Thái Nguyên: Dự án tái định cư vùng thiên tai chậm tiến độ, người dân đối mặt nguy cơ ngập lụt
Các cơ quan chức năng tại tỉnh Thái Nguyên đang được yêu cầu khẩn trương tháo gỡ vướng mắc và đẩy nhanh tiến độ các dự án tái định cư nhằm bảo đảm an toàn, ổn định đời sống cho người dân vùng thiên tai. Tình trạng chậm trễ trong việc triển khai các công trình này đang khiến hàng trăm hộ gia đình phải đối mặt với nguy cơ ngập lụt và sạt lở đất, đặc biệt là khi mùa mưa bão năm 2026 đang cận kề.
Thôn Kim Vân: Ngập sâu hàng chục mét, dự án tái định cư ì ạch
Nằm trong thung lũng, bao quanh bởi đồi núi giữa Khu dự trữ thiên nhiên Kim Hỷ, thôn Kim Vân thuộc xã Văn Lang thường xuyên chịu cảnh ngập lụt mỗi khi có mưa to kéo dài. Gần 40 hộ dân tại đây đã phải hứng chịu đợt mưa lũ lớn cuối năm 2025, khi nhà cửa bị ngập sâu hàng chục mét trong nhiều ngày, buộc họ phải sơ tán, dựng lán tạm bợ để sinh sống.
Cuối năm 2025, lãnh đạo tỉnh Thái Nguyên đã chỉ đạo xây dựng khu tái định cư tại khu vực Lũng Câu, với tổng mức đầu tư khoảng 30,3 tỷ đồng. Khu vực này có địa hình đồi thấp, rộng khoảng 4ha, cách nơi thường xuyên ngập lụt khoảng 2km, hứa hẹn mang lại điều kiện sinh sống lâu dài và thuận lợi cho sản xuất. Tuy nhiên, dự án đến nay vẫn rất chậm, chỉ dừng ở bước điều chỉnh quy hoạch.
Đại diện chủ đầu tư là Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông và nông nghiệp phía bắc tỉnh Thái Nguyên cho biết, khó khăn lớn nhất là thủ tục chuyển mục đích sử dụng rừng và xử lý tài sản trên đất rừng, cùng với việc chưa được bố trí vốn đầy đủ. Sự chậm trễ này khiến người dân thôn Kim Vân có nguy cơ phải đối mặt với cảnh ngập lụt dài ngày trong mùa mưa bão sắp tới.
Thôn Khuổi Luông: Sạt trượt đe dọa tính mạng, dự án giải ngân chậm
Tại thôn Khuổi Luông, xã Ba Bể, 38 hộ đồng bào dân tộc Dao sinh sống trong tình trạng nguy hiểm khi phần lớn nhà ở nằm ven sườn núi với địa chất không ổn định. Ông Bàn Văn Dất, Trưởng thôn Khuổi Luông, chia sẻ: “Tình trạng sạt trượt đã xảy ra nhiều năm qua, đặc biệt nghiêm trọng trong các đợt mưa lớn gần đây, uy hiếp trực tiếp đến tính mạng người dân. Chúng tôi rất mong có khu dân cư mới để chuyển đến, bảo đảm an toàn.”
Năm 2024, thôn này được đầu tư dự án bố trí dân cư vùng thiên tai cấp bách với tổng mức đầu tư 48,6 tỷ đồng, yêu cầu hoàn thành và giải ngân toàn bộ vốn trước ngày 31/12/2025. Tuy nhiên, đến hết năm 2025, dự án mới giải ngân được khoảng 29,8 tỷ đồng, không đạt tiến độ. Khu tái định cư vẫn ngổn ngang, chưa có hạng mục kỹ thuật nào hoàn thành, trong khi gần 40 hộ dân tiếp tục sống trong lo âu.
Nguyên nhân chính do năm 2025, địa bàn liên tục xảy ra mưa lớn, lũ lụt và sạt lở diện rộng, làm hư hỏng vật tư, thiết bị. Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, dự án được bàn giao cho Ủy ban nhân dân xã Ba Bể làm chủ đầu tư, nhưng tiến độ vẫn rất chậm. Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Ba Bể Nguyễn Đức Dũng cho biết, dự án đã hết thời gian thực hiện từ năm 2026, và nếu không được kéo dài, nguồn vốn chưa giải ngân sẽ phải hoàn trả ngân sách Trung ương.
Nhiều dự án khác cũng chậm trễ, tỉnh đề xuất kéo dài thời gian
Trên địa bàn các xã Chợ Rã, Nam Cường và Quảng Bạch, ba dự án bố trí dân cư cấp bách khác đang triển khai dang dở, với tổng mức đầu tư khoảng 124 tỷ đồng. Đến hết năm 2025, mới giải ngân được khoảng 75,4 tỷ đồng, và từ năm 2026, các dự án này không thể tiếp tục vì hết thời gian thực hiện.
Để khắc phục, ngày 31/12/2025, Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên đã ban hành văn bản đề nghị các bộ, ngành liên quan báo cáo Chính phủ cho phép kéo dài thời gian thực hiện và giải ngân đến hết ngày 30/6/2026, nhằm bảo đảm hiệu quả đầu tư và an toàn cho người dân.
Chỉ đạo khẩn cấp từ tỉnh ủy
Trước tình hình này, ngày 1/4 vừa qua, Thường trực Tỉnh ủy Thái Nguyên đã ban hành văn bản chỉ đạo các cơ quan chức năng khẩn trương rà soát toàn diện các dự án trên địa bàn toàn tỉnh. Mục tiêu là làm rõ tiến độ, khối lượng thực hiện và tỷ lệ giải ngân, đồng thời tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn về quy hoạch, đất đai, thủ tục đầu tư và nguồn lực.
Văn bản cũng đề xuất điều chỉnh tiến độ và cơ chế thực hiện nếu cần thiết, tăng cường kiểm tra, giám sát, và làm rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan. Mục tiêu cuối cùng là đẩy nhanh thi công, giải ngân, và hoàn thành các dự án trước mùa mưa năm 2026.
Trước mắt, các địa phương được yêu cầu khẩn trương đánh giá mức độ nguy hiểm tại các khu vực sạt lở, chủ động triển khai phương án di dời và bố trí nơi ở tạm đảm bảo điều kiện sinh hoạt tối thiểu. Tuyệt đối không để người dân tiếp tục sinh sống trong các khu vực mất an toàn.
