tây nước này, với hơn 20 người thiệt mạng trong một cuộc tấn công tại quảng trường Niloofar ở Tehran. Một quan chức cho biết 180 trẻ em đã thiệt mạng tại một trường nữ sinh ở Minab do tấn công của Israel.
Quân đội Israel tuyên bố sẽ đáp trả mạnh mẽ trước Hezbollah, tiến hành không kích lực lượng này trên khắp Lebanon. Hezbollah đáp trả bằng việc phóng rocket và drone vào Israel, khẳng định hành động nhằm bảo vệ Lebanon và trả đũa vụ sát hại Lãnh tụ Khamenei.
Triển vọng và câu hỏi về tương lai
Với Mỹ và Israel đã khai hỏa, mục tiêu cấp cao của Iran bị tiêu diệt, khai cuộc và trung cuộc của ván cờ địa chính trị này đã có kết quả tương đối rõ ràng. Tuy nhiên, câu hỏi quyết định vẫn còn bỏ ngỏ: tàn cuộc sẽ kết thúc thế nào trong bối cảnh leo thang liên tục và những nỗ lực ngoại giao mong manh?
