Quyết toán thuế TNCN 2025: Làm sao tránh phạt nặng từ sai sót kê khai?
Người nộp thuế đang bước vào giai đoạn cao điểm quyết toán thuế thu nhập cá nhân (TNCN) năm 2025. Tuy nhiên, nhiều người phản ánh tình trạng “thu nhanh, hoàn chậm” vẫn tiếp diễn, kèm theo nguy cơ bị phạt nặng do các sai sót trong kê khai. Thời hạn quyết toán đang đến gần, đòi hỏi sự chú ý đặc biệt từ phía người lao động.
Thu nhập nhỏ, tiền phạt lớn: Bài học từ thực tế
Từ đầu tháng 3 năm 2026, nhiều cá nhân đã nhận được biên bản xử phạt từ cơ quan thuế do chậm nộp tờ khai quyết toán. Anh Đ.T, cư trú tại Đồng Nai, chia sẻ: “Tôi bị phạt hơn 5 triệu đồng vì chậm nộp tờ khai 306 ngày, dù số tiền thuế phải nộp thêm chỉ 150.000 đồng. Ban đầu, tôi tưởng đây là trò lừa đảo, nhưng sau khi kiểm tra mới biết sự thật”.
Tương tự, anh N.M.H ở Hà Nội phải đến trụ sở cơ quan thuế để giải quyết khoản phạt hơn 5 triệu đồng liên quan đến năm 2023. Nguyên nhân xuất phát từ một khoản nhuận bút truyện ngắn thiếu nhi trị giá 300.000 đồng, trong đó thiếu 15.000 đồng tiền thuế. Anh H. cho biết: “Tôi thường ủy quyền quyết toán cho cơ quan, nhưng có thể kế toán bên chi trả đã bỏ quên. Sau vài năm, khoản thu nhập nhỏ này lại dẫn đến mức phạt khổng lồ”.
Chị N.T.G, một nhân viên kế toán, tiết lộ đơn vị của chị có gần 20 trường hợp bị phạt vì chậm nộp tờ khai. “Đa số các trường hợp này xảy ra trước khi ứng dụng eTax Mobile được phổ biến. Tôi hy vọng cơ quan thuế có hướng dẫn rõ ràng hơn để giảm gánh nặng cho người nộp thuế”, chị đề xuất.
Khuyến nghị từ chuyên gia: Tự chủ động để tránh rủi ro
Ông Nguyễn Văn Được, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Kế toán và Tư vấn Thuế Trọng Tín, nhấn mạnh: “Nộp thuế TNCN là nghĩa vụ bắt buộc, nhưng nhiều người vẫn rơi vào tình trạng nộp thiếu hoặc kê khai sai, dẫn đến truy thu và xử phạt”. Ông khuyến nghị người nộp thuế nên truy cập ứng dụng eTax sau ngày 31/3, khi dữ liệu thu nhập được cập nhật chính xác cao hơn.
“Đối với các năm trước, nếu phát hiện sai sót, cần điều chỉnh ngay để giảm nhẹ trách nhiệm pháp lý. Đây là biện pháp hữu hiệu để tránh những khoản phạt không đáng có”, ông Được nói thêm.
Những vướng mắc trong quá trình quyết toán
Chị L.T.T ở phường Tương Mai, Hà Nội, bày tỏ sự bối rối: “Quy định miễn thuế cho thu nhập dưới 120 triệu đồng/năm không rõ ràng. Cơ quan thuế giải thích nếu tổng thu nhập chịu thuế vượt 10% theo biểu lũy tiến, vẫn phải nộp thêm. Điều này khiến người dân khó hiểu và dễ mắc sai lầm”.
Khó khăn còn đến từ việc sử dụng công nghệ. Anh Lê Tiến Dũng, nhân viên khảo sát thị trường tại Hà Nội, cho biết: “Thông tin trên ứng dụng eTax Mobile không rõ ràng, khiến tôi không biết mình phải nộp thêm hay được hoàn thuế”.
Chị Minh Nguyệt, từng ủy quyền quyết toán cho công ty, năm 2025 phải tự đi quyết toán do chuyển đổi công việc. Chị gặp khó khi kê khai thông tin người phụ thuộc: “Tôi cần xác nhận quan hệ mẹ chồng - con dâu để giảm trừ gia cảnh, nhưng UBND nơi cư trú nói không thuộc danh mục hồ sơ hành chính. Tôi mong việc này đơn giản hơn, chỉ cần giấy đăng ký kết hôn và khai sinh là đủ”.
Hộ kinh doanh và những thách thức riêng
Các hộ kinh doanh cũng đang lúng túng trong việc kê khai thuế. Họ kiến nghị cần có hướng dẫn chi tiết theo từng trường hợp cụ thể, đặc biệt là với các quy định mới, đồng thời đơn giản hóa quy trình điều chỉnh để giảm thiểu sai sót.
Thời hạn quyết toán thuế TNCN năm 2025 cho cá nhân tự quyết toán là chậm nhất ngày 30/4/2026 (điều chỉnh nếu trùng lịch nghỉ lễ), trong khi tổ chức chi trả thu nhập phải hoàn thành trước ngày 31/3/2026. Người nộp thuế cần chủ động rà soát và sử dụng công nghệ để đảm bảo tuân thủ, tránh những khoản phạt đáng tiếc.
