EU Đề Xuất Lộ Trình 5 Bước Để Ukraine Gia Nhập, Đối Mặt Với Thách Từ Hungary
Liên minh châu Âu (EU) đang tích cực xây dựng một kế hoạch chi tiết, cho phép Ukraine có thể tiếp cận ngay lập tức một số quyền lợi thành viên của khối, ngay cả trước khi hoàn tất toàn bộ các cải cách cần thiết. Theo thông tin từ Politico, sáng kiến này vẫn đang trong giai đoạn đầu nhưng đã được thảo luận sâu rộng, với năm bước quan trọng được vạch ra nhằm thực hiện kịch bản hội nhập đặc biệt này.
Dựa trên các nghiên cứu sơ bộ, Ukraine có thể từng bước đạt được các quyền và nghĩa vụ của một thành viên EU, trong khi vẫn tiếp tục đáp ứng những tiêu chí gia nhập khắt khe. Giới chức EU nhấn mạnh rằng cách tiếp cận linh hoạt này sẽ giúp Kiev có thêm thời gian để hoàn thiện các cải cách về thể chế dân chủ, hệ thống tư pháp và chính trị, đồng thời duy trì động lực hội nhập mạnh mẽ. Tuy nhiên, quá trình này không tránh khỏi những trở ngại, đặc biệt là sự phản đối quyết liệt từ Thủ tướng Hungary Viktor Orban.
Chi Tiết Năm Bước Trong Lộ Trình Gia Nhập Của Ukraine
Dựa trên trao đổi với năm nhà ngoại giao EU, ba quan chức của khối và hai quan chức Ukraine (tất cả đều yêu cầu giấu tên), Politico đã phác thảo năm bước chính trong lộ trình gia nhập của Ukraine như sau:
- Bước 1: Chuẩn Bị Cho Ukraine – EU hiện đang cung cấp cho Ukraine những khuyến nghị không chính thức về các nhóm đàm phán pháp lý trên con đường gia nhập, nhằm giúp Kiev tiến nhanh hơn trong quá trình hội nhập. EU đã cung cấp thông tin chi tiết về ba trong số sáu nhóm đàm phán, và tại cuộc họp không chính thức của các bộ trưởng phụ trách vấn đề châu Âu dự kiến vào tháng 3 tới tại Síp, EU sẽ cung cấp thông tin về các nhóm còn lại để bắt đầu đàm phán. EU nhấn mạnh rằng sẽ không nới lỏng các yêu cầu cải cách, dù Ukraine đang thúc đẩy mạnh mẽ tiến trình này trong bối cảnh chiến tranh.
- Bước 2: Giới Thiệu Mô Hình Rút Gọn – EU đang xem xét mô hình "mở rộng ngược", trong đó một quốc gia gia nhập các thể chế của khối ở giai đoạn đầu và dần dần có được các quyền và nghĩa vụ của thành viên EU. Một quan chức EU quen thuộc với cuộc thảo luận cho biết: "Đó sẽ là một dạng điều chỉnh lại quy trình - bạn gia nhập và sau đó được hưởng dần các quyền và nghĩa vụ. Vì vậy, cần xem xét lại cách thức gia nhập dựa trên tình hình rất khác biệt hiện nay." Tuy nhiên, ý tưởng này vấp phải sự phản đối từ một số nước thành viên như Đức, do lo ngại việc tạo ra nhiều cấp độ thành viên và cam kết khó thực hiện.
- Bước 3: Giải Quyết Lập Trường Của Hungary – Thách thức lớn đối với triển vọng gia nhập EU của Ukraine là thuyết phục tất cả 27 quốc gia thành viên đồng thuận, vì bất kỳ quyết định mở rộng nào đều cần sự ủng hộ tuyệt đối. Thủ tướng Hungary Viktor Orban kiên quyết phản đối ý tưởng này. Ủy ban châu Âu đang chờ đợi kết quả bầu cử Hungary và tìm kiếm các cơ chế chính trị để vượt qua bế tắc. Theo Politico, hầu hết quan chức được phỏng vấn không tin ông Orban sẽ thay đổi lập trường sau bầu cử, và kết quả bỏ phiếu có thể quyết định hướng đi tiếp theo của EU.
- Bước 4: Sử Dụng Đòn Bẩy Chính Trị – Nếu ông Orban tái đắc cử Thủ tướng Hungary, EU có thể thực hiện bốn bước tiếp theo. Cơ quan này lưu ý rằng, dù lập trường của ông Orban dường như không thể lay chuyển, Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn có thể gây ảnh hưởng. Kế hoạch hòa bình 20 điểm do ông Trump đề xuất có đề cập khả năng Ukraine gia nhập EU vào năm 2027, vì vậy một số nguồn tin cho rằng Washington có thể đóng vai trò thúc đẩy thỏa thuận với Hungary.
- Bước 5: Cân Nhắc 'Biện Pháp Mạnh' Của EU – Trong trường hợp các nỗ lực chính trị không đạt kết quả, EU xem xét khả năng sử dụng các cơ chế pháp lý để hạn chế quyền cản trở của một quốc gia thành viên, bao gồm việc kích hoạt Điều 7 của Hiệp ước EU. Điều khoản này áp dụng khi một quốc gia bị coi là có nguy cơ vi phạm các giá trị cơ bản của khối, và là biện pháp nghiêm trọng nhất có thể đình chỉ quyền của thành viên, kể cả quyền kết nạp quốc gia mới. Tuy nhiên, Politico xác định EU chưa có ý định thực hiện bước đi này, nhưng công cụ vẫn được đặt trên bàn thảo luận nếu Hungary tiếp tục ngăn cản.
Lộ trình này phản ánh nỗ lực của EU trong việc cân bằng giữa hỗ trợ Ukraine và duy trì các tiêu chuẩn gia nhập, trong bối cảnh địa chính trị phức tạp và sự chia rẽ nội bộ.
