Nhiều giám đốc bị tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế, doanh nghiệp 'biến mất' vẫn chưa thoát nghĩa vụ
Mới đây, Cục Thuế đã công bố danh sách nhiều giám đốc và người đại diện pháp luật của các doanh nghiệp bị tạm hoãn xuất cảnh vì lý do nợ thuế. Đáng chú ý, trong danh sách này xuất hiện những doanh nghiệp đã "biến mất" khỏi địa chỉ đăng ký ban đầu, điển hình như Công ty TNHH Nhà hàng Món Huế – đơn vị từng vận hành chuỗi Món Huế. Dù không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký, doanh nghiệp này vẫn chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế với nhà nước.
Thực tế này cho thấy, việc doanh nghiệp ngừng hoạt động, "cửa đóng then cài" không đồng nghĩa với việc chấm dứt trách nhiệm pháp lý, đặc biệt là nghĩa vụ thuế. Làm rõ vấn đề này, Luật sư Đặng Văn Cường – Trưởng Văn phòng Luật sư Chính Pháp thuộc Đoàn Luật sư TP Hà Nội – cho biết, theo quy định pháp luật, doanh nghiệp có kinh doanh phải thực hiện thủ tục kê khai nộp thuế theo Luật Quản lý thuế. Nếu không thực hiện, doanh nghiệp có thể bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự, bất kể việc có còn kinh doanh tại địa điểm đăng ký hay không.
Chế tài rõ ràng cho hành vi kinh doanh không đúng đăng ký
Theo phân tích của luật sư Cường, pháp luật hiện hành quy định khá chi tiết về chế tài đối với hành vi kinh doanh không đúng đăng ký. Cụ thể, khoản 2 Điều 6 Nghị định 98/2020/NĐ-CP quy định mức phạt tiền từ 5 triệu đồng đến 10 triệu đồng đối với hành vi kinh doanh không đúng phạm vi, đối tượng, quy mô, thời hạn, địa bàn, địa điểm hoặc mặt hàng ghi trong giấy phép kinh doanh được cấp.
Ngoài ra, khoản 4 Điều 4 Nghị định 98/2020/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi điểm b khoản 1 Điều 3 Nghị định 17/2022/NĐ-CP) quy định mức phạt tiền này áp dụng cho cá nhân. Trường hợp doanh nghiệp thực hiện hành vi vi phạm, mức phạt tiền sẽ từ 10 triệu đồng đến 20 triệu đồng.
Đồng thời, khoản 7 Điều 6 Nghị định 98/2020/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi điểm b khoản 3 Điều 3 Nghị định 17/2022/NĐ-CP) cũng quy định, ngoài việc bị xử phạt hành chính, người có hành vi vi phạm còn phải thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả bằng cách nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm.
Như vậy, theo quy định của pháp luật hiện hành, nếu không kinh doanh tại địa điểm đăng ký kinh doanh, cá nhân có thể bị xử phạt từ 5 triệu đồng đến 10 triệu đồng, trong khi tổ chức bị phạt từ 10 triệu đồng đến 20 triệu đồng. Đồng thời, người vi phạm phải nộp lại số lợi bất hợp pháp thu được.
Nghĩa vụ thuế không chấm dứt khi doanh nghiệp 'đóng cửa'
Luật sư Đặng Văn Cường nhấn mạnh, việc "đóng cửa" doanh nghiệp không đồng nghĩa với việc chấm dứt nghĩa vụ thuế. "Đối với nghĩa vụ kê khai nộp thuế đối với nhà nước, doanh nghiệp không kinh doanh tại địa chỉ đăng ký không có nghĩa là họ sẽ trốn tránh được nghĩa vụ này. Về nguyên tắc, mỗi hành vi vi phạm pháp luật sẽ bị xử lý một lần. Nếu doanh nghiệp thực hiện nhiều hành vi vi phạm, họ sẽ bị xử lý tương ứng với mức độ lỗi và hậu quả do hành vi gây ra", ông Cường cho biết.
Từ đó, cơ quan chức năng có thể xử lý đồng thời nhiều hành vi nếu phát hiện vi phạm. Do vậy, trong trường hợp phát hiện doanh nghiệp không kê khai thuế, cơ quan chức năng sẽ tiến hành làm rõ và xử lý theo quy định của pháp luật.
Ở góc độ chế tài thuế, theo ông Cường, quy định cũng rất rõ ràng. Hành vi không kê khai, chậm nộp tờ khai bị xử phạt hành chính theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP với mức từ cảnh cáo đến 25 triệu đồng tùy thuộc vào thời gian chậm trễ. Trường hợp không kê khai dẫn đến trốn thuế, mức phạt có thể từ 1 đến 3 lần số tiền thuế trốn. Nếu số tiền trốn thuế từ 100 triệu đồng trở lên, doanh nghiệp còn có thể bị xử lý hình sự.
Tóm lại, việc "đóng cửa" hay tạm ngừng hoạt động không làm mất đi nghĩa vụ thuế; ngược lại, mọi hành vi chậm kê khai, né tránh đều có thể bị xử lý nghiêm theo quy định. Do đó, người nộp thuế cần chủ động rà soát, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ kê khai, nộp thuế để tránh rủi ro pháp lý và những hệ lụy không đáng có.
