Căng thẳng leo thang tại Liban: Israel không kích, Hezbollah đáp trả, đe dọa thỏa thuận ngừng bắn
Căng thẳng tại miền Nam Liban đã bùng phát mạnh mẽ vào ngày 22/4/2026, khi quân đội Israel tiến hành các cuộc không kích khiến ít nhất 4 người thiệt mạng. Đáp trả lại, tổ chức Hezbollah đã tuyên bố tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào lực lượng Israel trong khu vực. Những diễn biến này đặt ra mối đe dọa nghiêm trọng cho thỏa thuận ngừng bắn vốn đang được kỳ vọng giữa Israel và tổ chức được Iran hậu thuẫn này.
Bối cảnh căng thẳng và các vụ tấn công
Theo thông tin từ cơ quan truyền thông quốc gia Liban NNA, một vụ không kích của Israel nhằm vào xe hơi tại thị trấn Tayri, miền Nam Liban, đã khiến 2 người trên xe thiệt mạng. Cùng ngày, một vụ không kích khác tại thị trấn Yohmor cũng làm 2 người khác tử vong. Các quan chức quân đội Liban tiết lộ rằng một máy bay không người lái của Israel đã thả lựu đạn vào nhóm cứu trợ đang cố gắng giải cứu một phóng viên bị thương từ đống đổ nát ở Tayri. Quân đội Liban đã yêu cầu Israel cho phép hỗ trợ thông qua kênh liên lạc do Mỹ thiết lập, trong khi Israel khẳng định không ngăn cản hoạt động cứu trợ.
Phía Israel giải thích rằng họ tấn công một phương tiện rời khỏi công trình quân sự của Hezbollah, với cáo buộc nhóm này vi phạm thỏa thuận ngừng bắn và đe dọa an toàn lực lượng Israel. Quân đội Israel cũng xác nhận có báo cáo về 2 phóng viên bị thương trong vụ việc, và đang điều tra chi tiết.
Phản ứng và tuyên bố từ các bên
Tổ chức Hezbollah nhanh chóng đáp trả bằng cuộc tấn công máy bay không người lái vào vị trí pháo binh của Israel, coi đây là hành động đáp trả vi phạm ngừng bắn từ phía Israel. Quân đội Israel cho biết đã đánh chặn máy bay thù địch này. Kể từ khi bạo lực bùng nổ trở lại vào ngày 2/3/2026, các cuộc tấn công của Hezbollah đã khiến 2 thường dân và 15 quân nhân Israel thiệt mạng. Trong khi đó, cơ quan chức năng Liban thống kê hơn 2.400 người đã thiệt mạng tại Liban kể từ ngày đó, sau chiến dịch đáp trả của Israel.
Tổng thống Liban Joseph Aoun tuyên bố chính quyền Beirut sẽ đề nghị gia hạn thỏa thuận ngừng bắn thêm 10 ngày, trước khi thỏa thuận hết hạn vào Chủ Nhật 26/4. Ông nhấn mạnh mục tiêu đàm phán bao gồm chấm dứt tấn công của Israel, đảm bảo rút lực lượng, và hướng tới một thỏa thuận dài hạn bảo vệ chủ quyền Liban. Phái viên Liban tại Washington, Đại sứ Nada Moawad, sẽ tham gia đàm phán vào ngày thứ Năm để thúc đẩy các yêu cầu này.
Bất đồng nội bộ và vai trò quốc tế
Hezbollah, tổ chức khẳng định thỏa thuận ngừng bắn là thành quả từ áp lực của Iran, đã lên án mong muốn đàm phán với Israel của chính quyền Beirut, phản ánh sự bất đồng sâu sắc giữa tổ chức này và chính phủ Liban. Trong khi đó, Ngoại trưởng Israel Gideon Saar gọi Liban là "quốc gia thất bại" và kêu gọi phối hợp chống lại Hezbollah. Ông cũng nhấn mạnh quyết định lịch sử của Israel trong việc thương lượng với Liban sau hơn 40 năm.
Thỏa thuận ngừng bắn tại Liban được ký kết tách biệt khỏi nỗ lực giải quyết xung đột với Iran, dù Tehran đề nghị một thỏa thuận rộng rãi hơn. Chính phủ Mỹ, với sự tham gia của Ngoại trưởng Marco Rubio trong cuộc họp, khẳng định hai vấn đề không liên quan. Israel sẽ được đại diện bởi Đại sứ Yechiel Leiter tại Washington.
Triển vọng đàm phán và thách thức
Một quan chức Liban tiết lộ chính quyền Beirut muốn gia hạn ngừng bắn để tạo tiền đề cho đàm phán mở rộng, với các yêu cầu như rút lực lượng Israel, trả tự do cho người Liban bị giam giữ, và xác định rõ biên giới trên bộ. Tuy nhiên, bất đồng nội bộ tại Liban vẫn tồn tại, với Chủ tịch Quốc hội Nabih Berri phản đối thương lượng trực tiếp với Israel, trong khi chính trị gia Walid Jumblatt đề xuất cập nhật hiệp định đình chiến năm 1949.
Liban và Israel vẫn chính thức trong tình trạng chiến tranh kể từ năm 1948, với Israel hiện chiếm giữ vành đai biên giới nhằm tạo vùng đệm bảo vệ miền Bắc. Căng thẳng leo thang này đặt ra thách thức lớn cho hòa bình khu vực, đặc biệt trong bối cảnh đàm phán sắp diễn ra tại Washington.
