HLV Thomas Tuchel thừa nhận độ cao hơn 2.200 m của sân Azteca là bất lợi mà tuyển Anh gần như không thể khắc phục trong quãng nghỉ ngắn ngủi giữa hai trận đấu tại World Cup 2026. Sau chiến thắng thuyết phục trước CHDC Congo, 'Tam sư' sẽ hành quân đến Mexico City để đối đầu chủ nhà ở vòng 16 đội.
Lợi thế sân nhà khủng khiếp của Mexico
Sân Azteca nằm ở độ cao khoảng 2.222-2.240 m so với mực nước biển, cao gần gấp rưỡi đỉnh Ben Nevis - ngọn núi cao nhất Vương quốc Anh. Đây là một trong những 'pháo đài bất khả xâm phạm' nhất thế giới: trong 89 trận chính thức trên sân nhà, Mexico chỉ thua hai trận và từng trải qua chuỗi 13 năm bất bại. Đáng chú ý, chưa đội tuyển từng vô địch World Cup nào có thể đánh bại Mexico tại Azteca trong 10 lần đối đầu.
Cựu danh thủ Paul Merson nhận định: 'Nếu trận đấu diễn ra ở bất kỳ nơi nào khác, tôi tin Anh sẽ thắng. Không có cầu thủ Mexico nào đủ sức chen chân vào đội hình tuyển Anh hiện tại. Nhưng ở độ cao hơn 2.200 m thì mọi chuyện hoàn toàn khác.'
Tác động sinh lý lên cầu thủ
Theo tiến sĩ Neil Maxwell, chuyên gia sinh lý môi trường tại Đại học Brighton (Anh), ở độ cao như Azteca, áp suất khí quyển thấp khiến oxy khó đi vào máu hơn. 'Áp suất không còn đủ để đẩy lượng oxy cần thiết vào các tế bào hồng cầu. Tim phải đập nhanh hơn và nhịp thở tăng lên, nhưng khả năng bù trừ có giới hạn,' ông nói. Điều này tạo áp lực lớn lên hệ tim mạch, khiến cảm giác kiệt sức có thể xuất hiện ngay từ hiệp một.
Tiến sĩ Rebecca Neal, chuyên gia khoa học thể thao tại Đại học Bournemouth, cho biết các nghiên cứu ghi nhận tổng quãng đường di chuyển trong trận giảm 3-9%, số lần chạy tốc độ cao giảm tới 21%. Nhóm chịu ảnh hưởng nhiều nhất là các tiền vệ - những người phải liên tục di chuyển, tham gia cả tấn công lẫn phòng ngự.
Không khí loãng ảnh hưởng đến bóng
Giáo sư Barton Smith, chuyên gia cơ học và kỹ thuật hàng không tại Đại học Bang Utah (Mỹ), giải thích mật độ không khí ở Mexico City thấp hơn khoảng 25% so với mực nước biển, khiến lực cản giảm và bóng bay nhanh hơn. Hiệu ứng Magnus tạo độ cong cho đường bóng cũng suy yếu, khiến các cú sút hay đường chuyền tinh tế khó thực hiện hơn.
Thời gian thích nghi không đủ
Tuyển Anh chỉ có khoảng hai ngày ở Mexico City và ba ngày nghỉ giữa hai trận đấu. Tiến sĩ Neal nhấn mạnh việc tập luyện ở độ cao cần chương trình chuẩn bị kéo dài nhiều tuần. Tiến sĩ Maxwell bác bỏ quan niệm cho rằng cơ thể có thể 'chịu đựng' độ cao trong 24 giờ đầu: 'Ngay khi bước vào môi trường thiếu oxy, cơ thể đã bắt đầu phản ứng. Chỉ trong khoảng sáu giờ, các cầu thủ đã có thể cảm nhận rõ những tác động.'
Ở độ cao 2.240 m, nguy cơ mắc bệnh độ cao nghiêm trọng không lớn, nhưng người chưa thích nghi có thể gặp đau đầu, chóng mặt hoặc rối loạn giấc ngủ.
Mexico quen sân, Anh hiếm khi đá vùng cao
Mexico đã quen với điều kiện vùng cao sau nhiều năm tập luyện và thi đấu tại Mexico City. Tại World Cup năm nay, họ đã chơi ba trận trên sân Azteca, đánh bại Nam Phi, CH Czech và Ecuador. Trong khi đó, tuyển Anh rất hiếm khi thi đấu ở độ cao tương tự. Lần gần nhất họ chơi trên độ cao hơn 2.100 m cũng là tại Azteca, ở trận tứ kết World Cup 1986 gặp Argentina - nơi Diego Maradona ghi hai bàn thắng nổi tiếng.
Theo tiến sĩ Neal, các nghiên cứu cho thấy đội bóng quen vùng cao thường ghi nhiều bàn hơn và để thủng lưới ít hơn. Mỗi chênh lệch 1.000 m về độ cao có thể mang lại cho đội chủ nhà lợi thế tương đương nửa bàn thắng, tác động rõ rệt hơn trong hiệp hai khi đối thủ xuống sức.
