Phút 68 trên sân Toronto, Cristiano Ronaldo thực hiện thành công quả phạt đền, giúp Bồ Đào Nha gỡ hòa 1-1 trước Croatia ở vòng 32 đội World Cup 2026 vào rạng sáng 3/7. Pha lập công này là lần đầu tiên CR7 ghi bàn ở một trận đấu thuộc vòng loại trực tiếp của World Cup.
Bất ngờ với cú sút vào giữa khung thành
Đáng chú ý, trước khi thực hiện cú sút áp lực này, thống kê trong 5 quả phạt đền gần nhất cho thấy Ronaldo có 4 lần chọn sút sát cột dọc bên trái và một lần sút về bên phải. Tuy nhiên, siêu sao người Bồ Đào Nha lần này lại khiến thủ môn Dominik Livakovic bất ngờ với một cú sút thẳng vào giữa khung thành.
Mạo hiểm nhưng hợp lý
Thực tế, lựa chọn góc sút của Ronaldo không hẳn là vô lý. Livakovic đã chọn đổ người về hướng góc sút ưu thích của Ronaldo, minh chứng cho thấy ban huấn luyện Croatia đã nghiên cứu rất kỹ thói quen sút phạt đền của đối thủ. Tờ Guardian trích dẫn một bài báo năm 2009 phân tích 311 quả phạt đền từ nhiều giải đấu chuyên nghiệp trên thế giới cho thấy những cú sút vào giữa khung thành ít có khả năng bị cản phá hơn so với những cú sút hướng sang các góc. Số liệu thống kê tại Ngoại hạng Anh từ Opta cho thấy việc sút vào góc thấp bên trái có tỷ lệ thành công là 77,2%, còn bên phải là 80%. Trong khi đó, những cú sút nhắm vào trung tâm và hướng đến góc cao có tỷ lệ thành công là 97,8%.
Thủ môn thường đổ người sang hai bên
Với tốc độ của những quả phạt đền, thủ môn hiếm khi có thể chờ đợi và phản ứng theo hướng cú đá. Thay vào đó, họ đoán hướng dựa trên ngôn ngữ cơ thể và hiểu biết về quả phạt đền trong quá khứ của đối phương. Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng các thủ môn thường buộc phải lao sang trái hoặc phải. Thống kê cho thấy, mặc dù có đến gần 1/3 số quả phạt đền được thực hiện nhắm vào giữa khung thành, các thủ môn hiếm khi chọn đứng im để bắt (6,3%) mà hầu hết đổ người sang trái (44,4%) hoặc phải (49,3%). Điều này xuất phát từ việc người gác đền muốn chứng tỏ họ đang cố gắng cứu bóng.
Rủi ro khi sút vào giữa tại World Cup
Tuy nhiên, tại World Cup, những cú sút vào giữa khung thành vẫn khá mạo hiểm. Theo thống kê, nếu sút hơi chếch về bên phải, chỉ có khoảng 50% tỷ lệ thành công. Với góc sút sệt chếch về bên phải ở giữa khung thành, có 11 cầu thủ thực hiện nhưng chỉ thành công 6 lần (54,5%).
Yếu tố tạo nên quả phạt đền hoàn hảo
Theo tác giả John Wesson trong cuốn The Science of Soccer, nếu tính đến lực cản không khí, một quả bóng đi với vận tốc khoảng 35,7 m/s hướng vào góc cao khung thành, về lý thuyết có thể đánh bại thủ môn từ cự ly 32 m. Khi bóng đi với tốc độ này, thủ môn chỉ có khoảng 1/3 giây để cản phá, đồng nghĩa với việc chỉ có duy nhất một cách cứu thua là phải đoán đúng hướng trước khi đổ người. Đó là lý do phần lớn thủ môn tại World Cup chọn cách đổ người theo tính toán từ số liệu có sẵn.
Dữ liệu và sự thay đổi chiến thuật
Trong nhiều năm qua, người châu Âu xây dựng ngân hàng dữ liệu khổng lồ về các tình huống cố định. Từ phần mềm phân tích video đến trí tuệ nhân tạo, mọi thông tin đều được số hóa nhằm giúp thủ môn có cẩm nang ra quyết định. Chỉ cần có tài khoản Opta trả phí, các đội bóng dễ dàng biết được ai thích sút chân trái, chân phải, đá luân lưu thế nào. Đó có thể là lý do Ronaldo quyết định đổi góc sút. Tuy nhiên, việc thay đổi này cũng là một canh bạc. Ở loạt sút giữa Hà Lan và Morocco, Quinten Timber cũng chọn đổi góc sút ngay khi thấy thủ thành Yassine Bono di chuyển trước về hướng đá yêu thích. Kết quả, cầu thủ Hà Lan đã đưa bóng đi trượt khung thành. The Athletic nhận định rằng việc không nhất quán với hướng đá ban đầu, cố gắng thêm quá nhiều sự tinh tế hoặc chuyển động trong quá trình chạy đà thường khiến cầu thủ có khả năng đá hỏng cao.
