Rừng cây trên núi Lớn và núi Nhỏ tại Vũng Tàu không chỉ là lá phổi xanh của đô thị, địa hình rừng giáp biển đặc trưng, mà còn đóng vai trò quan trọng trong phòng chống thiên tai, giữ đất, chống sạt lở và xói mòn trên các sườn núi. Những cánh rừng này còn tạo nên cảnh quan thiên nhiên xanh mát, hoang sơ, góp phần thu hút du khách.
Tầm quan trọng của việc phủ xanh
Ông Nghiêm Viết Hùng, Trưởng phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Vũng Tàu, nhấn mạnh trong bối cảnh biến đổi khí hậu và nhu cầu nâng cao chất lượng môi trường sống, việc bảo vệ và phát triển mảng xanh tại hai ngọn núi là cấp bách. Tuy nhiên, phủ xanh toàn bộ khu vực này đòi hỏi nguồn lực lớn, cần huy động từ chính quyền, nhà khoa học và cộng đồng. Mới đây, chính quyền phường cùng các nhà khoa học từ Trường Đại học Nông Lâm Thành phố Hồ Chí Minh và doanh nghiệp đã họp để lên đề án phủ xanh núi Lớn và núi Nhỏ.
Kế hoạch phục hồi rừng
Tiến sĩ Trương Văn Vinh, Phó Trưởng khoa Lâm nghiệp, Đại học Nông Lâm, cho biết rừng và cửa biển Vũng Tàu là lợi thế đặc trưng, cần phục hồi sau nhiều năm suy thoái do thiếu chăm sóc và quản lý. Ông đề xuất kế hoạch ngắn hạn, trung hạn và dài hạn. Trước mắt, cần trồng các loại cây thường xanh, rộng lá như cây thuộc họ sung, không trồng cây rụng lá theo mùa. Đồng thời, trồng cây có trái để tạo nguồn thức ăn cho động vật hoang dã. Phải phục hồi mảng xanh trước, sau đó mới trồng cây có giá trị kinh tế cao.
Đề án ba giai đoạn
Công ty cổ phần Phát triển công viên cây xanh và đô thị Vũng Tàu (UPC) đề xuất triển khai phủ xanh theo ba giai đoạn. Giai đoạn 1 ưu tiên phủ xanh chống xói mòn bằng cỏ vetiver, cây bụi và nhóm cây họ Ficus (đa, bồ đề, sung, sanh, sộp) nhằm ổn định đất và tạo thức ăn cho động vật. Giai đoạn 2 phát triển các tuyến bông giấy tạo điểm nhấn cảnh quan, đặc biệt hiệu quả trong mùa khô. Giai đoạn 3 trồng bổ sung các loài cây bản địa và cây có giá trị sinh thái cao như cẩm lai, đỗ mai, sứ đại, phượng vĩ, bằng lăng, mủ trôm, bông giấy và các loài cây họ Ficus, hình thành hệ sinh thái rừng đa tầng, đa dạng sinh học và cảnh quan hấp dẫn quanh năm.
Ông Hoàng Văn Thao, Tổng giám đốc UPC, đề xuất nghiên cứu giải pháp dẫn và tích trữ nước mùa mưa để tưới cây mùa khô. Trên thực tế, nhiều nhóm thiện nguyện đã trồng cây trên núi Nhỏ nhưng nhiều cây không sống được do thời tiết khắc nghiệt, thiếu nước, thiếu chăm sóc và bị chặt phá để lấy mặt bằng kinh doanh.
Ý kiến chuyên gia và cộng đồng
Các chuyên gia về cây xanh và môi trường cho rằng trồng cây theo phong trào hay dự án nhỏ khó thành công, cần kế hoạch đồng bộ, khoa học với tầm nhìn 50-70 năm. Một số ý kiến đề xuất trồng cây có hoa như bông giấy, bông gòn dọc các tuyến đường lên núi để tạo điểm check-in, thu hút du khách. Tháng 3 và 4/2026, hàng bông gòn trên đường Hải Đăng lên núi Nhỏ nở rộ đã thu hút đông du khách trẻ.
Phát triển mảng xanh không chỉ giúp dân cư an toàn, hạn chế sạt đất đá mà còn tạo cảnh quan hấp dẫn cho phố biển Vũng Tàu, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Vũng Tàu xanh, sạch, đẹp, phát triển bền vững.
Các giải pháp cụ thể
Ủy ban nhân dân phường đã giao các phòng chức năng tham mưu hoàn thiện đề án trình cấp có thẩm quyền. Anh Lê Quang Sơn, người chuyên leo núi Lớn, đề xuất bố trí người leo núi chăm sóc mỗi người một cây, có gắn định danh, chỉ cần mang vài lít nước tưới khi leo. Một số ý kiến khác đề nghị phát triển rừng thành vườn ươm cung cấp cây giống và làm nơi nghiên cứu, thực tập cho sinh viên.
Đồng chí Võ Văn Thành Sang, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường, cho biết bên cạnh ngân sách nhà nước, đề án sẽ huy động nguồn lực xã hội hóa, phát huy vai trò của doanh nghiệp, tổ chức và cộng đồng trong trồng, chăm sóc và bảo vệ cây xanh. Đây là giải pháp quan trọng để từng bước phủ xanh đồi núi và tuyên truyền để mọi người chung tay xây dựng phường Vũng Tàu ngày càng xanh, sạch, đẹp, phát triển bền vững.
Bài và ảnh: LÊ ĐÌNH THÌN
