Iran Siết Chặt Kiểm Soát, Đóng Cửa Hàng Loạt Doanh Nghiệp Giữa Nguy Cơ 'Vỡ Trận'
Chính quyền Tehran đang thực hiện một chiến dịch mạnh tay nhằm đóng cửa hàng loạt doanh nghiệp bị cáo buộc ủng hộ các cuộc biểu tình. Động thái này diễn ra trong bối cảnh quốc gia Hồi giáo này lún sâu vào khủng hoảng kinh tế trầm trọng và đối mặt với những căng thẳng ngoại giao gay gắt với Hoa Kỳ.
Doanh Nghiệp Bị Niêm Phong Vì Nghi Ngờ Ủng Hộ Biểu Tình
Theo thông tin từ Al Jazeera, hầu hết các cơ sở bị niêm phong là những điểm đến phổ biến của giới trẻ tại khu vực trung tâm và phía bắc thủ đô Tehran. Mặc dù cảnh sát và cơ quan tư pháp không công bố lý do chi tiết, nhiều doanh nghiệp trong số đó được cho là đã hưởng ứng đình công hoặc đăng tải nội dung ủng hộ làn sóng biểu tình cuối tháng 12 trên nền tảng Instagram.
Trong những ngày gần đây, hàng chục doanh nghiệp vừa và nhỏ - từ nhà hàng, quán cà phê đến phòng triển lãm nghệ thuật - đã bị lực lượng cảnh sát niêm phong với cáo buộc "vi phạm quy định quốc gia và không tuân thủ các quy tắc của cảnh sát".
Bức Thư Thú Tội Và Các Biện Pháp Trừng Phạt
Hôm thứ Hai, hãng tin Fars công bố bức thư thú tội được cho là của doanh nhân Mohammad Ali Saedinia (81 tuổi). Ông Saedinia cùng gia đình từng quản lý chuỗi thực phẩm và cà phê lớn trên toàn quốc. Tuần trước, cơ quan tư pháp xác nhận ông đã bị bỏ tù, toàn bộ doanh nghiệp bị đóng cửa và tài sản bị tịch thu để bồi thường cho những thiệt hại trong giai đoạn bất ổn.
Nội dung bức thư có đoạn: "Con trai tôi và tôi đã nhận thức đầy đủ sai lầm của mình và gửi lời xin lỗi đến nhân dân. Khi có vấn đề nảy sinh, chúng ta phải hết sức cảnh giác để kẻ thù của Iran và Hồi giáo không thể lợi dụng".
Thương Vong Trong Biểu Tình: Số Liệu Trái Ngược
Chính phủ Iran cho biết 3.117 người đã thiệt mạng trong các cuộc biểu tình. Nhà chức trách cáo buộc các nhóm "khủng bố" và "bạo loạn" do Mỹ và Israel vũ trang, tài trợ đứng sau nhằm phá hoại tài sản công, bao gồm cả nhà dân và các cơ sở kinh doanh.
Tuy nhiên, các tổ chức quốc tế đưa ra số liệu cao hơn nhiều. Cơ quan Thông tấn Các nhà hoạt động Nhân quyền (trụ sở tại Mỹ) ghi nhận 6.964 người thiệt mạng. Bà Mai Sato, Báo cáo viên đặc biệt của Liên Hợp Quốc về Iran, nhận định con số thực tế có thể lên tới hơn 20.000 người, trong bối cảnh thông tin bị hạn chế do chính quyền thắt chặt kiểm soát Internet.
Nền Kinh Tế Lún Sâu Vào Khủng Hoảng
Hơn một tháng sau những vụ đổ máu, khi lo ngại về một cuộc chiến với Mỹ vẫn còn đó, nền kinh tế Iran đang ngày càng lún sâu vào khủng hoảng. Hôm thứ Ba, đồng rial nội tệ giao dịch ở mức khoảng 1,62 triệu đổi 1 USD, sát ngưỡng thấp kỷ lục mọi thời đại xác lập vào tháng trước.
Tại Chợ Lớn (Grand Bazaar) ở Tehran, các cửa hàng dần mở cửa trở lại nhưng doanh số vẫn sụt giảm nghiêm trọng. Một thương nhân chuyên bán động cơ điện nhập khẩu từ Trung Quốc cho biết: "Sau nhiều tuần ế ẩm, doanh số hiện chỉ đạt khoảng 60% so với trước đây, dù mặt hàng của chúng tôi là thiết bị thiết yếu cho nhiều ngành công nghiệp".
Một thương nhân khác chia sẻ với Al Jazeera: "Các giao dịch hiện ưu tiên tiền mặt trong ngày. Không còn ai mặn mà với việc thanh toán bằng séc, kể cả là séc ngắn hạn".
Kêu Gọi Dân Chúng Xuống Đường
Chính quyền Iran đang lên kế hoạch tổ chức các sự kiện trên toàn quốc vào thứ Tư tới nhằm kỷ niệm Cách mạng năm 1979. Trong bài phát biểu hôm thứ Hai, Lãnh đạo tối cao Ali Khamenei đã kêu gọi người dân Iran hãy tham gia các cuộc mít tinh để "làm cho kẻ thù thất vọng", những hoạt động mà ông khẳng định là "vô tiền khoáng hậu" trên thế giới.
Tổng thống Masoud Pezeshkian cùng các quan chức cấp cao khác cũng đã phát biểu trên truyền thông nhà nước để kêu gọi người dân tham gia các cuộc mít tinh này.
Căng Thẳng Quốc Tế Tiếp Tục Leo Thang
Trên phương diện quốc tế, dù Iran và Mỹ đã tổ chức các cuộc đàm phán gián tiếp thông qua trung gian Oman, hai bên vẫn tiếp tục đấu khẩu gay gắt. Căng thẳng tiếp tục leo thang khi Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tới Mỹ, hối thúc ông Trump ủng hộ quan điểm cứng rắn đối với Tehran trong vấn đề hạt nhân và tên lửa đạn đạo.
Về phía Iran, người đứng đầu cơ quan an ninh Ali Larijani cũng đã có cuộc gặp với các lãnh đạo Oman tại Muscat vào thứ Ba. Truyền thông Israel đưa tin ông Trump đã yêu cầu cuộc họp diễn ra không có sự hiện diện của ống kính máy quay, điều này cho thấy có những bất đồng khi Washington, ở thời điểm hiện tại, vẫn đang theo đuổi con đường ngoại giao với Tehran.
