Từ tối 3/7, Hà Nội chính thức cấm các phương tiện giao thông đường bộ (xe mô-tô, xe gắn máy và ô-tô) tại 12 tuyến phố thuộc phường Hoàn Kiếm trong khung giờ từ 19 giờ đến 24 giờ. Đây là bước khởi đầu của Đề án “Vùng phát thải thấp trong Vành đai 1” do Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội triển khai, giai đoạn đầu kéo dài đến hết năm 2026 tại Khu vực 1 và Khu vực 2.
Phạm vi và quy định cụ thể
Các tuyến phố bị cấm gồm: Tràng Tiền, Hàng Khay, Lê Thái Tổ, Hàng Đào, Hàng Ngang, Hàng Buồm, Mã Mây, Hàng Bạc, Hàng Mắm, Nguyễn Hữu Huân, Lý Thái Tổ và Ngô Quyền. Trong giai đoạn đầu, biện pháp chủ yếu mang tính điều tiết và định hướng chuyển đổi. Khu vực 1 cấm toàn bộ phương tiện từ 19h đến 24h vào các tối thứ Sáu, thứ Bảy và Chủ nhật; xe khách trên 16 chỗ, xe tải và một số nhóm phương tiện khác phải tuân thủ quy định về khung giờ lưu thông. Đối với xe máy, thành phố khuyến khích hạn chế sử dụng phương tiện cũ, từng bước chuyển đổi sang phương tiện đạt tiêu chuẩn khí thải cao hơn hoặc sử dụng năng lượng sạch.
Phản ứng của người dân và chính quyền
Anh Lê Văn Trung ở phố Hàng Bạc cho rằng lộ trình từng bước giúp các hộ kinh doanh có thời gian thích nghi: “Nếu triển khai ngay các biện pháp mạnh thì chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến việc giao nhận hàng hóa. Việc thí điểm trước rồi mới mở rộng sẽ tạo điều kiện để người dân và doanh nghiệp chủ động điều chỉnh kế hoạch sản xuất, kinh doanh.” Bà Nguyễn Thu Phương ở phố Ngô Quyền bày tỏ ủng hộ chủ trương, mong muốn có thêm trạm trung chuyển và trạm sạc xe điện.
Đại diện Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị UBND phường Hoàn Kiếm cho biết, từ tối 3/7, lực lượng chức năng đã hướng dẫn, phân luồng, điều tiết giao thông, lắp biển báo nhận diện trong vùng. Công an phường thường xuyên tuần tra, dùng loa nhắc nhở người dân không đi xe máy hoặc xuống xe dắt bộ. Với người dân sinh sống tại đây, lực lượng chức năng kiểm tra căn cước công dân, nếu đúng địa chỉ thì được phép đưa xe vào nhưng phải tắt máy và dắt bộ về nhà.
Hạ tầng giao thông công cộng được đầu tư
Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Xuân Cơ, Hội Kinh tế Môi trường Việt Nam, nhận định: “Hệ thống giao thông công cộng của thành phố từng bước được đầu tư, mạng lưới xe buýt được nâng cao chất lượng, xe đạp công cộng cũng đã được đưa vào khai thác. Tất cả những điều đó cho thấy Hà Nội đã có sự chuẩn bị cần thiết. Đến thời điểm này, từ Trung ương đến thành phố đều có sự đồng thuận trong triển khai. Vì vậy, việc thực hiện vùng phát thải thấp vào lúc này là hợp lý.”
Phó trưởng phòng Quản lý kết cấu hạ tầng giao thông (Sở Xây dựng) Lương Đức Thắng cho biết, phạm vi thí điểm có vùng lõi đủ điển hình để đánh giá chính xác tác động, làm cơ sở nhân rộng mô hình. Trong giai đoạn đầu, Sở Xây dựng đã phối hợp bố trí 220 bãi, điểm trông giữ phương tiện trong và lân cận Vành đai 1, cùng 44 trạm xe đạp công cộng với 456 xe tại các phường Hoàn Kiếm và Cửa Nam. Thành phố cũng bố trí 10 bãi đỗ xe trung chuyển tại các cửa ngõ như Yên Phụ, Trần Khát Chân, Cầu Giấy, Trần Khánh Dư, Trần Quang Khải và khu vực Công viên Thủ Lệ.
Chính sách hỗ trợ và lộ trình mở rộng
Để thúc đẩy người dân chuyển sang vận tải công cộng, Hà Nội miễn vé xe buýt trợ giá cho các chuyến đi trong Vành đai 1 từ ngày 1/7/2026 đến hết ngày 30/6/2027. Hiện khu vực có 45 tuyến và nhánh tuyến xe buýt, gồm 29 tuyến có điểm đầu/cuối trong Vành đai 1 và 16 tuyến đi qua. Sở Xây dựng sẽ tạm thời điều chỉnh lộ trình bốn tuyến xe buýt sử dụng nhiên liệu hóa thạch để phù hợp với tổ chức giao thông thí điểm, đồng thời bổ sung xe buýt cỡ nhỏ để tăng kết nối từ Vành đai 2, Vành đai 3 vào vùng lõi. Thành phố cũng tăng cường điểm đỗ xe đạp, xe máy công cộng, điểm trông giữ miễn phí, đẩy mạnh lắp đặt trạm sạc và trạm đổi pin cho phương tiện xanh.
Theo lộ trình, từ năm 2027 vùng phát thải thấp sẽ mở rộng sang phường Hoàn Kiếm và Cửa Nam; từ năm 2028 mở rộng trên toàn bộ Vành đai 1, đồng thời siết chặt tiêu chuẩn khí thải đối với xe cơ giới.
