Trong 6 tháng đầu đời, giấc ngủ, dinh dưỡng và thói quen sinh hoạt đóng vai trò quyết định giúp trẻ phát triển trí não, tăng chiều cao và nâng cao sức đề kháng nếu được chăm sóc đúng cách. Bác sĩ Trương Hữu Khanh, nguyên Trưởng khoa Nhiễm - Thần kinh, Bệnh viện Nhi Đồng 1 (TP.HCM), nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thiết lập nhịp sinh học ổn định ngay từ những tháng đầu tiên.
Giấc ngủ và khung giờ vàng
Theo bác sĩ Khanh, trẻ sơ sinh cần ngủ từ 16 đến 18 giờ mỗi ngày. Đây không chỉ là thời gian nghỉ ngơi mà còn là lúc não bộ phát triển mạnh mẽ, cơ thể tiết hormone tăng trưởng. Đặc biệt, khoảng thời gian từ 21h đến 3h sáng được xem là “khung giờ vàng” giúp trẻ phát triển chiều cao và tăng cường miễn dịch. Nếu bỏ lỡ hoặc ngủ không sâu trong giai đoạn này, trẻ có thể bị ảnh hưởng đến tăng trưởng về sau.
Bác sĩ Khanh lưu ý: “Không phải ngủ càng nhiều càng tốt. Trẻ cần ngủ đúng giờ, ngủ sâu và có nhịp sinh học ổn định”.
Dinh dưỡng và cữ bú
Song song với giấc ngủ, việc bú đủ cữ đóng vai trò quan trọng. Trong tháng đầu, trẻ cần bú khoảng 8 lần/ngày. Khi lớn hơn, nếu bú đủ ban ngày, trẻ có thể ngủ xuyên đêm mà không cần đánh thức. Cha mẹ không nên vì thấy con ngủ mà bỏ qua cữ bú, nhất là ở giai đoạn sơ sinh. Ngược lại, khi trẻ đã bú đủ, tăng cân tốt thì có thể để trẻ ngủ tự nhiên vào ban đêm.
Thói quen sinh hoạt khoa học
Một sai lầm phổ biến là để trẻ ngủ ngày - thức đêm kéo dài. Theo bác sĩ Khanh, trẻ sơ sinh chưa phân biệt ngày đêm nên cần được “dạy” từ sớm. Phụ huynh nên tạo lịch sinh hoạt rõ ràng: Ban ngày cho bú, chơi; ban đêm giảm ánh sáng, hạn chế tương tác để trẻ hiểu đó là thời gian ngủ. Khi cho bú đêm, không nên nói chuyện hay chơi với trẻ để tránh kích thích khiến trẻ tỉnh táo.
Giấc ngủ trưa giúp trẻ hồi phục năng lượng, nhưng không nên kéo dài quá lâu vì dễ làm rối loạn giấc ngủ ban đêm. Phụ huynh cần quan sát dấu hiệu buồn ngủ để cho trẻ ngủ đúng lúc. Ngoài ra, không gian ngủ cần yên tĩnh, thoáng mát, ánh sáng phù hợp. Trẻ nhỏ nên nằm ngửa, gối thấp để đảm bảo an toàn.
Nền tảng phát triển lâu dài
Theo bác sĩ Khanh, 6 tháng đầu đời là giai đoạn quyết định nền tảng phát triển lâu dài. Một đứa trẻ ngủ đúng giờ, bú đủ, sinh hoạt điều độ sẽ có lợi thế về chiều cao, trí não và sức đề kháng. Không chỉ ngủ nhiều, mà phải ngủ đúng và đủ. Kết hợp với dinh dưỡng hợp lý và thói quen sinh hoạt khoa học, trẻ sẽ phát triển toàn diện hơn.
Ngoài ra, cuốn sách “Ăn chuẩn ít bệnh” của tác giả Hạ Manh, dựa trên kinh nghiệm điều trị hơn 10.000 ca bệnh, cung cấp kiến thức hữu ích về dinh dưỡng để xây dựng chế độ ăn hợp lý, hỗ trợ tăng trưởng chiều cao và sức khỏe tổng thể cho trẻ.
