Mourinho và di sản ngạo nghễ tại Real Madrid
"Chúng ta không bao giờ yêu một con người cụ thể. Ta chỉ yêu ý niệm mà ta tự tạo ra về người đó". Câu nói này dường như phản ánh chính xác mối quan hệ giữa giới madridismo, chủ tịch Florentino Perez với Jose Mourinho. Họ yêu điều mà vị huấn luyện viên người Bồ Đào Nha từng đại diện trong một giai đoạn khủng hoảng của câu lạc bộ.
Kỷ nguyên của sự phản kháng và kiêu hãnh
Thời kỳ Mourinho dẫn dắt Real Madrid bắt đầu từ những tràng pháo tay ở Bernabeu dành cho Ronaldinho của Barcelona, đến cảnh chính sân vận động ấy bị "hủy diệt" bởi thứ bóng đá nghệ thuật của Pep Guardiola. Mourinho cũng chịu đựng điều đó, nhưng rồi đã đẩy đối thủ của mình tới giới hạn, trước khi giành chiến thắng – điều thổi bùng niềm kiêu hãnh của phần lớn cổ động viên Real Madrid.
HLV người Bồ Đào Nha gắn với hình ảnh ngạo nghễ và cả những cơn thịnh nộ. Ông rời đi, bào mòn bởi chính cuộc thập tự chinh của mình, nhưng rất nhiều di sản ở lại. Hoài niệm không phải lúc nào cũng vì tình yêu, mà đôi khi là vì những gì đã trải qua.
"Saudade" – nỗi hoài niệm kiểu Bồ Đào Nha
"Saudade" – từ mô tả nỗi nhớ nhung da diết, sâu sắc và hoài niệm về một người, địa điểm, sự vật hoặc thời gian đã xa vắng, mang lại cảm giác buồn vui lẫn lộn – là một cảm xúc rất đặc trưng của Bồ Đào Nha. Nó hiện diện rất nhiều trong thơ văn, và giờ đây, trong bối cảnh bóng đá.
Mourinho không liên quan đến nghệ thuật theo cách truyền thống. Ông là "Người đặc biệt", diễn viên vĩ đại nhất của bóng đá, dù giờ chỉ còn là một HLV lớn đang ở mùa đông sự nghiệp. Thực tế, Mourinho không sống những ngày vinh quang nhất sự nghiệp tại Bernabeu, không chỉ vì danh hiệu, mà còn vì cảm giác thuộc về. Mou cảm thấy đúng môi trường ở Premier League, bởi tại Anh ông là nhân vật của mọi vở kịch.
Cuộc nổi dậy chống lại Barcelona
Kỷ nguyên Mourinho ở Madrid không chỉ là thời của những lời nặng nề cho đối thủ hay lối chơi cực đoan, quyết liệt. Đó còn là cuộc nổi dậy chống lại một Barcelona mà ngoài việc thống trị trên sân, còn đặt mình ở vị thế đạo đức cao hơn. Đó là chiến dịch marketing của các giá trị ngoài bóng đá, nơi Mourinho trở thành biểu tượng của sự phản kháng.
Cuộc tái ngộ giữa Real Madrid và Mourinho trong trận lượt đi play-off Champions League (3h ngày 18/2), vài tuần sau khi Benfica chiến thắng ở lượt cuối vòng bảng, gợi lại nỗi hoài niệm của một thời điểm có vài nét tương đồng với lúc người ông đến Bernabeu.
Khủng hoảng và nhu cầu đảo chiều
Khủng hoảng thể thao và sự thống trị của Barcelona mùa trước gợi lên nhu cầu đảo chiều xu thế, dù phải "đặt bom". Đó là điều Mourinho từng nói trước sự vượt trội của "Blaugrana" hơn một thập kỷ trước. Ông đã đặt, và kết quả hiển nhiên khi phá hủy đối thủ, dù không đạt mọi mục tiêu. Tác dụng phụ – hình ảnh CLB suy giảm và chia rẽ – cũng không ít.
Mourinho là lựa chọn duy nhất Real Madrid từng xem xét để thoát khủng hoảng hiện tại bằng một "mourinhito", sau khi sa thải Xabi Alonso – người cũng từng gắn kết mạnh với ông khi còn là cầu thủ. Tuy nhiên, như Alvaro Arbeloa nói trong phát biểu ra mắt: nếu cố bắt chước Mou, ông sẽ thất bại. Trong lĩnh vực của mình, Mourinho là duy nhất.
Nghệ thuật tâm lý và những cuộc chiến
Chúng ta đã thấy Mourinho như vậy trước, trong và sau trận thắng 4-2 của Benfica. Khi tồn tại chênh lệch lớn giữa hai CLB, dù Real Madrid có bất ổn, ông phát huy mọi yếu tố đã làm nên nghệ thuật của riêng mình.
Cú đá xoáy đầu tiên xuất hiện khi ông bày tỏ ngạc nhiên việc những HLV thiếu kinh nghiệm lại được ngồi ghế các CLB lớn, dù tuyên bố Arbeloa là "đứa trẻ của tôi". Cựu hậu vệ không đáp trả, nhưng tâm lý dao động và có nhiều quyết định không chính xác trong trận đấu.
"Đừng tính tôi vào những vở telenovela", Mourinho thẳng thắng khi được hỏi liệu ông có nằm trong các giải pháp thay Xabi Alonso. Quả thực, ông chưa từng nằm trong tranh luận về phương án thay thế, dù vẫn luôn được Perez chú ý. Liên hệ giữa hai người vẫn tồn tại, đôi khi như một cố vấn từ xa.
Thành công sau Mourinho và sự sa sút
Perez tìm thấy thành công sau Mourinho: 3 Champions League của Carlo Ancelotti trong hai nhiệm kỳ, và 3 của Zinedine Zidane. Nhưng cả hai người đều chủ động né tránh những cuộc chiến mà "Người đặc biệt" sẵn sàng lao vào, để bảo vệ chủ tịch và CLB. Họ cũng không theo chủ nghĩa nhị nguyên và chia rẽ – thứ Mourinho từng tạo ra giữa Madridista và "Madridista giả".
Mourinho sa sút hơn kể từ khi rời Real Madrid. Đỉnh cao nhất – Champions League với Porto và Inter – đến trước đó. Ông trở lại vô địch Premier League với Chelsea, nhưng không đạt vinh quang tại điểm đến được chờ đợi Old Trafford, cũng không tìm thấy thời điểm dẫn dắt tuyển Bồ Đào Nha.
Benfica – bến đỗ hiện tại và nguồn cội
Benfica là bến đỗ hiện tại của ông. Mourinho là "Benfiquista" từ trái tim. Đó là CLB nguồn cội, nơi ông trưởng thành. Một hình tượng lớn cho băng ghế đội bóng tạo nhiều dư luận nhất đất nước. Kết quả chưa đến, nhưng vẫn nhiều cảm xúc.
Người hâm mộ Benfica đang chờ đợi phép màu khác, trước khi Mourinho thực sự đặt chân trở lại Bernabeu để một lần nữa gợi lên hoài niệm. Cuộc tái ngộ không chỉ là một trận đấu, mà còn là sự trở lại của những cảm xúc, ký ức và di sản từ một thời kỳ không thể quên trong lịch sử Real Madrid.
