Nghị định số 168 vừa được ban hành, quy định chi tiết về điều kiện hưởng chế độ nghỉ thai sản khi sinh con thứ hai. Theo đó, lao động nữ sẽ được nghỉ thai sản 7 tháng, trong khi lao động nam được nghỉ 10 ngày làm việc khi vợ sinh con.
Điều kiện hưởng chế độ thai sản
Nghị định cũng nêu rõ, trường hợp quy định tại khoản 2, điều 52 của Luật Bảo hiểm xã hội sẽ không được hưởng chế độ nghỉ thai sản khi sinh con thứ hai như quy định trên. Cụ thể, khoản 2 điều 52 Luật Bảo hiểm xã hội quy định: Nếu lao động nữ mang thai từ đủ 22 tuần tuổi trở lên, đáp ứng điều kiện tại khoản 2, 3 hoặc 5 điều 50 của luật này, nhưng bị sảy thai, phá thai, thai chết trong tử cung hoặc thai chết trong khi chuyển dạ, thì lao động nữ và người chồng được nghỉ việc và hưởng chế độ thai sản như trường hợp sinh con.
Hỗ trợ tài chính khi sinh con
Nghị định quy định mức hỗ trợ tài chính tối thiểu là 2 triệu đồng cho mỗi phụ nữ khi sinh con thuộc các trường hợp sau: phụ nữ dân tộc thiểu số rất ít người (áp dụng từ ngày 1 tháng 7 năm 2026); phụ nữ ở tỉnh, thành phố có mức sinh dưới mức sinh thay thế; và phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi (áp dụng từ ngày 1 tháng 1 năm 2027).
Phụ nữ khi sinh con đồng thời thuộc cả ba trường hợp trên chỉ được hưởng một mức hỗ trợ duy nhất.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã, phường, đặc khu sẽ căn cứ vào thông tin từ hệ thống liên thông thủ tục đăng ký khai sinh, cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, ứng dụng định danh quốc gia (VNeID) và các cơ sở dữ liệu có sẵn để quyết định hỗ trợ kinh phí và thực hiện chi trả cho phụ nữ sinh con theo quy định trên, đồng thời với thời điểm đăng ký khai sinh. Kinh phí hỗ trợ tài chính được bảo đảm từ ngân sách địa phương.
Khám sàng lọc trước sinh và sơ sinh
Nghị định 168 cũng quy định cụ thể về phạm vi và đối tượng khám sàng lọc một số bệnh bẩm sinh trước sinh và sơ sinh. Theo đó, phụ nữ mang thai được khám và thực hiện các phương pháp sàng lọc trước sinh đối với 4 bệnh cơ bản: hội chứng Down, hội chứng Edwards, hội chứng Patau và bệnh Thalassemia (tan máu bẩm sinh) - gọi là gói dịch vụ sàng lọc trước sinh.
Trẻ sơ sinh được khám và thực hiện các phương pháp sàng lọc sơ sinh đối với 5 bệnh cơ bản: suy giáp trạng bẩm sinh, thiếu men G6PD, tăng sản thượng thận bẩm sinh, khiếm thính bẩm sinh và bất thường tim bẩm sinh nặng - gọi là gói dịch vụ sàng lọc sơ sinh.
Mức hỗ trợ khám sàng lọc các bệnh bẩm sinh trước sinh được thanh toán theo thực tế nhưng tối đa không vượt quá 900.000 đồng mỗi trường hợp. Đối với các bệnh bẩm sinh sơ sinh, mức hỗ trợ được thanh toán theo thực tế nhưng tối đa không vượt quá 600.000 đồng mỗi trường hợp.
Lộ trình thực hiện
Từ ngày 1 tháng 7 năm 2026 đến ngày 31 tháng 12 năm 2026, phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, đối tượng bảo trợ xã hội; người dân tại các thôn đặc biệt khó khăn; xã thuộc vùng dân tộc thiểu số và miền núi, biên giới, hải đảo sẽ được sử dụng miễn phí gói dịch vụ khám sàng lọc và nhận hỗ trợ khám sàng lọc từ nguồn ngân sách nhà nước.
Từ ngày 1 tháng 1 năm 2027, tất cả phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh đều được hưởng hỗ trợ gói dịch vụ khám sàng lọc và mức hỗ trợ khám sàng lọc từ ngân sách nhà nước của Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026 - 2035.
