Hà Nội có tới 231 chợ cóc, điểm kinh doanh tự phát trên địa bàn 52 xã, phường. Những khu chợ này từ lâu đã ăn sâu vào thói quen tiêu dùng của người dân. Tuy thuận tiện cho cả người bán lẫn người mua, nhưng hoạt động của chợ cóc thường lấn chiếm vỉa hè, lòng đường, gây ô nhiễm môi trường và làm mất mỹ quan đô thị. Bên cạnh đó, vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm không bảo đảm cũng trở thành nỗi lo thường trực với cả người dân lẫn cơ quan chức năng.
Quyết liệt lập lại kỷ cương đô thị
Triển khai Kế hoạch số 373/KH-UBND ban hành ngày 26/12/2025 của Ủy ban nhân dân thành phố, đến nay, với sự ra quân đồng bộ, kiểm soát chặt chẽ của lực lượng chức năng và chính quyền các xã, phường, gần 80% số chợ cóc, điểm kinh doanh tự phát đã được giải tỏa. Sự quyết liệt của chính quyền đô thị các cấp mang đến những chuyển biến rõ rệt.
Chị Nguyễn Thanh Huyền, cư dân chung cư HH Linh Đàm (phường Hoàng Liệt) cho biết, trước đây, khu chợ tạm dưới chân tòa nhà với hơn 110 ki-ốt lấn chiếm gần hết lòng đường, vỉa hè, khiến giao thông khu vực này luôn lộn xộn. “Mỗi chiều về, đường vốn đã đông lại tắc cứng do họp chợ, chúng tôi di chuyển rất vất vả. Bây giờ chợ giải tỏa rồi, đường thông thoáng, không vương vãi rác, sạch sẽ hơn trước rất nhiều. Vậy nên phải đi xa hơn một chút để mua đồ ăn thức uống, chúng tôi vẫn thấy mừng”, chị Huyền chia sẻ.
Xử phạt nghiêm, camera AI giám sát hiệu quả
Thượng tá Bùi Nhật Quang, Trưởng phòng Tham mưu, Công an Thành phố Hà Nội cho biết, từ ngày 23/4 đến 5/5, các lực lượng chức năng đã tổ chức hơn 1.000 lượt tuần tra, kiểm tra; xử phạt hơn 2.200 trường hợp vi phạm hành chính với số tiền trên 1,15 tỷ đồng; “phạt nguội” hơn 1.100 trường hợp, thu hơn 557 triệu đồng. Trật tự, mỹ quan đô thị được bảo đảm, hệ thống camera AI phát huy hiệu quả trong công tác giám sát tình hình địa bàn, không để xảy ra tình trạng dẹp chợ cóc chỗ này lại “mọc” ra chỗ khác.
Tiểu thương loay hoay tìm kế sinh nhai
Là người bán hoa quả nhiều năm tại chợ cóc trên phố Hoa Bằng (phường Cầu Giấy), anh Trần Văn Hùng tâm sự: “Lúc đầu nghe phường xuống vận động dẹp điểm bán hàng bao lâu nay, vợ chồng tôi lo mất ăn mất ngủ. Nhưng chủ trương chung thì vẫn phải chấp hành. Giờ tôi đã thuê tạm một gian nhỏ để bán cầm cự, mà cũng tìm tòi học cách bán hàng qua mạng để duy trì thu nhập”.
Tuy nhiên, không phải tiểu thương nào cũng tự tìm được cách thích nghi như anh Hùng. Ông Tô Anh Tuấn, Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Hà Nội cho rằng, những người yếu thế trong xã hội cần được hỗ trợ để bảo đảm sinh kế.
Giải pháp căn cơ: Xây mới và cải tạo chợ
Xác định vấn đề sinh kế của các tiểu thương là gốc rễ để xóa bỏ chợ tạm, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội đã ban hành Kế hoạch số 117/KH-UBND về Phát triển và Quản lý chợ trên địa bàn giai đoạn 2026-2030. Theo đó, từ nay đến hết năm 2030, Hà Nội sẽ xây mới 108 chợ, trong đó có 2 chợ đầu mối; đồng thời cải tạo, nâng cấp 118 chợ. Đây là giải pháp căn cơ để vừa đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của người dân, vừa bảo đảm không gian buôn bán lâu dài cho các tiểu thương.
Ông Vũ Đức Quỳnh, Phó trưởng Phòng Quản lý thương mại, Sở Công thương Hà Nội cho biết, Sở đã tham mưu Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội ra văn bản chỉ đạo Ủy ban nhân dân các xã, phường giải tỏa chợ cóc, điểm kinh doanh tự phát theo nguyên tắc “kỷ cương nhưng thấu tình, đạt lý, lấy sự ổn định sinh kế lâu dài của người dân làm thước đo hiệu quả”.
Kỳ vọng vào sự linh hoạt của chính quyền cơ sở
Nhiều kỳ vọng của tiểu thương đang được gửi gắm. Theo đó, tùy đặc điểm tình hình cụ thể, mong sao chính quyền cơ sở vận dụng mô hình quản lý linh hoạt, phù hợp đặc thù an sinh để chủ động rà soát, sắp xếp tiểu thương vào các vị trí kinh doanh còn trống tại chợ chính quy hoặc thiết lập các điểm kinh doanh tạm thời có kiểm soát, quản lý để bảo đảm đời sống nhân dân.
