Việt Nam Tích Cực Tham Gia Hội Nghị An Toàn Hạt Nhân Toàn Cầu
Đoàn đại biểu Việt Nam do Đại sứ Lê Vũ Thái Hoàng, Đại sứ Việt Nam tại Cộng hòa Áo kiêm Trưởng Phái đoàn thường trực của Việt Nam tại IAEA và các tổ chức quốc tế, cùng đại diện Đại sứ quán Việt Nam tại Áo dẫn đầu, đã tham dự Hội nghị rà soát lần thứ 10 Công ước An toàn hạt nhân. Sự kiện này đánh dấu cam kết mạnh mẽ của Việt Nam trong việc thúc đẩy an toàn hạt nhân trên trường quốc tế.
Phát Biểu Khai Mạc Và Tầm Quan Trọng Của Hợp Tác Quốc Tế
Tại phiên khai mạc, Tổng Giám đốc IAEA Rafael Mariano Grossi đã ghi nhận nỗ lực của các quốc gia thành viên trong việc xây dựng và cập nhật Báo cáo quốc gia. Ông nhấn mạnh sự cần thiết phải tăng cường các biện pháp ngăn ngừa sự cố hạt nhân và bảo đảm an toàn trong bối cảnh thế giới đối mặt với nhiều thách thức phức tạp. Ông Faizan Mansoor, Chủ tịch hội nghị, cũng khẳng định vai trò then chốt của hợp tác quốc tế, đồng thời kêu gọi tập trung vào các yếu tố kỹ thuật và tinh thần đồng thuận để củng cố an toàn hạt nhân toàn cầu.
Báo Cáo Quốc Gia Của Việt Nam: Những Bước Tiến Chiến Lược
Thay mặt Đoàn Việt Nam, Cục trưởng Cục An toàn bức xạ hạt nhân Nguyễn Hoàng Linh đã trình bày Báo cáo Quốc gia, nêu bật các quyết định chiến lược trong việc tái khởi động chương trình điện hạt nhân. Quyết định của Quốc hội vào tháng 11/2024 về việc tái khởi động Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận được xem là dấu mốc quan trọng nhằm bảo đảm an ninh năng lượng, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và thực hiện cam kết phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.
Báo cáo cũng chi tiết hóa các giải pháp đồng bộ mà Việt Nam đã triển khai trong thời gian qua:
- Hoàn thiện khung pháp lý với việc thông qua Luật Năng lượng nguyên tử 2025, ban hành 4 Nghị định và 3 Thông tư hướng dẫn.
- Xây dựng các Đề án chiến lược, bao gồm Chiến lược phát triển và ứng dụng Năng lượng nguyên tử đến năm 2035.
- Tăng cường năng lực của Cục An toàn bức xạ và hạt nhân với tư cách là cơ quan pháp quy hạt nhân quốc gia.
- Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chuyên sâu trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử.
- Phối hợp với IAEA để hoàn thiện báo cáo Đánh giá cơ sở hạ tầng Điện hạt nhân.
- Cập nhật Quy hoạch điện VIII, thành lập Ban Chỉ đạo xây dựng nhà máy điện hạt nhân (NEPIO) và xây dựng các cơ chế, chính sách đặc biệt cho Dự án.
Quá trình này đã nhận được sự hỗ trợ tích cực từ IAEA và các đối tác quốc tế, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý.
Thành Tựu Và Thách Thức Trong An Toàn Hạt Nhân
Việt Nam đã duy trì vận hành an toàn Lò phản ứng hạt nhân Đà Lạt mà không xảy ra sự cố, đồng thời đạt được tiến bộ đáng kể trong việc hoàn thiện khuôn khổ pháp lý và nâng cao năng lực quản lý nhà nước. Các khuyến nghị từ Hội nghị rà soát lần thứ 8 và 9 trước đó cơ bản đã được xử lý, đặc biệt trong lĩnh vực hoàn thiện thể chế và phát triển nguồn nhân lực.
Tuy nhiên, báo cáo cũng thẳng thắn thừa nhận một số vấn đề cần tiếp tục thúc đẩy:
- Xây dựng phương pháp đánh giá văn hóa an toàn để đảm bảo tiêu chuẩn cao nhất.
- Hoàn thiện mạng lưới quan trắc phóng xạ môi trường quốc gia nhằm giám sát hiệu quả.
- Triển khai hiệu quả các đề án tăng cường năng lực đã được phê duyệt, coi đây là nguyên tắc tiên quyết để bảo đảm an toàn cho Chương trình Điện hạt nhân.
Định Hướng Tương Lai Và Cam Kết Bền Vững
Trong thời gian tới, Việt Nam sẽ tiếp tục đẩy mạnh các nỗ lực nhằm tăng cường năng lực thẩm định an toàn, thanh tra và giám sát pháp quy, phát triển nguồn nhân lực chuyên môn, và triển khai chiến lược quản lý chất thải phóng xạ. Việt Nam khẳng định cam kết phát triển năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình, tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn an toàn quốc tế, và tăng cường hợp tác chặt chẽ với IAEA cũng như các đối tác toàn cầu.
Hội nghị này tiếp tục là diễn đàn quan trọng để các quốc gia thành viên rà soát việc thực thi Công ước, tăng cường minh bạch, xây dựng lòng tin và thúc đẩy hợp tác quốc tế trong lĩnh vực an toàn hạt nhân. Việc Việt Nam tham dự và đóng góp tích cực thể hiện vai trò chủ động, có trách nhiệm trong các cơ chế đa phương về hạt nhân, đồng thời khẳng định quyết tâm bảo đảm an toàn, an ninh và thanh sát hạt nhân vì mục tiêu phát triển bền vững.
Đoàn Việt Nam sẽ tiếp tục làm việc theo chương trình của hội nghị, bao gồm các phiên toàn thể, phiên theo nhóm quốc gia trình bày Báo cáo Quốc gia và trả lời câu hỏi, cùng phiên thảo luận kỹ thuật từ ngày 20/4 đến 24/4/2026. Các hoạt động này sẽ tập trung vào thảo luận Báo cáo của thư ký các nhóm quốc gia, các vấn đề chung, và chuẩn bị cho kỳ họp tiếp theo của Hội nghị rà soát Công ước An toàn hạt nhân, nhằm đảm bảo tiến độ và hiệu quả trong việc thực hiện các mục tiêu an toàn toàn cầu.
