Iran tuyên bố 'thánh chiến' chống Mỹ và Israel sau cái chết của lãnh tụ Khamenei
Ngày 1-3, Đại giáo chủ Iran Makarem Shirazi, một trong những nhân vật tôn giáo cao cấp nhất dòng Shia, đã chính thức tuyên bố "thánh chiến" (jihad) chống lại Mỹ và Israel. Tuyên bố này được đưa ra ngay sau khi lãnh tụ tối cao Ali Khamenei qua đời, làm dấy lên làn sóng phẫn nộ và kêu gọi trả thù trên khắp Iran.
Ông Makarem Shirazi, dù không còn giữ chức vụ chính quyền, vẫn sở hữu ảnh hưởng tôn giáo và chính trị to lớn tại quốc gia Hồi giáo này. Cùng lúc, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian lên án vụ ám sát là "lời tuyên chiến chống lại người Hồi giáo", trong khi Thư ký Hội đồng an ninh quốc gia tối cao Ali Larijani cảnh báo Tehran sẽ giáng đòn "chưa từng có" vào Mỹ và Israel.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran triển khai chiến dịch quân sự quy mô lớn
Ngay sau các tuyên bố, lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) thông báo đã phát động giai đoạn 7 và 8 của Chiến dịch Lời hứa Thật (True Promise 4), nhắm trực tiếp vào các mục tiêu của Israel và Mỹ. Đáng chú ý, Iran được cho là lần đầu tiên sử dụng tên lửa siêu vượt âm Fattah-2 trong các cuộc tấn công nhằm vào căn cứ Mỹ tại Trung Đông.
Lực lượng Hezbollah tại Lebanon cũng ngay lập tức tuyên bố sẽ tiếp tục chiến đấu chống Israel, củng cố liên minh chống lại các quốc gia phương Tây. Các động thái này cho thấy một sự phối hợp chiến lược chặt chẽ giữa Iran và các đồng minh trong khu vực.
Loạt vụ nổ và tấn công dữ dội lan rộng khắp Trung Đông
Theo ghi nhận của các phóng viên AFP, vào tối 1-3 (giờ Việt Nam), hàng loạt vụ nổ mới đã xảy ra tại Dubai, Abu Dhabi (UAE), Doha (Qatar) và Manama (Bahrain). Tại Qatar, ít nhất 8 người bị thương do các đợt tấn công trước đó của Iran, theo thông báo từ Bộ Nội vụ nước này.
Ở Israel, thông tin mới nhất cho hay đã có 4 người thiệt mạng trong cuộc tấn công mới của Iran. Cơ quan khẩn cấp quốc gia Magen David Adom xác nhận tên lửa Iran gây nhiều thiệt hại về người tại miền Trung Israel, bao gồm một bé gái trong tình trạng nguy kịch.
Quân đội Israel đáp trả bằng việc tuyên bố đã phá hủy phần lớn hệ thống phòng không ở miền tây và miền trung Iran, tiêu diệt 40 chỉ huy, đồng thời tấn công hai máy bay chiến đấu F-5 và F-4 tại sân bay Tabriz. Không quân Israel tiếp tục không kích các mục tiêu liên quan đến giới lãnh đạo tại Tehran.
Drone Iran xuất hiện tại Jerusalem và đe dọa Đại sứ quán Israel ở UAE
Lần đầu tiên kể từ khi xung đột nổ ra, còi báo động cảnh báo drone đã vang lên tại Jerusalem - thủ đô tự xưng của Israel. Các chuyên gia nhận định máy bay không người lái khó bị phát hiện hơn so với tên lửa thông thường và có khả năng luồn lách qua hệ thống phòng không của Israel.
Tại Abu Dhabi (UAE), mảnh vỡ từ một drone bị đánh chặn đã rơi xuống mặt tiền tổ hợp Etihad Towers - nơi đặt Đại sứ quán Israel, khiến một phụ nữ và con nhỏ bị thương nhẹ. Hệ thống phòng không Mỹ cũng bắn hạ một drone gần căn cứ quân sự tại sân bay quốc tế Erbil, Iraq.
Bahrain, nơi đặt căn cứ hải quân lớn của Mỹ, thông báo đã đánh chặn đợt tên lửa đạn đạo và drone của Iran, sau khi bắn hạ 45 tên lửa và 9 drone trước đó. Tuy nhiên, video được xác minh cho thấy một quả đạn lao trúng tòa tháp dân cư, gây cháy nổ dữ dội.
An ninh hàng hải toàn cầu bị đe dọa nghiêm trọng
Dữ liệu vận chuyển chỉ ra hàng trăm tàu thuyền bị mắc kẹt ở cả hai phía eo biển Hormuz kể từ khi xung đột bùng nổ. Cơ quan hoạt động thương mại Hàng hải Anh (UKMTO) cảnh báo về "hoạt động quân sự đáng kể" tại Vịnh Ả Rập, Vịnh Oman, Bắc Biển Ả Rập và Eo biển Hormuz, với môi trường an ninh "cực kỳ bất ổn".
Một tàu chở dầu mang tên Skylight bị tấn công gần Eo biển Hormuz, buộc 20 thuyền viên sơ tán và 4 người bị thương. Con tàu này từng bị Mỹ trừng phạt vì liên quan đến hoạt động xuất khẩu dầu của Iran. UKMTO cảnh báo nguy cơ cao xảy ra tính toán sai lầm hoặc nhầm lẫn nhận dạng trong khu vực.
Phản ứng quốc tế và chia rẽ chính trường Mỹ
Trung Quốc lên tiếng phản đối việc sử dụng vũ lực, với Ngoại trưởng Vương Nghị mô tả các cuộc tấn công vào Iran và việc sát hại Đại giáo chủ Khamenei là "không thể chấp nhận được". Ông kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức và quay lại đàm phán ngoại giao.
Tổng thư ký Hội đồng hợp tác Vùng Vịnh (GCC) Jasem al-Budaiwi lên án cuộc tấn công của Iran nhằm vào cảng Duqm ở Oman và một tàu chở dầu, gọi đây là hành động "vi phạm nghiêm trọng và leo thang nguy hiểm". Đại diện EU Kaja Kallas nhận định cái chết của Khamenei sẽ là "thời khắc định hình lịch sử Iran", mở ra con đường đến "một Iran khác".
Tại Mỹ, nhiều nghị sĩ Dân chủ và Cộng hòa phản ứng gay gắt trước chiến dịch không kích Iran, với một số cáo buộc hành động "vi hiến" trong khi số khác ủng hộ. Sự chia rẽ sâu sắc này phản ánh tính phức tạp của tình hình chính trị nội bộ Mỹ trước cuộc khủng hoảng.
Bạo lực leo thang tại Pakistan và tuyên bố của Bộ trưởng Quốc phòng Israel
Tại Karachi (Pakistan), ít nhất 9 người thiệt mạng và hơn 20 người bị thương sau khi hàng trăm người biểu tình tràn vào Tổng lãnh sự quán Mỹ. Bộ trưởng Nội vụ Pakistan Mohsin Naqvi kêu gọi người dân bình tĩnh, mô tả đây là "ngày tang tóc của cộng đồng Hồi giáo".
Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz tuyên bố cái chết của Đại giáo chủ Khamenei là một "bước ngoặt" trong cuộc chiến chống Iran, nhấn mạnh rằng nhiều quan chức cấp cao khác cũng đã bị tiêu diệt cùng ông. Katz cáo buộc Khamenei dẫn dắt chiến dịch hủy diệt nhằm vào Israel và xây dựng "trục ma quỷ" bao quanh quốc gia Do Thái.
Trong khi đó, người dân Iran tập trung tại quảng trường Enghelab ở Tehran, cầm di ảnh ông Khamenei, vẫy cờ và khóc thương trong bầu không khí đầy xúc động. Tình hình tiếp tục diễn biến phức tạp với nguy cơ leo thang không ngừng trên toàn khu vực Trung Đông.
