Tình trạng thiếu hụt lao động trầm trọng đang buộc nhiều ngư dân tại các tỉnh ven biển miền Trung như Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên phải bán tàu cá, thậm chí giải thể đội tàu. Đây là thực trạng đáng báo động, ảnh hưởng trực tiếp đến ngành khai thác thủy sản vốn là kinh tế chủ lực của khu vực.
Nguyên nhân thiếu lao động
Theo các chủ tàu cá, nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này là do thu nhập từ nghề biển ngày càng bấp bênh, trong khi chi phí nhiên liệu, vật tư tăng cao. Nhiều lao động trẻ chuyển sang làm việc tại các khu công nghiệp hoặc đi xuất khẩu lao động với thu nhập ổn định hơn. Bên cạnh đó, điều kiện làm việc trên biển vất vả, nguy hiểm cũng khiến giới trẻ e ngại.
Ông Nguyễn Văn Hùng, một ngư dân lâu năm tại Quảng Ngãi, cho biết: "Trước đây, mỗi chuyến biển tôi cần ít nhất 6-7 lao động, nhưng hiện chỉ thuê được 3-4 người. Nhiều tàu phải nằm bờ vì không có người đi biển". Tình trạng tương tự cũng diễn ra tại Bình Định, nơi hàng trăm tàu cá phải neo đậu vì thiếu thuyền viên.
Hệ lụy từ việc bán tàu
Việc bán tàu cá không chỉ ảnh hưởng đến sinh kế của ngư dân mà còn tác động tiêu cực đến nguồn lợi thủy sản và an ninh lương thực. Nhiều tàu công suất lớn bị bán sang tỉnh khác hoặc cho đối tác nước ngoài, gây thất thoát tài sản và giảm sản lượng khai thác. Theo thống kê, số lượng tàu cá hoạt động tại các tỉnh miền Trung đã giảm đáng kể trong 3 năm qua.
Chính quyền địa phương đã có nhiều chính sách hỗ trợ như cho vay vốn ưu đãi, giảm thuế, nhưng chưa giải quyết triệt để vấn đề. Nhiều ý kiến cho rằng cần có giải pháp dài hạn như nâng cao thu nhập, cải thiện điều kiện làm việc cho ngư dân, đồng thời đào tạo nguồn nhân lực trẻ kế cận.
Giải pháp nào cho ngành thủy sản?
Các chuyên gia kinh tế cho rằng, để khắc phục tình trạng thiếu lao động, ngành thủy sản cần đẩy mạnh cơ giới hóa, ứng dụng công nghệ cao trong đánh bắt và bảo quản sản phẩm. Đồng thời, cần có chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm tai nạn cho ngư dân để thu hút lao động. Ngoài ra, việc phát triển các ngành nghề phụ trợ trên bờ như chế biến, dịch vụ hậu cần cũng góp phần tạo việc làm ổn định, giảm áp lực cho đội tàu khai thác.
Trong bối cảnh hiện nay, nhiều ngư dân buộc phải bán tàu để chuyển đổi nghề nghiệp. Tuy nhiên, điều này đặt ra bài toán khó cho chính quyền trong việc bảo vệ ngành khai thác thủy sản truyền thống. Cần có sự chung tay của các cấp, các ngành để tìm ra hướng đi bền vững, giúp ngư dân yên tâm bám biển, góp phần bảo vệ chủ quyền biển đảo.
