Ông Trump Dọa San Phẳng Tehran, Iran Phản Pháo Mạnh Mẽ Trước Vòng Đàm Phán Mới
Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa công bố phái đoàn Mỹ sẽ tới Pakistan vào ngày 20/04 để tiến hành vòng đàm phán thứ hai với Iran, đồng thời đưa ra lời đe dọa nghiêm trọng nhắm vào Tehran. Ông Trump tuyên bố Mỹ sẽ san phẳng mọi nhà máy điện và cây cầu tại Iran nếu nước này từ chối các điều khoản về chương trình hạt nhân và an ninh hàng hải.
Hai Bên Cùng Cáo Buộc Vi Phạm Thỏa Thuận Ngừng Bắn
Tổng thống Trump khẳng định lệnh ngừng bắn hai tuần, dự kiến kết thúc vào thứ Tư ngày 22/04, đã bị Iran vi phạm nghiêm trọng khi nổ súng vào các tàu tại eo biển Hormuz vào thứ Bảy vừa qua. Ông nhấn mạnh: "Chúng tôi đang đưa ra một thỏa thuận rất công bằng và hợp lý, và tôi hy vọng họ sẽ chấp nhận. Nếu họ không làm vậy, Mỹ sẽ đánh sập mọi nhà máy điện và mọi cây cầu tại Iran".
Ngay lập tức, Bộ Ngoại giao Iran đã chính thức lên tiếng phản pháo, khẳng định lệnh phong tỏa hải quân mà chính quyền Trump đang thực thi là hành vi vi phạm trực tiếp các thỏa thuận ngừng bắn do Pakistan làm trung gian. Phát ngôn viên Esmaeil Baqaei tuyên bố: "Iran coi việc chặn các cảng biển là bất hợp pháp và là hành động tội ác". Tehran cáo buộc Mỹ đang thực hiện "hình phạt tập thể" nhắm vào toàn bộ dân thường Iran và đánh giá các hành động của Mỹ tương đương với "tội ác chiến tranh" và "tội ác chống lại nhân loại".
Nội Bộ Iran Chia Rẽ Sâu Sắc
Cuộc đàm phán diễn ra trong bối cảnh nội bộ Iran đang có sự chia rẽ sâu sắc. Ngoại trưởng Abbas Araghchi nỗ lực tìm kiếm giải pháp ngoại giao và đã tuyên bố mở cửa eo biển Hormuz. Tuy nhiên, Lực lượng Vệ binh Cách mạng (IRGC) - phe cứng rắn trong quân đội - đã phủ quyết tuyên bố này bằng hành động nổ súng thực tế, trực tiếp thách thức các nỗ lực hòa hoãn.
Bộ Chiến Tranh Mỹ xác nhận đã hoàn tất danh sách các mục tiêu hạ tầng dân sự trọng yếu bên trong Iran. Các phương án tấn công đã được phê duyệt và sẵn sàng thực hiện ngay khi thời hạn ngừng bắn kết thúc vào thứ Tư tới, nếu vòng đàm phán tại Islamabad không mang lại đột phá.
Ba Nút Thắt Chính Cản Trở Tiến Trình Hòa Bình
Pakistan hiện đối mặt với áp lực khổng lồ trong việc dung hòa lập trường "tối đa hóa yêu sách" của Washington và yêu cầu về "quyền hạt nhân" của Tehran. Sự bất nhất trong chuỗi mệnh lệnh tại Iran đang là rào cản lớn nhất đối với bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào trong 72 giờ tới.
- Số phận kho dự trữ uranium của Iran: Ông Trump gợi ý Iran đã đồng ý chuyển kho uranium làm giàu ở mức độ cao sang Mỹ, nhưng khẳng định này nhanh chóng bị một quan chức cấp cao Iran bác bỏ, gọi là "điều kiện không thể chấp nhận". Iran hiện có khoảng 400 kg uranium làm giàu ở mức 60%, và một đề xuất đã được đưa ra bao gồm việc giải tỏa các tài sản của Iran để đổi lấy việc Tehran bàn giao kho dự trữ này.
- Kiểm soát việc làm giàu uranium: Thời hạn của bất kỳ lệnh đình chỉ nào đối với chương trình làm giàu uranium của Iran vẫn là điểm gây tranh cãi. Quan chức Iran bác bỏ khẳng định của ông Trump rằng Tehran đồng ý dừng chương trình vô thời hạn, nói rằng Iran "sẽ không bao giờ chấp nhận" trở thành ngoại lệ của luật pháp quốc tế. Mỹ đề xuất tạm dừng 20 năm, trong khi Iran phản hồi với đề xuất 5 năm.
- Mở cửa lại eo biển Hormuz: Thế giới tạm thở phào khi Iran thông báo mở cửa lại tuyến đường vận tải huyết mạch này, nhưng điều chỉ diễn ra ngắn ngủi. Iran tái áp đặt các biện pháp hạn chế nghiêm ngặt để đáp trả tuyên bố của ông Trump về việc tiếp tục lệnh phong tỏa. Kể từ đó, hai con tàu đã báo cáo bị tấn công khi cố gắng đi qua eo biển.
Bối Cảnh Căng Thẳng Tiếp Tục Leo Thang
Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth cho biết lực lượng Mỹ sẵn sàng tấn công Iran nếu có lệnh, đồng thời nhấn mạnh lệnh phong tỏa chỉ là ví dụ "lịch sự" cho Iran thấy tiềm năng quân sự của Mỹ. Bên cạnh đó, những đợt tấn công quy mô lớn của Israel vào Beirut và nhiều khu vực khác ở Lebanon có nguy cơ đẩy thỏa thuận ngừng bắn mong manh giữa Mỹ và Iran tan vỡ.
Trong khi đó, lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) vẫn có thể triển khai các tàu cao tốc cỡ nhỏ để gây rối hoạt động hàng hải, khiến Mỹ phải dè chừng. Tình hình tại eo biển Hormuz tiếp tục hỗn loạn khi lệnh ngừng bắn bước vào những ngày cuối, làm dấy lên lo ngại về một cuộc xung đột quân sự toàn diện.
