Mỹ Mở Rộng Chiến Dịch Toàn Cầu Gây Sức Ép Lên Iran
Theo thông tin từ các quan chức Mỹ, nước này đang chuẩn bị một chiến dịch hải quân quy mô toàn cầu nhằm kiểm tra và tịch thu các tàu chở dầu có liên hệ với Iran trên vùng biển quốc tế trong những ngày tới. Động thái này đánh dấu sự mở rộng đáng kể của chiến dịch trấn áp hải quân, vượt ra ngoài khu vực Trung Đông, như một phần của nỗ lực gia tăng sức ép kinh tế đối với Tehran.
Chiến Dịch Hải Quân Mở Rộng Ra Ngoài Trung Đông
Báo The Wall Street Journal dẫn lời các quan chức Mỹ cho biết, lực lượng của Mỹ có kế hoạch truy đuổi các tàu trên toàn cầu đang hỗ trợ Iran, bao gồm cả những tàu thuộc "hạm đội bóng tối" chở dầu Iran né tránh các quy định quốc tế. Chiến dịch này, được gọi là "Cơn thịnh nộ kinh tế", sẽ được thực hiện một phần bởi Bộ Tư lệnh Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương Mỹ, cho phép kiểm soát các tàu liên quan đến Iran trên phạm vi toàn cầu.
Tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, khẳng định Mỹ sẽ chủ động truy đuổi bất kỳ tàu treo cờ Iran hoặc tàu nào cung cấp hỗ trợ vật chất cho nước này. Động thái này diễn ra trong bối cảnh Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) đã buộc 23 con tàu quay đầu khi cố rời các cảng của Iran như một phần của cuộc phong tỏa hải quân bắt đầu từ ngày 13/4.
Sức Ép Gắn Với Đàm Phán Hạt Nhân Và Căng Thẳng Ở Eo Biển Hormuz
Chính quyền của Tổng thống Donald Trump muốn sử dụng áp lực gia tăng để buộc Iran mở lại eo biển Hormuz và nhượng bộ trong các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân. Ông Trump tuyên bố Iran đã đồng ý bàn giao kho dự trữ uranium làm giàu ở mức cao cho Mỹ, nhưng Tehran đã bác bỏ điều này. Các vấn đề then chốt trong đàm phán bao gồm thời gian Iran đình chỉ việc làm giàu uranium và việc nhận hàng tỷ USD tài sản bị đóng băng ở nước ngoài.
Căng thẳng bùng phát sau các cuộc đàm phán diễn ra cuối tuần trước tại Pakistan kết thúc mà không đạt được đột phá, và chưa có vòng đàm phán mới nào được lên lịch. Trong khi đó, Iran siết chặt kiểm soát eo biển Hormuz, tấn công một số tàu thương mại và tuyên bố tuyến đường thủy này nằm dưới sự "kiểm soát nghiêm ngặt", gây bất định cho ngành vận tải biển.
Thời Hạn Ngừng Bắn Và Thế Trận Quân Sự
Một thỏa thuận ngừng bắn tạm thời giữa hai bên dự kiến sẽ hết hạn vào tuần tới, khi cả hai bên đều chuẩn bị cho khả năng giao tranh tái diễn. Các quan chức Mỹ cho biết Iran vẫn sở hữu hàng nghìn tên lửa tầm trung và tầm ngắn, đồng thời đang đưa các bệ phóng ra khỏi kho lưu trữ dưới lòng đất, dù ngành công nghiệp quốc phòng của nước này đã bị thiệt hại nặng.
Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth cho biết lực lượng Mỹ đang ở trạng thái "sẵn sàng tối đa" để nối lại các hoạt động quân sự nếu đàm phán thất bại, dù có sự do dự trong việc triển khai bộ binh. Ông cũng thừa nhận nguy cơ bị trả đũa nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng tại Saudi Arabia và các quốc gia đồng minh khác nếu Mỹ tấn công các nhà máy điện của Iran.
Các Biện Pháp Trừng Phạt Và Thực Thi Toàn Cầu
Bộ Tài chính Mỹ cho biết đang mở rộng các lệnh trừng phạt nhằm vào hoạt động buôn bán dầu của Iran, bao gồm các tàu và công ty liên quan đến ông trùm vận tải biển Mohammad Hossein Shamkhani. Các biện pháp này bổ sung vào hàng trăm tàu liên quan đến Iran đã bị chính quyền Trump trừng phạt, và giờ đây có thể trở thành mục tiêu của các chiến dịch kiểm tra, lên tàu.
Quyền Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche cho biết nhà chức trách sẽ truy tố những cá nhân tham gia mua bán dầu Iran bị trừng phạt. Văn phòng Công tố Mỹ tại Đặc khu Columbia cũng đang nhắm vào các mạng lưới hỗ trợ chính phủ Iran, với Đơn vị Tài chính Đe dọa tham gia vào các nỗ lực xin lệnh tịch thu tàu.
Phó Giáo sư luật Mark Nevitt tại Đại học Emory nhận định, Mỹ dường như đang tiến hành nhiều hành động trên biển cùng lúc, bao gồm thực thi phong tỏa gần Iran, tịch thu tàu trên toàn cầu và nhắm vào các lô hàng bị coi là buôn lậu. Ông cho rằng đây là một cách tiếp cận tối đa nhằm gia tăng áp lực lên Iran bằng mọi thẩm quyền pháp lý có sẵn.
