Đề xuất thu nhập vãng lai 3 triệu đồng/lần bị phản đối: Vẫn quá thấp so với thực tế
Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân (TNCN). Theo đó, dự thảo đề xuất nâng mức thu nhập vãng lai từ 2 triệu đồng/lần lên 3 triệu đồng/lần để áp dụng khấu trừ thuế 10% đối với các khoản tiền lương, tiền công, tiền thù lao cho cá nhân cư trú không ký hợp đồng hoặc ký hợp đồng dưới 3 tháng. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia thuế đánh giá mức đề xuất này vẫn còn quá thấp, không giải quyết được các vấn đề bất cập đang tồn tại.
Mức 3 triệu đồng/lần: Chưa theo kịp tốc độ điều chỉnh giảm trừ gia cảnh
Chuyên gia thuế Nguyễn Thái Sơn cho rằng, mức thu nhập vãng lai 3 triệu đồng/lần là quá "chặt" và lạc hậu. Ông chỉ ra rằng, mức giảm trừ gia cảnh (GTGC) đã được điều chỉnh tăng 3 lần từ năm 2009 đến nay, từ 4 triệu đồng/tháng lên 15,5 triệu đồng/tháng đối với người nộp thuế, và từ 1,6 triệu đồng/tháng lên 6,2 triệu đồng/tháng đối với người phụ thuộc. Trong khi đó, mức thu nhập vãng lai chỉ tăng từ 2 triệu đồng lên 3 triệu đồng sau hơn một thập niên, không tương xứng với tốc độ tăng của GTGC.
Ông Sơn nhấn mạnh: "Nhiều người lao động tự do có thu nhập trong tháng chưa đến mức chịu thuế, nhưng mỗi lần nhận lại bị trừ thuế 10%, dẫn đến phát sinh hồ sơ hoàn thuế vào năm sau. Việc này gây phiền phức vì phải lấy chứng từ và làm thủ tục. Đề xuất tăng lên 3 triệu đồng vẫn chưa phù hợp, nên nâng lên 5-10 triệu đồng/lần để giảm bớt thủ tục thuế."
Kiến nghị bỏ cách tính thuế 10%, áp dụng bậc lũy tiến
Ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Kế toán Thuế Keytas, cho rằng cách tạm khấu trừ thuế 10% hiện nay gây thiệt thòi cho người lao động có thu nhập thấp và trung bình. Ông đề xuất bỏ cách tính thuế 10% đối với các khoản thu nhập từ tiền lương, tiền công, chỉ áp dụng cách tính thuế theo bậc lũy tiến đối với cá nhân cư trú và tính thuế 20% thu nhập chịu thuế đối với cá nhân không cư trú.
Theo phân tích của ông Tuấn: "Những người thu nhập thấp phải làm cam kết hoặc tạm khấu trừ thuế, nhưng cuối năm lại phải quyết toán để hoàn lại số thuế đã khấu trừ. Nhiều trường hợp không được hoàn thuế do khó khăn về thủ tục, mất thời gian xin biên lai từ doanh nghiệp. Việc này làm tăng số lượng hồ sơ hoàn thuế, gây gánh nặng cho cơ quan thuế và doanh nghiệp. Bỏ cách tính thuế 10% sẽ giúp giảm thiểu chi phí tuân thủ và chi phí xã hội."
Ngưỡng thu nhập xác định người phụ thuộc: Cần điều chỉnh khẩn cấp
Một vấn đề khác được các chuyên gia phản ánh là quy định ngưỡng thu nhập xác định người phụ thuộc chỉ 1 triệu đồng/tháng, áp dụng từ năm 2013 đến nay đã quá lỗi thời. Mức này thậm chí thấp hơn chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2021-2025 (từ 2,2-2,8 triệu đồng/tháng) và lương tối thiểu vùng (từ 3,7-5,31 triệu đồng/tháng).
TS Nguyễn Ngọc Tú, giảng viên Trường ĐH Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội, nhận xét: "Quy định ngưỡng thu nhập tính người phụ thuộc hiện đã quá lạc hậu khi thu nhập bình quân đầu người tăng gấp 2-3 lần. Có thể căn cứ theo mức GTGC cho người phụ thuộc (6,2 triệu đồng/tháng) để xác định, những người có thu nhập dưới mức này nên được xem là phụ thuộc."
Hiệp hội Doanh nghiệp TP.HCM cũng đề xuất tăng ngưỡng thu nhập để xác định người phụ thuộc lên 2,5 triệu đồng/tháng, đồng thời áp dụng cơ chế linh hoạt cho phép giảm trừ phần chênh lệch giữa thu nhập thực tế và mức giảm trừ chuẩn.
Dự thảo nâng mức thu nhập không quyết toán thuế lên 15 triệu đồng/năm
Dự thảo cũng đề xuất nâng mức cá nhân có thêm thu nhập ở nơi khác mà phần thu nhập này bình quân tháng trong năm không quá 15 triệu đồng (hiện nay là 10 triệu đồng), đã được khấu trừ thuế TNCN 10% tại nguồn, thì không phải quyết toán đối với phần thu nhập này nếu không có nhu cầu. Đây là một điều chỉnh tích cực, nhưng vẫn cần xem xét đồng bộ với các quy định khác để đảm bảo công bằng và hiệu quả.
Tóm lại, dự thảo Nghị định thuế TNCN với đề xuất thu nhập vãng lai 3 triệu đồng/lần đang vấp phải nhiều ý kiến phản đối từ chuyên gia. Họ cho rằng cần nâng mức này cao hơn, đồng thời sửa đổi các quy định lạc hậu về người phụ thuộc và cách tính thuế để giảm gánh nặng hành chính, phù hợp với thực tế kinh tế - xã hội hiện nay.
