Buffet trong thể thao: Tiện lợi nhưng tiềm ẩn rủi ro dinh dưỡng
Ăn buffet đã trở nên khá phổ biến tại các giải đấu thể thao dành cho vận động viên, nhưng theo các chuyên gia, hình thức này có thể không lý tưởng cho sự phát triển và hiệu suất thi đấu. Bác sĩ dinh dưỡng chuyên khoa II Đỗ Thị Ngọc Diệp, người có kinh nghiệm làm việc với nhiều đội bóng tại Việt Nam, đã chia sẻ những quan sát đáng chú ý từ thực tế.
Vấn đề từ thói quen ăn uống của vận động viên
Bác sĩ Ngọc Diệp kể lại: "Có lần tôi theo dõi bữa ăn buffet của một số vận động viên nữ và nhận thấy họ ăn rất ít. Khi được hỏi, họ giải thích rằng họ sợ béo, trong khi đồ ăn trên bàn luôn thừa mứa. Đó luôn là vấn đề chung của các vận động viên. Ngày nay, nhìn chung vận động viên chuyên nghiệp không bị thiếu ăn, nhưng họ lại thiếu kiến thức về cách ăn uống tốt và ý thức rõ rệt về yếu tố dinh dưỡng." Câu chuyện này được bà kể từ nhiều năm trước, khi còn cộng tác với nhiều đội bóng và trung tâm đào tạo trẻ.
Lời khuyên từ chuyên gia: Tránh buffet cho vận động viên trẻ
Từ những trải nghiệm đó, bác sĩ Ngọc Diệp đưa ra lời khuyên cho các trung tâm đào tạo bóng đá: không nên sử dụng hình thức ăn buffet. Bà giải thích: "Một lần khác, tôi thấy có đội bóng tổ chức ăn buffet hằng ngày cho vận động viên. Đó là điều hết sức sai lầm. Vận động viên trẻ thường ít nhận thức về dinh dưỡng, chỉ thích gì ăn đó. Trong khi vấn đề chính không phải là ăn ngon mà là ăn đúng chất, họ cần một chế độ dinh dưỡng cụ thể hơn là buffet. Họ phải được ấn định ăn những gì, ăn bao nhiêu, và ăn vào lúc nào. Tất cả đều phải tuân theo công thức khoa học." Thật ra, bản thân việc ăn buffet không có gì sai, nhưng vấn đề nằm ở kiến thức dinh dưỡng của vận động viên.
Thực tế áp dụng tại các học viện bóng đá
Quan điểm này được nhiều lãnh đạo học viện bóng đá thừa nhận. Ông Nguyễn Kim Lộc, đại diện Học viện Hoàng Anh Gia Lai - Nutifood, chia sẻ: "Chúng tôi luôn đảm bảo các cầu thủ ăn đúng, ngủ đủ, tập đều. Học viện có bác sĩ dinh dưỡng riêng, nên các em ăn theo thực đơn tự thiết kế và nấu. Chúng tôi cho các em ăn theo món chứ không theo buffet vì các em còn nhỏ sẽ chưa biết ăn đúng cách và đúng chất, thường chỉ lựa món thích ăn."
Giám đốc điều hành Câu lạc bộ Hoàng Anh Gia Lai, ông Nguyễn Tấn Anh, cho biết thêm: với lứa cầu thủ đầu tiên như Tuấn Anh, Công Phượng, Xuân Trường, học viện đã cho ăn buffet trong khoảng 2-3 năm đầu, nhưng sau đó không áp dụng nữa. Hiện tại, chỉ đội một của CLB Hoàng Anh Gia Lai còn ăn buffet, trong khi các đội trẻ ở học viện đều ăn theo món.
Ông Tấn Anh giải thích: "Do khối lượng các em ở các tuyến trẻ rất đông, nếu xếp hàng ăn buffet thì rất lâu. Chưa kể, nhiều em cũng không quen ăn đủ chất, chỉ chọn món thích. Do đó, chúng tôi bàn bạc với đội ngũ bác sĩ dinh dưỡng để quyết định cho ăn theo món, tiện lợi hơn. Các bữa ăn có đầy đủ cá, thịt, trứng, sữa, rau củ, trái cây, đặc biệt là chuối do Hoàng Anh Gia Lai tự trồng."
Yếu tố then chốt: Giấc ngủ và dinh dưỡng toàn diện
Ngoài chế độ ăn, giấc ngủ cũng đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của vận động viên. Điểm chung của những cầu thủ có hình thể cao to trong đội U23 Việt Nam chính là giấc ngủ, một yếu tố đã được chứng minh có liên hệ mật thiết với việc phát triển chiều cao. Kết hợp giữa dinh dưỡng khoa học và nghỉ ngơi hợp lý là chìa khóa để đạt hiệu suất tối ưu trong thể thao.
