Việt Nam đẩy mạnh đề án chiến lược nâng cao năng lực quản lý an toàn hạt nhân
Một đề án quan trọng đang được triển khai nhằm củng cố và phát triển Cục An toàn bức xạ và hạt nhân, đảm bảo cơ quan này có đủ năng lực, nguồn lực và cơ cấu tổ chức hợp lý. Mục tiêu chính là thực hiện chức năng quản lý nhà nước về an toàn bức xạ, an toàn hạt nhân và an ninh hạt nhân một cách tập trung và thống nhất ở cấp trung ương.
Tự chủ chiến lược và hợp tác quốc tế
Đề án được xây dựng với quan điểm đảm bảo khả năng tự chủ chiến lược trong quản lý và điều phối các vấn đề liên quan đến an toàn bức xạ, an toàn hạt nhân và an ninh hạt nhân. Điều này phù hợp với hướng dẫn của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) và các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Bên cạnh đó, việc tăng cường hợp tác với các cơ quan quản lý của các quốc gia cung cấp công nghệ điện hạt nhân và lò phản ứng nghiên cứu cho Việt Nam sẽ giúp học tập kinh nghiệm và nâng cao năng lực tự chủ.
Mục tiêu cụ thể về nhân lực và năng lực
Đề án đặt ra các mục tiêu rõ ràng theo từng giai đoạn:
- Giai đoạn 2026-2030: Hoàn thiện chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức của Cục An toàn bức xạ và hạt nhân. Đến năm 2030, cơ quan này sẽ có tối thiểu 288 người, bao gồm 150 công chức và 138 viên chức. Trọng tâm là tuyển chọn và đào tạo đội ngũ cán bộ nòng cốt cho các công tác như xây dựng văn bản pháp luật, thẩm định, thanh tra và giám sát các dự án điện hạt nhân.
- Giai đoạn 2031-2035: Phát triển Cục An toàn bức xạ và hạt nhân để có đủ năng lực quản lý các nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1, Ninh Thuận 2 và sẵn sàng cho các dự án tiếp theo. Đến năm 2035, số lượng nhân sự sẽ tăng lên tối thiểu 388 người, với 220 công chức và 168 viên chức. Mục tiêu phấn đấu là tự chủ 70% năng lực thẩm định, đánh giá, thanh tra, kiểm tra và giám sát an toàn cho các dự án điện hạt nhân, và 100% đối với dự án lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu.
Nâng cao năng lực kỹ thuật và ứng phó sự cố
Đề án cũng chú trọng đến việc nâng cao năng lực hỗ trợ kỹ thuật trong các lĩnh vực như thẩm định, đánh giá, thanh tra, kiểm tra và giám sát an toàn hạt nhân. Các biện pháp ứng phó sự cố bức xạ và hạt nhân, quan trắc cảnh báo sự cố phóng xạ, cũng như thông tin tuyên truyền về an toàn và an ninh hạt nhân sẽ được nâng cấp để đạt chuẩn mực quốc tế.
Giải pháp thực hiện
Để đạt được các mục tiêu trên, đề án đề ra nhiều nhiệm vụ và giải pháp quan trọng:
- Kiện toàn chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức và nhân lực của Cục An toàn bức xạ và hạt nhân.
- Nâng cao năng lực hỗ trợ kỹ thuật thông qua đầu tư cơ sở vật chất hiện đại.
- Thúc đẩy chuyển đổi số và quản trị hiện đại để tăng hiệu quả quản lý.
- Tăng cường hợp tác quốc tế, đặc biệt với IAEA và các đối tác nước ngoài.
- Xây dựng năng lực ứng phó sự cố và an ninh hạt nhân, đồng thời hoàn thiện cơ chế chính sách ưu đãi để thu hút nhân tài.
Việc tham dự Khóa họp lần thứ 69 Đại hội đồng IAEA vào ngày 18/09/2025 cũng là một phần trong nỗ lực sử dụng hiệu quả các hoạt động hỗ trợ quốc tế để nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước trong lĩnh vực này.
