Bộ Y tế đề xuất tăng mức trợ cấp xã hội lên 600.000 đồng mỗi tháng
Bộ Y tế hiện đang tiến hành dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 20/2021/NĐ-CP ngày 15/3/2021 của Chính phủ, quy định chính sách trợ giúp xã hội đối với các đối tượng bảo trợ xã hội. Nghị định này đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 76/2024/NĐ-CP ngày 1/7/2024. Theo đánh giá của Bộ Y tế, mức chuẩn trợ giúp xã hội hiện nay vẫn còn rất thấp, chưa đảm bảo được mức sống tối thiểu và thiếu tính tương đồng với các chính sách khác như bảo hiểm xã hội, giảm nghèo hay ưu đãi người có công.
Mức trợ cấp thấp và tác động đến đời sống
Cụ thể, mức chuẩn 500.000 đồng/tháng hiện chỉ tương đương với 22,7% chuẩn nghèo nông thôn và 17,8% chuẩn nghèo đô thị theo quy định mới tại Nghị định số 351/2025/NĐ-CP. Chuẩn nghèo khu vực nông thôn được quy định là 2.200.000 đồng/tháng, trong khi khu vực đô thị là 2.800.000 đồng/tháng. Trong bối cảnh chỉ số giá tiêu dùng CPI giai đoạn 2024-2026 dự kiến tăng bình quân hơn 3,5% mỗi năm, với mức tăng gần 12% sau ba năm, đặc biệt là nhóm hàng lương thực tăng nhanh, việc giữ nguyên mức trợ cấp xã hội và trợ cấp hưu trí xã hội đang khiến đời sống của các đối tượng thụ hưởng ngày càng khó khăn.
Khoảng trống trong hệ thống chính sách
Bên cạnh đó, hệ thống chính sách hiện nay vẫn còn tồn tại những khoảng trống lớn về các định mức chi phí sinh hoạt, chăm sóc và nuôi dưỡng đối với đối tượng bảo trợ xã hội. Cụ thể, chưa có quy định đồng bộ về định mức chi phí sinh hoạt chi tiết, bao gồm các khoản như trang phục, đồ dùng cá nhân, chăm sóc sức khỏe, học tập, phục hồi chức năng và vui chơi giải trí. Ngoài ra, còn thiếu các định mức về đầu tư hạ tầng, sửa chữa và mua sắm trang thiết bị chuyên dụng cho các cơ sở trợ giúp xã hội, nhằm phục vụ công tác chăm sóc, điều trị và phục hồi chức năng.
Sự thiếu hụt các căn cứ pháp lý này dẫn đến tình trạng phân bổ ngân sách giữa các địa phương và cơ sở không thống nhất, gây khó khăn trực tiếp cho công tác lập dự toán và quyết toán. Việc bổ sung các định mức này là yêu cầu cấp thiết để chuẩn hóa điều kiện chăm sóc tối thiểu, nâng cao chất lượng phục hồi chức năng và hỗ trợ đối tượng bảo trợ xã hội hòa nhập cộng đồng.
Đề xuất tăng trợ cấp và điều chỉnh chính sách
Để đáp ứng kịp thời yêu cầu cấp bách về an sinh xã hội mà không làm gián đoạn việc thực thi các chính sách hiện hành, Bộ Y tế đề xuất ban hành Nghị định sửa đổi, bổ sung các nội dung còn bất cập tại các Nghị định số 20/2021/NĐ-CP, Nghị định số 76/2024/NĐ-CP và Nghị định số 176/2025/NĐ-CP. Trong đó, một đề xuất quan trọng là tăng mức chuẩn trợ giúp xã hội và trợ cấp hưu trí xã hội từ 500.000 đồng/tháng lên 600.000 đồng/tháng, tương đương mức tăng 20%.
Theo Bộ Y tế, mức chuẩn 500.000 đồng/tháng hiện là mức thấp nhất trong hệ thống an sinh xã hội. Nếu chỉ điều chỉnh tăng 8% lên 540.000 đồng/tháng, mức trợ cấp này vẫn chưa đạt tới 25% chuẩn nghèo nông thôn và chưa đầy 20% chuẩn nghèo đô thị. Việc nâng lên 600.000 đồng/tháng sẽ giúp tỷ lệ đáp ứng chuẩn nghèo tăng lên đáng kể, đạt 27,3% chuẩn nghèo nông thôn và 21,4% chuẩn nghèo đô thị.
Phương án này cụ thể hóa tinh thần Hiến pháp về quyền được bảo đảm an sinh xã hội, giúp đối tượng đủ khả năng chi trả các nhu cầu thiết yếu và góp phần thu hẹp khoảng cách giữa các nhóm chính sách an sinh. Dự thảo cũng điều chỉnh lại một số nhóm đối tượng người cao tuổi đang hưởng trợ cấp xã hội để chuyển sang diện hưởng trợ cấp hưu trí xã hội theo quy định mới, qua đó phân định rõ hơn các chính sách trong hệ thống.
Điều chỉnh điều kiện hưởng trợ cấp
Bên cạnh đó, điều kiện hưởng trợ cấp đối với người cao tuổi được sửa đổi theo hướng xem xét cả khả năng thực tế của người có nghĩa vụ phụng dưỡng, thay vì chỉ căn cứ vào yếu tố có hay không có người phụng dưỡng. Điều này nhằm đảm bảo tính công bằng và không để bỏ sót đối tượng nào, hướng tới mục tiêu không ai bị bỏ lại phía sau.
Tùy theo khả năng cân đối của ngân sách, tốc độ tăng giá tiêu dùng và tình hình đời sống của đối tượng bảo trợ xã hội, cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét và điều chỉnh tăng mức chuẩn trợ giúp xã hội cho phù hợp, đồng thời bảo đảm tương quan chính sách đối với các đối tượng khác.
Việc tập trung sửa đổi, bổ sung các nội dung bất cập này sẽ giúp sớm hoàn thiện hành lang pháp lý, tháo gỡ khó khăn cho các địa phương trong công tác áp dụng và tổ chức thực hiện, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ và nâng cao hiệu quả thực thi chính sách trợ giúp xã hội trong tình hình mới.
