Bóng đá Việt Nam đang đối mặt với một nghịch lý: trong khi thành tích của các đội tuyển trẻ như U20, U22, U23 được đặt lên hàng đầu, thì Giải vô địch quốc gia (V-League) lại liên tục bị gián đoạn, ảnh hưởng đến chất lượng và sự phát triển bền vững của nền bóng đá.
Thực trạng V-League bị xé lẻ vì đội trẻ
V-League 2022 kết thúc ngày 19/11/2022. Mùa giải 2023 khởi tranh ngày 3/2/2023, nhưng chỉ sau bốn lượt đấu, giải đã phải tạm nghỉ 46 ngày (từ 19/2 đến 6/4/2023) để nhường chỗ cho đội tuyển U20 và U23 Việt Nam tập trung. Như vậy, các cầu thủ chỉ được thi đấu tối đa 4 trận trong 136 ngày, trung bình 34 ngày mỗi trận. Với các cầu thủ trẻ ở giải hạng Nhất, thời gian thi đấu còn ít hơn. Giải hạng Nhất 2022 kết thúc ngày 29/10/2022, nhưng giải hạng Nhất 2023 mãi đến đầu tháng 4 mới bắt đầu, khiến các cầu thủ trẻ có ít nhất 6 tháng nghỉ mỗi năm. Điều này dẫn đến việc khi tập trung đội U20, U23, các huấn luyện viên phải rèn lại từ đầu nhiều kỹ năng cơ bản vì cầu thủ đã mất cảm giác thi đấu.
Với 14 đội V-League và 10 đội hạng Nhất, mùa giải 2023 các cầu thủ chỉ được thi đấu 20 trận (tranh chức vô địch), 18 trận (tranh suất trụ hạng) ở V-League và 18 trận ở hạng Nhất. Số lượng trận đấu ít và chất lượng không cao. Trong khi đó, các cầu thủ ở châu Âu thi đấu khoảng 40 trận trong 6 tháng. Dù không thể so sánh hoàn toàn, nhưng số trận đấu của cầu thủ chuyên nghiệp Việt Nam là quá ít, kể cả khi cộng thêm vài trận ở Cúp quốc gia hay giải trẻ.
VPF vẫn giữ quan điểm cũ
Trong công văn gửi các câu lạc bộ ngày 21/4/2023, VPF đề xuất hai phương án tổ chức mùa giải 2023-2024: phương án 1 (7/10/2023 đến 14/7/2024) và phương án 2 (24/9/2023 đến 7/7/2024). Cả hai phương án đều có kế hoạch dừng giải cả tháng (từ đầu tháng 4 đến đầu tháng 5/2024) để đội U23 tham dự AFC U23 Asian Cup Qatar 2024. Bất chấp phản ứng từ các chuyên gia và câu lạc bộ, VPF vẫn giữ tư duy cũ.
Ngày 24/4/2024, câu lạc bộ Hoàng Anh Gia Lai đã gửi công văn kiến nghị VPF tổ chức hội thảo tìm giải pháp, đề xuất giải đấu cao nhất nên đi theo xu hướng chung của các giải chuyên nghiệp châu lục hoặc Thai-League, chỉ dừng lại trong những ngày FIFA Days hoặc các giải đấu chính thức của đội tuyển quốc gia như Asian Cup, AFF Cup.
Tuy nhiên, mùa giải 2023-2024 vẫn bị tạm hoãn 46 ngày để đội U20 tham dự vòng loại U20 châu Á, sau đó tiếp tục dừng thêm 32 ngày cho đội U22 thi đấu SEA Games. Tổng cộng, V-League mùa 2023-2024 đã phải tạm dừng 78 ngày vì các giải trẻ, và còn tiếp tục bị gián đoạn vì giải U23 châu Á. Lịch thi đấu kiểu "nấc cụt" này chỉ có ở bóng đá Việt Nam.
Ảnh hưởng tiêu cực đến các câu lạc bộ và cầu thủ
Cách xếp lịch thi đấu không chỉ ảnh hưởng đến tài chính của các câu lạc bộ (vẫn phải trả lương cho cầu thủ trong thời gian giải tạm ngưng) mà còn khiến cầu thủ phải thi đấu với mật độ dày đặc khi giải khởi động lại. Trong mùa giải 2023-2024, từ ngày 3 đến 26/5, chỉ trong 23 ngày, các đội phải vừa di chuyển vừa đá sáu trận. Mật độ thi đấu dày đặc ảnh hưởng đến chất lượng chuyên môn và khiến cầu thủ dễ chấn thương.
Đáng nói, danh sách đội U23 có 21 cầu thủ thi đấu ở V-League, thuộc 9/14 đội, nhưng chỉ có 3/20 cầu thủ thường xuyên đá chính: Nguyễn Văn Việt, Lê Nguyên Hoàng (Sông Lam Nghệ An) và Nguyễn Thái Sơn (Đông Á Thanh Hóa). Vậy lý do gì để dừng V-League? Câu trả lời chỉ có thể là Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) quá coi trọng thành tích của các đội tuyển trẻ.
So sánh với các nền bóng đá khác
Ở các nước có nền bóng đá mạnh, giải vô địch quốc gia thường có 20 đội, giải hạng dưới có 22 hoặc 24 đội. Thái Lan có 16 đội ở Thai-League 1, 18 đội ở Thai-League 2 và 72 đội ở giải League. Trong khi đó, V-League chỉ có 14 đội, giải hạng Nhất chỉ còn 11 đội mùa 2024-2025 và 12 đội mùa 2025-2026.
Thế giới đánh giá một nền bóng đá dựa vào giải vô địch quốc gia và đội tuyển quốc gia. Nhưng bóng đá Việt Nam lại đi ngược: quá chú trọng thành tích của các đội tuyển trẻ, không coi trọng giải vô địch quốc gia. Trong khi giải quốc gia có mạnh thì đội tuyển quốc gia mới mạnh. Người hâm mộ Việt Nam khó lòng chấp nhận một nền bóng đá bất thường như thế!
