Iran Tuyên Bố Đóng Cửa Eo Biển Hormuz Trở Lại Do Mỹ Tiếp Tục Phong Tỏa Cảng
Quân đoàn Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã chính thức tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz trở lại, động thái này là phản ứng trực tiếp trước việc quân đội Mỹ vẫn tiếp tục triển khai chiến dịch phong tỏa các cảng biển của Iran tại Vịnh Ba Tư và Vịnh Oman. Thông tin này được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng giữa hai quốc gia vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, bất chấp những nỗ lực đàm phán gần đây.
Diễn Biến Phức Tạp Trên Biển
Theo các nguồn tin, Ngoại trưởng Iran trước đó đã tuyên bố eo biển Hormuz mở hoàn toàn trong quãng thời gian còn lại của lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, nhân dịp Israel và Lebanon đạt được thỏa thuận ngừng bắn. Tuy nhiên, các công ty hàng hải vẫn tỏ ra rất thận trọng do Hải quân Mỹ cảnh báo về nguy cơ thủy lôi tại khu vực này.
Dữ liệu theo dõi tàu thuyền từ trang MarineTraffic cho thấy đã có sự gia tăng lưu lượng di chuyển qua eo biển Hormuz, với một đoàn tàu chở dầu và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) đi qua vào sáng ngày 18/4. Đây được xem là đợt di chuyển lớn đầu tiên kể từ khi xung đột bùng phát cách đây 7 tuần. Tuy nhiên, lưu lượng ban đầu vẫn tăng chậm, chỉ có một số ít tàu dám di chuyển, trong khi phần lớn vẫn neo đậu ở hai đầu eo biển.
Tuyên Bố Cứng Rắn Từ Hai Phía
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra những tuyên bố gay gắt, cảnh báo rằng ông có thể không gia hạn thỏa thuận ngừng bắn tạm thời nếu các cuộc đàm phán không đạt kết quả trước ngày 22/4. Ông Trump khẳng định: “Có thể tôi sẽ không gia hạn, khi đó sẽ vẫn có phong tỏa, và thật không may, chúng ta sẽ phải bắt đầu thả bom trở lại”. Đồng thời, ông nhấn mạnh Mỹ sẽ kiểm soát uranium của Iran bằng mọi giá, dù phải sử dụng các biện pháp “kém thân thiện hơn”.
Phía Iran, Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf đã phản bác các tuyên bố của ông Trump, gọi đó là thông tin “sai sự thật”. Ông Ghalibaf cảnh báo Tehran sẽ một lần nữa đóng cửa eo biển Hormuz nếu Mỹ không chấm dứt lệnh phong tỏa các cảng biển của Iran. Ông nhấn mạnh: “Việc đóng hay mở eo biển, cũng như các quy định tại đây, phải được quyết định trên thực địa chứ không phải qua mạng xã hội”.
Chiến Dịch Quân Sự Tiếp Diễn
Bất chấp tuyên bố mở cửa từ Iran, quân đội Mỹ vẫn tiếp tục triển khai chiến dịch phong tỏa với quy mô lớn. Hiện có hơn 10.000 thủy thủ, lính thủy quân lục chiến và phi công Mỹ cùng gần 20 tàu chiến và hàng chục máy bay quân sự tham gia thực thi lệnh phong tỏa có hiệu lực từ ngày 13/4. Đáng chú ý, tàu sân bay USS Gerald R. Ford cùng hai tàu khu trục đã băng qua kênh đào Suez để hoạt động tại Biển Đỏ, nhằm duy trì trạng thái sẵn sàng cho các chiến dịch tác chiến.
Theo Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM), tính đến tối 17/4, đã có 21 tàu thuyền tuân thủ chỉ dẫn của lực lượng Mỹ, quay đầu trở lại lãnh thổ Iran kể từ khi lệnh phong tỏa bắt đầu. Các đơn vị vận tải quốc tế vẫn duy trì trạng thái thận trọng tối đa do lo ngại rủi ro an ninh và sự hiện diện quân sự dày đặc của Mỹ.
Đàm Phán Và Những Thách Thức
Mọi ánh mắt đang đổ dồn về thủ đô Islamabad của Pakistan, nơi dự kiến diễn ra cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran vào thứ Hai tuần tới (20/4). Công tác chuẩn bị an ninh đã được tăng cường với khoảng 20.000 cảnh sát được huy động. Các nỗ lực ngoại giao đang được thúc đẩy thông qua vai trò trung gian của Pakistan, với hy vọng đạt được bước đột phá về hồ sơ hạt nhân.
Tuy nhiên, những điểm nghẽn vẫn còn tồn tại. Mỹ yêu cầu Iran dừng hoạt động làm giàu uranium trong 20 năm, trong khi Tehran chỉ chấp nhận mức 3-5 năm. Phía Iran cũng kiên quyết yêu cầu một kế hoạch dỡ bỏ trừng phạt rõ ràng từ Liên Hợp Quốc, Mỹ và Liên minh châu Âu (EU).
Tác Động Kinh Tế Và Thị Trường
Giá dầu thế giới đã lao dốc mạnh sau khi Iran tuyên bố mở cửa eo biển Hormuz, với dầu thô WTI giảm hơn 9% xuống còn 85,57 USD/thùng. Ngược lại, chứng khoán Mỹ ghi nhận kỷ lục mới, với S&P 500 tăng 1,2% và Nasdaq Composite tăng 1,5%. Tuy nhiên, giới phân tích vẫn tỏ ra thận trọng, cảnh báo rủi ro bế tắc đàm phán và tình trạng gián đoạn nguồn cung năng lượng có thể tiếp diễn.
Cuộc chiến giữa Mỹ và Iran đã gây ra sự gián đoạn nguồn cung năng lượng lớn nhất trong lịch sử hiện đại, với ước tính sụt giảm 500 triệu thùng dầu thô trên thị trường thế giới. Các chuyên gia dự báo, ngay cả khi đạt được thỏa thuận, phải đến tháng Sáu hoặc tháng Bảy thì hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz mới có thể trở lại bình thường.
