Ngành thuế đẩy mạnh đổi mới quản lý theo dòng tiền trong kỷ nguyên số
Trong bối cảnh kinh tế số, thương mại điện tử và thanh toán không dùng tiền mặt phát triển mạnh mẽ, ngành thuế Việt Nam đang tích cực đổi mới phương thức quản lý. Diễn đàn trao đổi giữa các Ban, đơn vị và cơ quan thuế tỉnh, thành phố đã được tổ chức nhằm chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn và làm rõ yêu cầu cải cách.
Hội thảo quốc gia về quản lý thuế theo dòng tiền
Theo kế hoạch, chuỗi hội thảo “Tăng cường công tác quản lý thuế theo dòng tiền” diễn ra trên phạm vi toàn quốc. Sự kiện đầu tiên được tổ chức tại Quảng Ninh trong hai ngày 9-10/4, và sẽ tiếp tục tại Khánh Hòa vào các ngày 16-17/4. Đây là cơ hội để các chuyên gia ngành thuế trao đổi thẳng thắn về những thách thức và giải pháp trong quản lý thuế hiện đại.
Phó Cục trưởng Đặng Ngọc Minh nhấn mạnh, nghiên cứu quản lý thuế theo dòng tiền là nội dung quan trọng trong tiến trình đổi mới, nhằm hiện đại hóa ngành thuế và thích ứng với sự vận động nhanh của nền kinh tế số. Ông cho biết: “Sự phát triển của công nghệ số, thương mại điện tử, kinh tế nền tảng và các mô hình kinh doanh mới đang thay đổi sâu sắc phương thức sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng. Phương thức quản lý truyền thống dựa trên kê khai và hồ sơ kế toán trong một số trường hợp không phản ánh đầy đủ bản chất giao dịch kinh tế.”
Ứng dụng dữ liệu lớn và hóa đơn điện tử
Ngành thuế đã từng bước hình thành nền tảng dữ liệu quan trọng thông qua việc triển khai hóa đơn điện tử và hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền trên toàn quốc. Đặc biệt, việc áp dụng đối với hộ kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm đang tạo ra nguồn dữ liệu ngày càng lớn. Phó Cục trưởng Đặng Ngọc Minh chia sẻ: “Đây trở thành nền tảng để cơ quan thuế phân tích, đối chiếu thông tin và hoàn thiện phương thức quản lý theo dòng tiền.”
Từ thực tiễn này, ông nhấn mạnh cần lấy dữ liệu hóa đơn điện tử làm trung tâm để so sánh với các dòng thông tin khác như thanh toán qua tài khoản cá nhân, ví điện tử hoặc dữ liệu từ đơn vị giao hàng. Dữ liệu phải đáp ứng tiêu chí “Đúng - Đủ - Sạch - Sống” để trở thành căn cứ vững chắc cho công tác quản lý thuế.
Thách thức và giải pháp trong kỷ nguyên số
Ông Nguyễn Tiến Trung, Trưởng Ban Kiểm tra (Cục Thuế), cho rằng trước xu thế số hóa mạnh mẽ, sự phát triển nhanh của thương mại điện tử và hành vi trốn thuế tinh vi, việc đổi mới tư duy quản lý là yêu cầu tất yếu. “Chuyển từ phương thức quản lý truyền thống sang quản lý theo dòng tiền không chỉ nâng cao hiệu quả phát hiện rủi ro mà còn góp phần đổi mới kiểm tra thuế theo hướng hiện đại, dựa trên dữ liệu và quản lý rủi ro,” ông Trung nhận định.
Hội thảo diễn ra trong không khí trao đổi thẳng thắn, với các đại biểu thảo luận về khó khăn trong theo dõi giao dịch trên môi trường số, yêu cầu kết nối và làm sạch dữ liệu, cũng như sự cần thiết hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa cơ quan thuế và các tổ chức liên quan. Nhiều ý kiến cho rằng công tác quản lý thuế cần chuyển mạnh sang tiếp cận dựa trên dữ liệu, phân tích và đánh giá rủi ro.
Hướng tới quản lý thuế hiện đại và minh bạch
Trong ngày đầu tiên, hội thảo đã tiếp nhận nhiều ý kiến thẳng thắn về khó khăn thực tiễn, đồng thời gợi mở hướng hoàn thiện quy trình kiểm tra thuế. Các giải pháp bao gồm tăng cường ứng dụng dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo và nâng cao năng lực đội ngũ công chức trong phân tích dữ liệu. Dòng tiền, nếu được thu thập và khai thác hiệu quả, sẽ giúp cơ quan thuế nhận diện rõ hơn quy mô và rủi ro của hoạt động kinh doanh.
Chuỗi hội thảo này không chỉ là dịp trao đổi nghiệp vụ mà còn góp phần làm rõ yêu cầu đổi mới quản lý thuế trong bối cảnh mới. Quản lý thuế theo dòng tiền được xác định là hướng nghiên cứu cần thiết để ngành thuế hoàn thiện phương thức quản lý theo hướng hiện đại, minh bạch và hiệu quả, góp phần chống thất thu và xây dựng môi trường kinh doanh công bằng, lành mạnh hơn.
