Chuyên gia tài chính phân tích ý nghĩa của Dự thảo Nghị định Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025
Trong cuộc trao đổi với phóng viên, Tiến sĩ Lê Thị Thùy Vân – Phó Viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế-tài chính (Bộ Tài chính) đã chia sẻ những đánh giá sâu sắc về Dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025. Bà nhấn mạnh rằng văn bản này không chỉ có ý nghĩa quan trọng trong việc thể chế hóa các định hướng lớn của Đảng và Nhà nước, mà còn mang lại lợi ích thiết thực cho người dân và góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội một cách bền vững.
Tính cần thiết và ý nghĩa của Dự thảo Nghị định
Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, thu hút sự quan tâm rộng rãi của công chúng. Theo Tiến sĩ Lê Thị Thùy Vân, việc ban hành Dự thảo Nghị định vào thời điểm này là hết sức cần thiết nhằm đảm bảo Luật được triển khai đồng bộ và hiệu quả ngay từ đầu. Bà phân tích ba khía cạnh chính:
- Thứ nhất, Dự thảo Nghị định cụ thể hóa kịp thời các chủ trương, định hướng cải cách chính sách thuế của Đảng và Nhà nước, góp phần bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật và phù hợp với Chiến lược phát triển kinh tế-xã hội đến năm 2030.
- Thứ hai, văn bản này thể chế hóa các định hướng lớn về phát triển các lĩnh vực ưu tiên như khoa học công nghệ, chuyển đổi số, giáo dục và y tế, giúp chính sách thuế gắn chặt hơn với mục tiêu phát triển.
- Thứ ba, Dự thảo tạo cơ sở pháp lý đầy đủ để triển khai Luật trên thực tế, làm rõ các nội dung quan trọng như xác định thu nhập chịu thuế, các khoản miễn, giảm thuế và điều kiện áp dụng.
Tiến sĩ Vân khẳng định: "Nghị định không chỉ là văn bản hướng dẫn kỹ thuật, mà còn là công cụ quan trọng bảo đảm chính sách thuế mới được triển khai thống nhất, hiệu quả và đi vào cuộc sống."
Thể chế hóa chủ trương trong các lĩnh vực ưu tiên
Khi được hỏi về khía cạnh "thể chế hóa chủ trương", đặc biệt trong các lĩnh vực khoa học công nghệ, giáo dục và y tế, Tiến sĩ Lê Thị Thùy Vân giải thích rằng Dự thảo Nghị định góp phần định hướng hoàn thiện chính sách thuế theo hướng hiện đại. Nó phát huy đồng thời vai trò điều tiết thu nhập, tạo nguồn thu và hỗ trợ phát triển kinh tế-xã hội có mục tiêu.
Bà chỉ ra rằng Dự thảo thể chế hóa các chủ trương, chính sách của Đảng được nêu trong nhiều văn bản quan trọng, bao gồm:
- Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
- Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân.
- Nghị quyết số 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.
- Nghị quyết số 72-NQ/TW về tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.
Qua đó, Dự thảo góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển nhanh, bền vững đất nước; nâng cao tiềm lực khoa học, công nghệ và chất lượng nguồn nhân lực; cải thiện toàn diện đời sống nhân dân, như đã được nêu trong Kết luận 18-KL/TW về Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội giai đoạn 2026-2030.
Hỗ trợ người dân thông qua chính sách cụ thể
Tiến sĩ Lê Thị Thùy Vân nhấn mạnh rằng Dự thảo Nghị định đi theo hướng ưu đãi có mục tiêu và gắn với kết quả đầu ra, thay vì dàn trải theo diện rộng. Với 7 chương và 70 điều, Dự thảo quy định cụ thể 21 khoản thu nhập được miễn thuế, giúp giảm nghĩa vụ thuế cho phần lớn người nộp thuế, đặc biệt là người lao động có thu nhập trung bình và thấp.
Các quy định mới không chỉ giảm gánh nặng tài chính mà còn đơn giản hóa thủ tục kê khai, quyết toán, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân. Những điểm nổi bật bao gồm:
- Quy định về giảm trừ gia cảnh, biểu thuế lũy tiến từng phần.
- Các khoản thu nhập được miễn thuế, giảm thuế.
- Quy định bổ sung về giảm trừ cho y tế, giáo dục-đào tạo.
- Ngưỡng doanh thu chịu thuế đối với cá nhân kinh doanh được điều chỉnh.
- Ngưỡng tính thuế đối với thu nhập từ nhận thừa kế, quà tặng, trúng thưởng tăng từ 10 triệu đồng lên 20 triệu đồng.
Đặc biệt, Dự thảo có các chính sách miễn thuế 5 năm đối với nhân lực công nghệ số chất lượng cao và nhân lực công nghệ cao, cũng như miễn thuế đối với thu nhập từ thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Tiến sĩ Vân cho biết: "Các chính sách giảm trừ đối với chi phí giáo dục, y tế không chỉ hỗ trợ thu nhập khả dụng, mà còn thể hiện vai trò của chính sách thuế trong việc đồng tài trợ cho đầu tư vào vốn con người, yếu tố cốt lõi của tăng trưởng dài hạn."
Phù hợp với xu hướng quốc tế
Theo Tiến sĩ Lê Thị Thùy Vân, các chính sách hỗ trợ người nộp thuế trong Dự thảo Nghị định không chỉ phù hợp mà còn tiệm cận rõ với xu hướng cải cách thuế thu nhập cá nhân trên thế giới. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy nhiều quốc gia sử dụng công cụ giảm trừ hoặc khấu trừ thuế đối với chi tiêu cho y tế và giáo dục như một giải pháp chia sẻ rủi ro với người dân và khuyến khích đầu tư cho nguồn nhân lực.
Dự thảo Nghị định của Việt Nam đã tiếp thu xu hướng này một cách đầy đủ. Ngoài việc kế thừa và nâng cao mức giảm trừ gia cảnh (15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân và 6,2 triệu đồng/tháng cho người phụ thuộc), Dự thảo còn bổ sung quy định khấu trừ thêm chi phí y tế (20-23 triệu đồng/năm) và giáo dục-đào tạo (21-24 triệu đồng/năm) cho cả người nộp thuế và người phụ thuộc.
Bên cạnh đó, các chính sách như miễn thuế 5 năm cho nhân lực công nghệ cao và khuyến khích đầu tư dài hạn vào chứng chỉ quỹ cũng nằm trong dòng chảy chung của thế giới, nhằm thu hút nhân tài và phát triển thị trường vốn.
Nhóm chính sách nổi bật cho phát triển kinh tế
Tiến sĩ Lê Thị Thùy Vân đánh giá có hai nhóm chính sách nổi bật có ý nghĩa đối với phát triển kinh tế, ngành và lĩnh vực:
- Nhóm chính sách đối với nhân lực và đổi mới sáng tạo: Việc mở rộng các khoản thu nhập được miễn, giảm thuế đối với nhân lực công nghệ cao và hoạt động khoa học công nghệ cho thấy định hướng rõ ràng trong việc tái định hướng nguồn lực vào các khu vực tạo ra giá trị gia tăng cao.
- Nhóm chính sách đối với thị trường vốn: Chính sách hướng tới khuyến khích đầu tư dài hạn và phát triển nhà đầu tư tổ chức, góp phần cải thiện cấu trúc thị trường vốn và giảm tính đầu cơ, phù hợp với thông lệ quốc tế.
Đề xuất để Nghị định đi vào cuộc sống hiệu quả
Để Nghị định sau khi ban hành có thể đi vào cuộc sống một cách hiệu quả, Tiến sĩ Lê Thị Thùy Vân đề xuất một số biện pháp quan trọng:
- Thứ nhất, đẩy mạnh tuyên truyền sâu rộng, hướng dẫn cụ thể và hỗ trợ kịp thời cho người dân, đặc biệt về các khoản giảm trừ, miễn, giảm thuế và thu nhập mới trong nền kinh tế số.
- Thứ hai, người nộp thuế cần chủ động cập nhật quy định mới, chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, chứng từ để hưởng chính sách hỗ trợ, như lưu giữ hóa đơn chi phí y tế, giáo dục và theo dõi doanh thu chính xác.
- Thứ ba, các tổ chức trả thu nhập phải thực hiện nghiêm túc việc khấu trừ thuế, lập bảng kê và cung cấp chứng từ cho người lao động, đảm bảo cơ sở để kê khai, quyết toán đúng quy định.
Với những phân tích chi tiết, Tiến sĩ Lê Thị Thùy Vân hy vọng Dự thảo Nghị định sẽ tạo nền tảng vững chắc cho việc thực thi Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, mang lại lợi ích thiết thực cho người dân và đóng góp vào sự phát triển chung của đất nước.
