Nga thu hơn 320 tỷ USD từ eo biển Anh bất chấp lệnh trừng phạt của phương Tây
Theo một cuộc điều tra của tờ The Sunday Times (Anh), từ đầu năm 2022, Nga đã vận chuyển khoảng 550 triệu tấn dầu, tương đương 4 tỷ thùng, qua eo biển Anh (Manche). Tổng giá trị của lượng dầu này lên tới 239 tỷ bảng Anh, tức khoảng 326 tỷ USD. Dữ liệu này được cung cấp bởi Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Không khí Sạch (CREA), cho thấy quy mô khổng lồ của hoạt động xuất khẩu dầu Nga trong bối cảnh xung đột Ukraine.
Hạm đội bóng tối và sự gia tăng đáng kể số lượng tàu chở dầu
Trong khoảng 4 năm qua, các tàu chở dầu của Nga đã thực hiện tổng cộng 9.584 chuyến đi qua eo biển Dover. Số lượng tàu tăng mạnh kể từ khi xung đột Ukraine bùng nổ: năm 2022 có 958 tàu, năm 2023 tăng lên 2.919 tàu, năm 2024 là 2.987 tàu, và năm 2025 giảm nhẹ xuống còn 2.720 tàu. Chỉ riêng trong một tuần của tháng 12/2025, đã có 57 chuyến hàng, với 11 tàu rời cảng Nga trong một ngày mà không gặp trở ngại.
Để né tránh sự giám sát, nhiều tàu thuộc hạm đội bóng tối đã tắt hoặc giả mạo thiết bị theo dõi hàng hải AIS, khiến chúng không thể bị phát hiện qua vệ tinh. Trên Địa Trung Hải, các tàu này thường áp sát nhau để chuyển hàng trên biển. Gần đây, NATO còn phát hiện các tàu không rõ danh tính trao đổi mã AIS để đánh lừa cơ quan giám sát. Nhiều tàu trong số này không có quốc tịch và không đăng ký dưới bất kỳ quốc kỳ nào.
Lệnh trừng phạt không hiệu quả và phản ứng mới từ Anh và đồng minh
Mặc dù Liên minh châu Âu và Anh đã áp lệnh trừng phạt lần lượt khoảng 600 và 500 tàu, quy mô thực sự của hạm đội bóng tối Nga ước tính lên tới 1.400 tàu. Một số tàu bị trừng phạt thường xuyên đi qua eo biển Manche bao gồm Mirabel, Sierra, Karabakh, Breeze và Proxima – những tàu chở dầu khổng lồ được mua bán mờ ám và đăng ký lại tại các khu vực pháp lý có sự giám sát lỏng lẻo.
Trung tâm Dossier đã xác định khoảng 100 tàu chở dầu có liên hệ với công ty vận tải biển Nga bị trừng phạt Sovcomflot, trong khi số còn lại được phân tán giữa các chủ tàu và nhà điều hành ẩn danh. Khi các lệnh trừng phạt tỏ ra kém hiệu quả, Anh và đồng minh châu Âu bắt đầu hành động quyết liệt hơn.
Kế hoạch sử dụng đội tàu không người lái để giám sát và tịch thu tàu
Trong những tuần gần đây, Hải quân Hoàng gia Anh đã đề xuất thành lập một trung tâm chỉ huy hạm đội ở bờ biển phía đông. Từ đây, một đội tàu không người lái được điều khiển từ xa sẽ tuần tra Biển Bắc, theo dõi các tàu chở dầu ra vào cảng Nga. Những tàu này, được trang bị công nghệ giám sát tiên tiến, sẽ bám theo tàu chở dầu của Nga. Khi tàu mục tiêu đến eo biển Manche, Bộ Quốc phòng Anh sẽ thu thập đủ thông tin để xác định tính hợp pháp của việc tịch thu.
Người phát ngôn Bộ Quốc phòng Anh cho biết: “Ngăn chặn làm suy yếu hạm đội ngầm của Nga là ưu tiên hàng đầu của chính phủ. Đến nay, chúng tôi đã áp đặt lệnh trừng phạt đối với hơn 500 tàu chở dầu thuộc hạm đội ngầm liên quan đến Nga và 16 tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng, dẫn đến doanh thu dầu mỏ quan trọng của Nga đã giảm 27% so với tháng 10/2024.” Ông nhấn mạnh thêm: “Cùng với các đồng minh, chúng tôi đang tăng cường đối phó các tàu ngầm hoạt động bí mật và sẽ tiếp tục làm như vậy. Chúng tôi sẽ không bình luận về kế hoạch tác chiến cụ thể.”
Biện pháp này được xem là chưa từng có, phản ánh nỗ lực của các quốc gia G7 trong việc siết chặt kiểm soát hoạt động xuất khẩu dầu của Nga, nhằm giảm nguồn thu tài chính hỗ trợ cho chiến tranh tại Ukraine.
