EU Lên Kế Hoạch 5 Bước Đưa Ukraine Gia Nhập, Vướng Phản Đối Từ Hungary
Theo báo cáo từ Politico, sáng kiến của Liên minh Châu Âu (EU) nhằm đưa Ukraine gia nhập khối vẫn đang trong giai đoạn đầu thảo luận, nhưng đã xác định năm bước quan trọng để thực hiện kịch bản này. Dựa trên các nghiên cứu sơ bộ, Ukraine có thể từng bước đạt được các quyền và nghĩa vụ của thành viên EU trong khi vẫn tiếp tục đáp ứng những tiêu chí gia nhập khắt khe. Giới chức EU nhận định rằng cách tiếp cận linh hoạt này sẽ giúp Kiev có thêm thời gian để hoàn thiện các cải cách về thể chế dân chủ, hệ thống tư pháp và chính trị, đồng thời duy trì động lực hội nhập mạnh mẽ.
Tuy nhiên, quá trình này vẫn đối mặt với nhiều trở ngại đáng kể, đặc biệt là sự phản đối kiên quyết từ Thủ tướng Hungary Viktor Orban. Dựa trên trao đổi với năm nhà ngoại giao EU, ba quan chức cấp cao của khối và hai quan chức Ukraine (tất cả đều yêu cầu giấu tên), Politico đã phác thảo chi tiết năm bước chính trong kế hoạch này.
Bước 1: Chuẩn Bị Cho Ukraine Với Các Khuyến Nghị Không Chính Thức
EU hiện đang cung cấp cho Ukraine những khuyến nghị không chính thức về các nhóm đàm phán pháp lý trên con đường gia nhập, nhằm giúp Kiev tiến nhanh hơn trong quá trình hội nhập. Khối này đã chia sẻ thông tin chi tiết về ba trong số sáu nhóm đàm phán, và tại cuộc họp không chính thức của các bộ trưởng phụ trách vấn đề châu Âu dự kiến diễn ra vào tháng 3 tới tại Síp, EU sẽ cung cấp thêm thông tin về các nhóm còn lại để Ukraine có thể bắt đầu tiến hành đàm phán. EU nhấn mạnh rằng họ sẽ không nới lỏng các yêu cầu cải cách, dù trong bối cảnh chiến tranh, Ukraine vẫn đang thúc đẩy mạnh mẽ tiến trình cải cách, nhưng tiêu chuẩn gia nhập sẽ không bị hạ thấp.
Bước 2: Giới Thiệu Mô Hình "Mở Rộng Ngược"
EU đang xem xét mô hình "mở rộng ngược", trong đó một quốc gia gia nhập các thể chế của khối ở giai đoạn đầu và dần dần có được các quyền và nghĩa vụ của thành viên EU. Một quan chức EU quen thuộc với cuộc thảo luận cho biết: "Đó sẽ là một dạng điều chỉnh lại quy trình - bạn gia nhập và sau đó được hưởng dần các quyền và nghĩa vụ. Vì vậy, sẽ cần phải xem xét lại cách thức gia nhập dựa trên tình hình rất khác biệt hiện nay so với thời điểm Ủy ban thiết lập các tiêu chí gia nhập EU". Tuy nhiên, ý tưởng này vấp phải sự phản đối từ một số nước thành viên, trong đó có Đức, do lo ngại việc tạo ra nhiều cấp độ thành viên và cam kết những điều khó có thể thực hiện được.
Bước 3: Giải Quyết Lập Trường Phản Đối Của Hungary
Thách thức lớn đối với triển vọng gia nhập EU của Ukraine là thuyết phục tất cả 27 quốc gia thành viên đồng thuận, bởi bất kỳ quyết định nào nhằm mở rộng khối đều cần sự ủng hộ tuyệt đối. Thủ tướng Hungary Viktor Orban kiên quyết phản đối ý tưởng này, và Ủy ban châu Âu đang chờ đợi kết quả bầu cử Hungary, đồng thời tìm kiếm các cơ chế chính trị để vượt qua sự bế tắc. Theo Politico, hầu hết các quan chức được phỏng vấn không tin ông Orban sẽ thay đổi lập trường sau bầu cử, và kết quả cuộc bỏ phiếu có thể quyết định hướng đi tiếp theo của EU.
Bước 4: Sử Dụng Đòn Bẩy Chính Trị Từ Washington
Nếu ông Orban tái đắc cử Thủ tướng Hungary, EU có thể thực hiện bốn bước tiếp theo. Mặc dù lập trường của ông Orban dường như không thể lay chuyển, nhưng Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn có thể gây ảnh hưởng đến ông. Theo Politico, kế hoạch hòa bình 20 điểm do ông Trump đề xuất có đề cập khả năng Ukraine gia nhập EU vào năm 2027, vì vậy một số nguồn tin cho rằng Washington có thể đóng vai trò thúc đẩy thỏa thuận với Hungary để vượt qua trở ngại này.
Bước 5: Cân Nhắc Các Biện Pháp Pháp Lý Mạnh Của EU
Trong trường hợp các nỗ lực chính trị không đạt kết quả, EU xem xét khả năng sử dụng các cơ chế pháp lý nhằm hạn chế quyền cản trở của một quốc gia thành viên, bao gồm cả việc kích hoạt Điều 7 của Hiệp ước EU. Điều khoản này được áp dụng khi một quốc gia bị coi là có nguy cơ vi phạm các giá trị cơ bản của khối, và đây là biện pháp nghiêm trọng nhất mà EU có thể áp đặt, vì nó đình chỉ các quyền của một quốc gia thành viên, bao gồm cả quyền kết nạp các quốc gia mới. Tuy nhiên, Politico xác định EU chưa có ý định thực hiện bước đi này ngay lập tức, nhưng công cụ này vẫn được đặt trên bàn thảo luận nếu Hungary tiếp tục ngăn cản tiến trình mở rộng của EU.
