Phạt nặng hành vi lắp điện mặt trời không thông báo
Chính phủ vừa chính thức ban hành Nghị định số 133 quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực điện lực, với nhiều mức phạt nghiêm khắc áp dụng từ ngày 13/4/2026. Đáng chú ý, các cá nhân và tổ chức phát triển nguồn điện tự sản xuất, tự tiêu thụ có đấu nối với hệ thống điện quốc gia nhưng không gửi thông báo theo quy định có thể đối mặt với mức phạt tiền từ 10 đến 20 triệu đồng.
Chi tiết các hành vi bị xử phạt
Theo nghị định mới, thời gian xử phạt vi phạm được quy định là 1 năm, với các hình thức bao gồm cảnh cáo, phạt tiền và phạt bổ sung. Đối với hành vi lắp đặt điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ đấu nối với hệ thống điện quốc gia ở cấp điện áp từ trung áp, nếu vi phạm một trong các trường hợp sau sẽ bị phạt từ 10-20 triệu đồng:
- Không gửi thông báo theo quy định hoặc thực hiện lắp đặt khi chưa được cấp giấy chứng nhận đăng ký phát triển nguồn điện.
- Không thực hiện hoặc thực hiện không đúng, không đầy đủ các nội dung theo thông báo hoặc giấy chứng nhận đăng ký.
- Không điều chỉnh, bổ sung giấy chứng nhận đăng ký khi có thay đổi.
Ngoài ra, mức phạt tương tự cũng áp dụng cho các hành vi:
- Không phối hợp thực hiện hoặc cản trở hoạt động phát triển nguồn điện mặt trời mái nhà.
- Không hướng dẫn công tác lắp đặt, đấu nối kỹ thuật điện hoặc không tổ chức phối hợp nghiệm thu theo quy định.
Mức phạt cao cho các vi phạm nghiêm trọng
Nghị định cũng quy định các mức phạt rất cao cho những vi phạm nghiêm trọng hơn trong lĩnh vực điện lực:
- Phạt tiền tối đa 100 triệu đồng đối với trường hợp không tháo gỡ nhà máy điện gió, điện mặt trời trong thời hạn quy định hoặc không thực hiện đầy đủ cam kết trong hoạt động khảo sát, đầu tư xây dựng, vận hành dự án.
- Các hành vi vi phạm quy định về hoạt động phát điện, truyền tải điện bị phạt 20 - 120 triệu đồng.
- Vi phạm quy định về phân phối điện bị phạt 10-100 triệu đồng.
- Vi phạm quy định về mua, bán buôn điện bị phạt 50-180 triệu đồng.
- Hành vi xuất, nhập khẩu điện mà không được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép có thể bị phạt tối đa 180 triệu đồng.
Quy định đối với điện mặt trời mái nhà hạ áp
Đối với trường hợp lắp đặt điện tự sản xuất, tự tiêu thụ là nguồn điện mặt trời mái nhà có đấu nối với hệ thống điện quốc gia ở cấp điện áp hạ áp, nếu không gửi thông báo hoặc không đầy đủ nội dung, sẽ bị cảnh cáo hoặc phạt tối đa 3 triệu đồng nếu tái phạm. Đây là mức phạt nhẹ hơn so với các hệ thống ở cấp điện áp trung áp.
Biện pháp khắc phục hậu quả và phạt bổ sung
Nghị định quy định rõ các biện pháp khắc phục hậu quả, trong đó bao gồm việc buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do vi phạm. Số tiền này được tính bằng số tiền thu được trong thời gian vi phạm hoặc tính toán bằng sản lượng điện phát. Đối với các hành vi vi phạm liên quan tới phát triển điện năng lượng tái tạo, điện năng lượng mới, mức phạt dao động từ 500.000 đồng đến 100 triệu đồng.
Mức phạt tiền tối đa đối với mỗi hành vi vi phạm trong lĩnh vực điện lực là 100 triệu đồng đối với cá nhân và 200 triệu đồng đối với tổ chức. Các hành vi vi phạm liên quan tới giấy phép hoạt động điện lực có thể bị phạt từ 5-200 triệu đồng.
Bối cảnh và tác động
Việc ban hành Nghị định 133 diễn ra trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp điện tái tạo báo lỗ hoặc lợi nhuận suy giảm trong năm 2025 do chi phí lãi vay và khấu hao. Đồng thời, điện mặt trời mái nhà kết hợp pin lưu trữ vẫn triển khai chậm do bài toán chi phí và cơ chế giá chưa rõ ràng. Nghị định này nhằm siết chặt quản lý, đảm bảo an toàn và minh bạch trong phát triển nguồn điện, đặc biệt là điện mặt trời tự sản xuất, tự tiêu thụ.
