Công an tỉnh Phú Thọ vừa đưa ra cảnh báo về những nguy cơ mất an toàn đối với người già và trẻ em khi sử dụng điện thoại thông minh và internet. Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, điện thoại thông minh và mạng xã hội đã trở thành công cụ quen thuộc, nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro, đặc biệt với những nhóm đối tượng còn hạn chế kỹ năng nhận diện và phòng tránh lừa đảo.
Thực trạng đáng lo ngại
Trẻ em ngày nay tiếp cận internet từ rất sớm qua các nền tảng mạng xã hội, trò chơi trực tuyến và ứng dụng giải trí. Trong khi đó, nhiều người cao tuổi cũng bắt đầu sử dụng điện thoại thông minh để liên lạc, cập nhật thông tin và thực hiện giao dịch trực tuyến. Tuy nhiên, do thiếu kiến thức và kỹ năng bảo vệ bản thân trên môi trường số, họ đang trở thành mục tiêu của tội phạm công nghệ cao.
Đối với trẻ em, tâm lý tò mò, ham khám phá khiến các em dễ bị thu hút bởi quảng cáo hấp dẫn, chương trình nhận quà miễn phí hoặc lời mời tham gia trò chơi, cuộc thi trên mạng. Các đối tượng xấu lợi dụng điều này để dụ dỗ trẻ truy cập đường link giả mạo, tải ứng dụng chứa mã độc hoặc cung cấp thông tin cá nhân. Nhiều trường hợp trẻ vô tình để lộ thông tin tài khoản, mật khẩu, tạo điều kiện cho tội phạm chiếm đoạt tài sản.
Đối với người cao tuổi, việc hạn chế tiếp cận công nghệ khiến họ dễ trở thành nạn nhân của các cuộc gọi giả danh cơ quan chức năng, ngân hàng, nhân viên viễn thông hoặc người thân đang gặp khó khăn cần chuyển tiền gấp. Các đối tượng thường sử dụng hình thức tinh vi như gửi đường link giả mạo, yêu cầu cài đặt ứng dụng lạ, cung cấp mã xác thực hoặc thông tin tài khoản ngân hàng nhằm chiếm đoạt tài sản.
Biện pháp phòng ngừa
Để chủ động phòng ngừa, mỗi gia đình cần nâng cao nhận thức về an toàn thông tin, tăng cường quản lý việc sử dụng thiết bị điện tử đối với trẻ em và thường xuyên hướng dẫn người cao tuổi nhận diện các thủ đoạn lừa đảo mới. Không nên giao điện thoại có liên kết tài khoản ngân hàng, ví điện tử hoặc lưu sẵn thông tin thanh toán cho những người chưa đủ khả năng tự bảo vệ trên môi trường mạng.
Đồng thời, cần nhắc nhở các thành viên trong gia đình tuyệt đối không truy cập đường link lạ, không cung cấp thông tin cá nhân, mật khẩu, mã OTP cho bất kỳ ai dưới mọi hình thức. Bên cạnh các biện pháp kỹ thuật, việc xây dựng môi trường sinh hoạt lành mạnh cũng đóng vai trò quan trọng. Đối với trẻ em, cần khuyến khích tham gia các hoạt động thể thao, văn hóa, học tập kỹ năng sống để hạn chế thời gian sử dụng thiết bị điện tử. Đối với người cao tuổi, việc tham gia các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao và sinh hoạt cộng đồng sẽ góp phần nâng cao đời sống tinh thần, tăng cường khả năng tiếp cận thông tin chính thống, từ đó nâng cao cảnh giác trước các thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng.
Mỗi gia đình cần xác định rằng việc bảo vệ trẻ em và người cao tuổi trên môi trường số không chỉ là trách nhiệm của riêng cá nhân mà còn là giải pháp quan trọng góp phần phòng ngừa tội phạm, bảo đảm an ninh, an toàn trên không gian mạng và giữ gìn cuộc sống bình yên cho mỗi gia đình và toàn xã hội.
