Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết, thành phố sẽ chọn hai xã nằm cạnh nhau với tổng quy mô dân số khoảng 700.000 người để thí điểm mô hình xã xã hội chủ nghĩa (XHCN) và dự kiến triển khai từ tháng 9/2026. Thông tin được ông đưa ra tại hội thảo khoa học với chủ đề “Xây dựng xã, phường xã hội chủ nghĩa trong kỷ nguyên phát triển mới - Những vấn đề lý luận và thực tiễn”, do Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức chiều 21/5.
Mục tiêu của Đề án thí điểm
Ông Vũ Đại Thắng nhấn mạnh, việc xây dựng thí điểm mô hình xã, phường XHCN nhằm cụ thể hóa và hiện thực hóa bản chất tốt đẹp của chế độ xã hội chủ nghĩa ngay từ cấp cơ sở gần dân nhất. Mọi chính sách và hoạt động đều hướng tới người dân, vì hạnh phúc của nhân dân, bảo đảm công bằng, tiến bộ và không để ai bị bỏ lại phía sau. Đồng thời, Đề án góp phần xây dựng Thủ đô Hà Nội trở thành hình mẫu tiêu biểu về phát triển toàn diện, văn minh, hiện đại, nơi các giá trị văn hiến được gìn giữ và phát huy, đúng tinh thần xây dựng Thủ đô kiểu mẫu mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đặt nền móng.
Nguyên tắc lựa chọn địa bàn thí điểm
Theo ông Vũ Đại Thắng, việc lựa chọn địa bàn thí điểm dựa trên một số nguyên tắc: bảo đảm cân đối giữa tính đại diện và tính khả thi; không chọn địa bàn quá đặc thù hoặc quá khó khăn; ưu tiên địa bàn có điều kiện triển khai đồng bộ các nội dung của Đề án, đặc biệt là khả năng tổ chức lại không gian phát triển; bảo đảm sự lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt của cấp ủy, chính quyền địa phương, có cam kết chính trị cao trong tổ chức thực hiện.
Địa bàn thí điểm được chọn phải có điều kiện tổ chức không gian phát triển, còn nhiều dư địa phát triển; có vị trí tương đối độc lập, thuận lợi kết nối với các trục giao thông chính, hành lang xanh, hệ thống sông hồ và các không gian chức năng liên quan để bảo đảm tính khả thi và khả năng nhân rộng mô hình.
Lãnh đạo UBND TP Hà Nội nhấn mạnh, việc chọn địa bàn thí điểm không chỉ dựa trên điều kiện hiện có mà còn chú trọng yếu tố động, đặc biệt là năng lực lãnh đạo, tổ chức thực hiện và mức độ sẵn sàng đổi mới của hệ thống chính trị cơ sở. Qua đó, bảo đảm địa bàn được chọn không chỉ “có điều kiện” mà thực sự “khả thi”, tạo ra kết quả thực chất và có khả năng lan tỏa, nhân rộng.
Lộ trình triển khai 3 giai đoạn
Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng nêu rõ lộ trình thực hiện Đề án gồm 3 giai đoạn:
- Giai đoạn 1 (năm 2026): Hoàn thiện Đề án và các dự án thành phần, ban hành chủ trương, thành lập Ban Chỉ đạo, lựa chọn địa bàn thí điểm, bố trí nguồn lực và triển khai thực hiện. Dự kiến khoảng tháng 9 sẽ hoàn tất việc lựa chọn địa điểm và xây dựng Đề án, chỉ đạo triển khai thí điểm.
- Giai đoạn 2 (2027 - 2030): Triển khai đồng bộ tất cả các nhiệm vụ trên địa bàn thí điểm. Đến năm 2030 sẽ sơ kết và hoàn thiện bộ tiêu chí.
- Giai đoạn 3 (2031 - 2035): Tiếp tục thực hiện và tổng kết Đề án.
8 nội dung cốt lõi và 54 tiêu chí
Dự thảo Đề án mô hình xã, phường XHCN tại Hà Nội dựa trên 8 nội dung cốt lõi: Xây dựng hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh, quản trị phục vụ và phát huy quyền làm chủ của nhân dân; phát triển hạ tầng hiện đại, đồng bộ và không gian thông minh; phát triển kinh tế gắn với lực lượng sản xuất hiện đại; bảo đảm an sinh xã hội công bằng và phát triển bao trùm; phát triển văn hóa con người Hà Nội thanh lịch, văn minh; xây dựng môi trường xanh, an toàn và bền vững; bảo đảm quốc phòng, an ninh, an toàn xã hội và mở rộng đối ngoại nhân dân; thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Trên cơ sở đó, Hà Nội cụ thể hóa 54 tiêu chí (52 tiêu chí chính và 2 tiêu chí tổng hợp: “Chỉ số hạnh phúc của người dân” và “Mức độ hài lòng chung”) để áp dụng tại các xã, phường thí điểm. Tất cả các xã, phường khác trên địa bàn thành phố cũng vận dụng triển khai ngay các tiêu chí này.
Quy trình xây dựng Đề án thận trọng
Ông Vũ Đại Thắng cho biết, Đề án đã được Thành ủy, Ban Thường vụ Thành ủy cho ý kiến 3 lần và đang tiếp tục hoàn thiện. Hà Nội đã tổ chức các hội thảo khoa học để xin ý kiến chuyên gia, nhà khoa học và các bộ ngành Trung ương, dự kiến hoàn thành trong tháng 5/2026 để trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định. Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Hà Nội đặc biệt quan tâm, tập trung chỉ đạo và tổ chức nghiên cứu xây dựng Đề án một cách thận trọng trong từng bước đi, từng lộ trình triển khai.
