Phần Lan tiêu hủy đầu đạn từ drone Ukraine lạc, vụ thứ 4 trong 2 tuần
Lực lượng Phòng vệ Phần Lan phối hợp với cảnh sát đã tiến hành kích nổ có kiểm soát một đầu đạn chưa nổ, được tìm thấy trong rừng tại khu vực Perheniemi, thuộc Iitti – cách thủ đô Helsinki khoảng 140 km về phía Đông Bắc. Thiết bị này tách ra từ một máy bay không người lái (UAV/drone) bị nghi ngờ có nguồn gốc từ Ukraine, được phát hiện gần đó. Vụ tiêu hủy diễn ra vào buổi tối, và may mắn không có thương vong hay thiệt hại tài sản nào được ghi nhận.
Chuỗi sự cố drone có vũ trang trên lãnh thổ Phần Lan
Đây là vụ việc thứ tư liên quan đến một chiếc drone có vũ trang rơi xuống lãnh thổ quốc gia thành viên NATO ở Bắc Âu này trong vòng chưa đầy hai tuần. Chiếc drone mới nhất có kích thước, hình dạng và màu sắc tương tự ba chiếc trước đó được tìm thấy ở khu vực Đông Nam đất nước, theo thông tin từ Cơ quan Điều tra Quốc gia Phần Lan (NBI).
Các vụ việc trước bao gồm:
- Hai chiếc rơi vào ngày 29 tháng 3 tại Kouvola và Luumäki.
- Chiếc thứ ba được phát hiện vài ngày sau đó gần Parikkala, sát biên giới với Nga.
Không quân Phần Lan đã xác nhận ít nhất một trong số chúng là mẫu AN-196 Liutyi – loại drone tấn công một chiều do Ukroboronprom của Ukraine phát triển từ cuối năm 2022. Đây là phiên bản nội địa của drone Ukraine, được thiết kế để đối phó với các drone Shahed-136 mà Nga thường sử dụng trong các cuộc không kích.
Đặc điểm kỹ thuật và nguyên nhân sự cố
AN-196 có sải cánh gần 7 mét, trọng lượng lên đến 300 kg và khả năng mang đầu đạn tối đa 75 kg. Với tầm hoạt động vượt 1.000 km nhờ hệ thống dẫn đường vệ tinh, quán tính và khớp địa hình, nó là một vũ khí đáng gờm. Tuy nhiên, Ukraine đã chính thức xin lỗi Phần Lan và giải thích rằng các drone bị lệch hướng do ảnh hưởng từ hoạt động gây nhiễu điện tử của Nga.
Các mục tiêu tấn công gần đây của Ukraine tập trung vào cơ sở hạ tầng xuất khẩu dầu mỏ của Nga dọc Vịnh Phần Lan. Khi bị nhiễu, drone mất tín hiệu dẫn đường và tiếp tục bay tự động cho đến khi hết nhiên liệu hoặc độ cao, dẫn đến việc rơi trên lãnh thổ Phần Lan với đầu đạn vẫn còn nguyên vẹn.
Mở rộng phạm vi và phản ứng của chính quyền
Vụ việc tại Iitti đã mở rộng phạm vi các drone có thể bị lệch hướng. Vị trí mới nằm cách Kouvola khoảng 22 km về phía Tây Bắc, xa hơn so với các vụ trước và tiến gần hơn về phía Đông Nam Helsinki. Khu vực phát hiện cách khu dân cư gần nhất khoảng 1 km, nằm trong vùng rừng và đầm lầy.
Cảnh sát vùng Päijät-Häme thuộc Iitti, Lực lượng Phòng vệ cùng Biên phòng Phần Lan đã phong tỏa hiện trường, tiến hành kiểm tra kỹ thuật kỹ lưỡng trước khi tiêu hủy đầu đạn. Lực lượng Biên phòng Phần Lan đang xử lý vụ việc như một nghi vấn xâm phạm lãnh thổ, trong khi NBI mở cuộc điều tra song song về tội gây nguy hiểm nghiêm trọng do sự hiện diện của chất nổ.
Thanh tra Sami Liimatainen của NBI cho biết, các cơ quan chức năng đang xem xét khả năng bốn chiếc drone này xâm nhập lãnh thổ Phần Lan trong cùng một sự kiện hoặc từ nhiều nhiệm vụ riêng biệt. Trung úy Jyri Siitari thuộc Lực lượng Bảo vệ Bờ biển Vịnh Phần Lan cũng tiết lộ đơn vị của ông đang phân tích nguồn gốc, mục đích và điều kiện bay của drone như một phần của bức tranh tổng thể.
Phản ứng ngoại giao và thách thức an ninh
Thủ tướng Phần Lan Petteri Orpo đã lên tiếng về vụ việc, khẳng định chính quyền đã từng tìm kiếm drone trong khu vực trước đó. Ông coi các vi phạm lãnh thổ là nghiêm trọng nhưng chưa yêu cầu Ukraine ngừng chiến dịch. Tuy nhiên, với việc các drone ngày càng lan rộng về mặt địa lý và vẫn mang đầu đạn nguyên vẹn, áp lực ngoại giao lên Kiev đang tăng dần.
Các chuyên gia nhận định rằng Ukraine cần sớm cải thiện khả năng chống nhiễu dẫn đường hoặc điều chỉnh lộ trình bay tạm thời để tránh lặp lại tình trạng này. Điều này đặc biệt quan trọng khi biên giới Phần Lan - Nga dài tới 1.340 km và drone rơi không quá xa các khu dân cư.
Chuỗi sự kiện này phản ánh một phần thực tế của chiến tranh hiện đại: Công nghệ drone giá rẻ, tầm xa nhưng dễ bị nhiễu dẫn đến hậu quả ngoài ý muốn. Dù chưa gây thiệt hại trực tiếp, sự xuất hiện liên tục của các drone có vũ trang trên lãnh thổ một quốc gia thành viên NATO như Phần Lan đặt ra thách thức an ninh mới. Hiện tại, các nhà chức trách Phần Lan đang tiếp tục thu thập chứng cứ và điều tra sâu hơn để làm rõ mọi khía cạnh của vụ việc.
